Tussen kunst en kitsch

Een jaar geleden publiceerde muziekjournalist David Keenan in The Wire een verhaal over 'Hypnagogic Pop'. Het was de eerste keer dat ik die term tegenkwam en heel veel begreep ik er niet van. Dat kwam ook omdat ik van geen van de artiesten die in het grote stuk voorkwamen had gehoord, laat staan dat ik hun muziek kende.

Emeralds, Pocahaunted, James Ferraro, Oneohtrix Point Never? Het zei me niks. Ook Ariel Pink's Haunted Graffiti kwam in het stuk voorbij, dat kende ik al iets beter, want een maand eerder was er in hetzelfde blad een luistertest met Ariel Pink gedaan. In deze Invisible Jukebox kwam ook Hall & Oates voorbij met Say It Isn't So waarover Pink zei:

'I think they are amazing. You know everything in rock and roll comes from experimental music, even Hall & Oates. They were Todd Rundgren proteges, and it's all experimental to me, everything that's pop. Every time there is a breakthrough in pop is because of the experimenter behind it that lifted it up.'

Interessante quote, vooral de laatste zin.

In de nieuwste editie van The Wire staat een Invisible Jukebox met het heerschap Daniel Lopatin dat platen maakt onder de naam Oneohtrix Point Never. En daar kwam na een jaar zowaar weer de term Hypnagogic Pop voorbij. En zo langzamerhand begon me iets te dagen. Net als Pink is Lopatin een kind van de jaren tachtig, de Ghostbusters generatie zoals Keenan ze noemde. Lopatin maakt synthesizermuziek, een soort post-noise waarin het geluid of melodielijntjes uit 80's hitparadepop heel in de verte doorklinken.

Alsof je over een oud cassettebandje met hits als Boys Of Summer (Don Henley) of Sweet Freedom van Michael McDonald een nieuwe elektronika plaat van bijvoorbeeld het kompakt label zet, en bij het afspelen daar doorheen nog flarden van de niet goed gewiste 80's hits terughoort.

Een ervaring die vergelijkbaar is met de staat tussen waken en slapen waarin je half lijkt te dromen.

De beste Hypnagogic Pop geeft je een dergelijk aangenaam gevoel. Neem nou die nieuwe Ariel Pink plaat. Die staat echt vol met fragmentjes waarvan je zeker weet dat je ze kent, maar ze niet snel weet op te noemen, omdat ze al weer verdwenen zijn als je ze herkent. Zo las ik op Boomkat dat aan het einde van Round & Round Deacon Blue met Fergus Sings The Blues voorbij komt. Verdomd, inderdaad. (Check Spotify voor de zekerheid).

Maar Ariel Pink is veel meer pop dan de 'andere' Hypnagogic artiesten. Zijn muziek wordt ook wel in evenmin erg heldere termen als 'glo-fi' en 'chillwave' geduid, terwijl die van James Ferraro en Emeralds veel meer neigt naar synthesizer grootheden als Klaus Schulze en Tangerine Dream. En, zo vrees ik, Kitaro, om maar iets heel kitscherigs te noemen.

Want het blijft makkelijk om te schamperen over Hypnagogic Pop zoals eerder deze week hier ook gebeurde op een blog van Drowned In Sound.

Ik ben de laatste dagen er eens lekker in gedoken, en ik moet zeggen dat ik behoorlijk onder de indruk ben van bijvoorbeeld het nieuwe album van Oneohtrix Point Never (Returnal) en van Emeralds met hun plaat Does It Look I'm Here.

Maar 't is op het randje. Drone of post-noise, je zou het ook de wederopstanding van ambient house kunnen noemen. Ook zo'n genre waarbinnen ik het meeste dodelijk saai vond maar dan ineens wel weer gegrepen werd door The Orb, Future Sound Of Londen of Global Communication.

Het aardige is dat ondanks al het gemopper over een gebrek aan nieuwe relevante elektronische muziek op Spotify, de albums van zowel Oneohtrix als Emeralds te vinden zijn, dus check it out.

Een andere tip: de 14 Tracks die Boomkat onder de noemer Hypnagogic Heat Haze selecteerde en die voor een bescheiden bedrag te downloaden zijn.

Ik geef het toe, het is vaak op het randje van kitsch of anders soms gewoon saai, wat Hypnagogic Pop genoemd wordt, maar als het mooi is dan, is het ook echt bedwelmend. Zoals het laatste nummer op de nieuwe Oneohtrix Point Never en sommige stukken van Emeralds.

Het mooist op de Boomkat compilatie vond ik echter toch weer Ariel Pink met het tien minuten durende The Ballad Of Bobby Pyn. Wat een prachtmuziek maakt die toch, daar moet ik meer van hebben.

Goed, we hebben er dus weer een leuke niche bij, in de marge van de marge van de popmuziek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden