Tussen Ernst en Feyenoord was het echte liefde

In café Ritter aan de Ottakringerstrasse weten ze het zeker. 'Ernst zou voor Feyenoord zijn geweest.' De tegenwerping dat Happel toch een echte Rapid-man is geweest, speler en trainer bij de Weense trots, maakt geen indruk op uitbater Alois Lachinger....

JOHN VOLKERS

Van onze verslaggever

John Volkers

WENEN

In het Weense biljartlokaal slaat de warmte voor de legende Ernst Happel je tegemoet. In het hoekje waar hij de dagen sleet, hangen drie lijsten. De voorpagina van een Oostenrijks sporttijdschrift, Sport Schau, uit 1949, met Happel in actie in Rapid-tenue, de eerste libero uit het moderne voetbal. De pagina van de Salzburger Nachrichten toont de foto's uit een lange trainersloopbaan.

Het hoogst hangt het portret. De pentekening is voorzien van de handtekening van Happel. Sinds diens dood, in november 1992, is Ritter een bedevaartsoord. Lachinger, een tien jaar jongere vriend: 'Er komen hier nog altijd Hamburgers. U komt uit Holland? Dezer dagen verwacht ik veel Rotterdammers.'

Happel, de trainer die Feyenoord op de wereldkaart zette, was stamgast bij Ritter. 'Hij kwam tijdens zijn carrière alleen in de vakantieperiode. Later, toen hij in Oostenrijk teruggekeerde, was hij hier meer. Achtentwintig jaar heb ik dat tafereel meegemaakt. Dan kwam hij van zijn villa gelopen, hier verderop op de berg. Ernst kwam ruim voor het middaguur en ging tegen zessen naar huis. Vroeger dronk hij nog wel eens een schnaps. Later was het alleen koffie, of een viertel Rotwein. Hij speelde soms biljart, maar meestal kaartte hij.

'En hij rookte.' Lachinger wijst veelbetekenend op zijn eigen sigaret. 'Hij was uiterlijk zo kalm, zulke trainers zie je niet meer. Maar hij vrat de stress op. Dat heeft hem de das omgedaan.'

De geboren voetballer had in Ritter willen sterven. Zoals een vriend eens deed. Umfallen und wegwesen, noemde hij dat. De barkrukken die daartoe dienst moesten doen, zijn verdwenen uit Ritter. De zaak staat vol met stoelen en rode skaileren zitjes. De biljarts lijken zo oud als het café, een kleine eeuw.

Ernst Franz Hermann, zoon van Karl Happel en Anna Kogler, werd groot in het buitenland. De titel Weltmeister verdiende hij in buurland Zwitserland, bij het WK-toernooi van 1954, waar het Wunderteam derde werd.

In 1959 stopte hij, 34 jaar oud, met spelen en ging Rapid trainen. Drie jaar later verscheen hij in Nederland. De vrouw van ADO-bestuurslid Choufoer was een Oostenrijkse, de echtgenote van Happel was een vriendin van haar. Kment en Fuchs waren Oostenrijkse trainers die bij Feyenoord furore hadden gemaakt.

Bij zijn tweede Nederlandse club, Feyenoord, won Happel in 1970 als coach de Europa Cup, een prestatie die hij in 1983 met Hamburger SV herhaalde. 'Een elftal als Feyenoord ben ik later niet meer tegengekomen, uitgebalanceerd, met mentaliteit en karakter', oordeelde hij later.

Na omzwervingen door Europa, langs Sevilla, Brugge, Zeist, Harelbeke, Luik en Hamburg, keerde hij in 1987 terug in eigen land, als meest gelauwerde trainer uit het internationale voetbal. Men dacht dat hij thuis kwam om te sterven. Bij Tirol liet Happel zijn oude ambitie flonkeren. Hij won zijn zeventiende prijs.

In 1991 werd hij ernstig ziek, vel over been. Hij noemde het een levervirus opgelopen op de Bahama's. Het was kanker. Happel keerde terug naar zijn geboortegrond, naar Wenen, Ritter, het Hanappi en het Prater. Hij werd door kanselier Vranitzky overgehaald de nationale ploeg te coachen, om dat team te kwalificeren voor het WK van 1994.

Hij stierf toen hij het harnas tijdelijk had afgelegd, in een ziekenhuis waar hij zelfs de rolstoel weigerde. Happel ligt begraven op het overvolle kerkhof Hernalser. Zijn leven was een bal, maar op de natuurstenen tombe is niets wat aan die passie herinnert. Zijn monument is het voetbalstadion in het Prater-park dat twee dagen na zijn dood tot Ernst Happel-stadion werd omgedoopt. Lachinger: 'Of hij hier populair was? Meneer, er is hier een stadion naar hem vernoemd.'

In het stadion waar Haan in 1978 de gunst van Happel afdwong en Van Hanegem uit de WK-selectie verdrong, zullen Rapid en Feyenoord elkaar vanavond in de geest van de magiër bestrijden. Lachinger: 'Wat jammer dat Ernst dit niet kan meemaken. Wat hij zou doen als hij Haan was? Nou, recht op doel af, maar achterin absichern. Dat was zijn geheim.'

Vermoedelijke opstellingen: Rapid Wien: Konsel; Hatz, Ivanov, Schöttel en Guggi; Heraf, Kühbauer, Stöger en Marasek; Jancker en Stumpf.

Feyenoord: De Goey; Bosz, Koeman, Schuiteman en Boateng; Van Gastel, Larsson en Van Bronckhorst; Taument, Vos en Iwan (of Maas).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden