Tussen vergelding en vergeving schuilt meer dan de populaire opvattingen suggeren

Voetnoot

Foto de Volkskrant

'Mensen kunnen niet vergeven als ze niet kunnen vergelden', aldus Hannah Arendt, maandag in de Volkskrant geciteerd door Marjan Slob in een artikel over vergeving en vergelding. Ik weet niet in welke context Arendt dit heeft geschreven, maar de uitspraak lijkt me dubieus. Zoals ook de populaire opvatting dat vergelding de pijn van het slachtoffer vermindert mij dubieus lijkt. Erkenning van onrecht dat iemand is aangedaan is iets anders dan vergelding.

Slob stelt terecht dat geen slachtoffer gedwongen kan worden om de dader te vergeven, maar tussen vergelding en vergeving zit nog iets. Afzien van vergelding is geen vergeving.

Vergelding, hoe begrijpelijk ook, is primitief, je verlaagt je daarmee tot het niveau van de dader. En trauma's verdwijnen niet door vergelding.

Het strafrecht is voor een groot deel symbolisch en moet dat ook zijn. De illusie dat het veel meer kan zijn dat dat is onwenselijk en contraproductief.


Leest u de Voetnoot van Arnon Grunberg graag?

Lees dan dit interview over zijn dagelijkse plekje op de voorpagina. 'Mijn macht is heel heel klein, maar je merkt dat je lezers zich soms wel gesterkt voelen.'