Tussen kunst en actualiteit

Groenten en fruit zijn door de EHEC-bacterie gedoemd. Om hun imago weer op te poetsen bieden de composiet-portretten van de 16de-eeuwse schilder Giuseppe Arcimboldo uitkomst. Gemaakt van komkommer, sla en ui.

SACHA BRONWASSER

Het moet gezegd: arme, arme tuinders. Maar wat een esthetiek in beeld, geur en geluid leverden de ten-onrechte-beschuldigde groenten op. Zo was er een beeldvullende berg diepgroene, hardglanzende komkommers waar een jongen met een wit krat in de hand als een engel tegen afstak.

Zeeën van tomaten en paprika's als één grote rode ballenbak - voor iemand die allergisch is voor tomaten bezat het een wild-gevaarlijke schoonheid. Het zachte knakken van al die tere taugé, ach. En nu ook al de bietenspruiten, denk eens aan het karmozijnrode bloed dat daar gaat vloeien. Melkplas en boterberg hebben iets ranzigs, maar deze Hoorn des Overvloeds van piepend verse, ten dode opgeschreven groenten? Klassiek drama.

Aan de grenzen van Nederland groeit inmiddels een groen-rode dijk, want zelfs al worden alle exportverboden subiet opgeheven, dan nog is het voor de tuinders te laat. Er zal wel weer een overheidscampagne aan te pas moeten komen om de groentevlucht te keren.

'Leef je uit met groenten en fruit', dat is de eerste slogan die aan de ingedutte campagnetafels altijd weer naar voren komt. Suf, maar bekt beter dan het ook gebruikte 'Lekker in je vel met groenten en fruit'. De '2 ons groente en 2 keer fruit' zit er redelijk in inmiddels. Voor kinderen is er sinds vorig jaar de fruitalizer, waarmee je jezelf online in een tomaat, een ui of een besproete peer kan veranderen. Zeg nou zelf, welk kind wíl dat nou?

We roepen de hulp in van Giuseppe Arcimboldo (1527-1593), een Italiaanse schilder die tot de maniëristen wordt gerekend (een 16de eeuwse kunststroming binnen de Renaissance) maar die eigenlijk een kunsthistorisch curiosum is. Aanvankelijk ontwierp hij tapijten en gebrandschilderd glas voor de kathedraal van Milaan, maar werd beroemd nadat hij hofkunstenaar was geworden van de keizers Ferdinand I en Rudolf II in Praag.

Waren het de overdadige banketten en decors (hij organiseerde ook toernooien en feesten voor de keizer) die hem aanzetten tot de ontdekking van het 'composiet-portret'? Hij schilderde koppen die helemaal samengesteld waren uit bloemen, vissen, boeken of brandbare materialen en vlammen, zoals Het Vuur uit zijn elementen-serie. Maar het bekendst zijn zijn portretten in groenten en fruit, zoals Zomer uit de serie De vier seizoenen. Het is even zoeken, maar de komkommer kom je daarop tegen als neus.

Keizer Rudolf II vond het prachtig en liet zich vereeuwigen als Vertumnus, de Romeinse god van de seizoenen. Met een borstkas van pompoen, schouders van sla en artsijok en een dikke appelwangen.

Machthebbers, doe je plicht. Kom Henk Bleker, reik de sector echt de hand en laat je vastleggen in komkommers en taugé. Máxima in tomaten, nog beter. Een beeld zegt meer dan duizend woorden en één ding is zeker: het zal prachtig zijn.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden