Tussen de oren

VRIENDELIJK UIT ELKAAR

Een vereenvoudigde formule voor kinderalimentatie moet langdurige en hoogoplopende conflicten tussen ex-partners voorkomen. Maar waarom blijven veel gescheiden mensen überhaupt zo lang boos op elkaar? 'Het helpt als mensen ook naar hun eigen aandeel in de scheiding kijken', zegt sociaal-psycholoog Esther Kluwer (Universiteit Utrecht), die onderzoek doet naar wraak en vergevingsgezindheid bij echtscheiding.


Waarom gaan sommige mensen in alle redelijkheid uit elkaar en eindigt het huwelijk van anderen in een vechtscheiding?


'De hoeveelheid ruzie tijdens het huwelijk is een voorspeller voor de hoeveelheid ruzie erna. Het gaat dan met name om de manier waarop mensen met conflicten omgaan, in combinatie met hun eigen persoonlijkheden. Je neemt jezelf altijd mee; in je huwelijk, en in je scheiding.


'Daarnaast is het belangrijk in welke mate je de ander de schuld geeft van de scheiding. Mensen kijken meestal naar de ander in plaats van naar zichzelf: jij bent vreemdgegaan, jij hebt me gekwetst. Daar worden ze nog bozer van.'


Je bent een vrouw van 50-plus en je wordt aan de kant gezet voor een jonge blom...

'Ja, dat lijkt eenvoudig, hè. Maar dat is het niet. Mensen veranderen in de loop van hun huwelijk. Hun gevoelens voor elkaar veranderen ook. Ze kunnen daardoor uit elkaar groeien, en dat kan enorm gaan botsen - hoe verliefd je ook was toen je met elkaar begon.'


Met al dat geruzie gooi je ook weg wat waardevol was.

'Mensen gaan uit elkaar omdat ze problemen met elkaar hebben. Ze blijven na hun scheiding vaak tegenover elkaar staan om dat te bevestigen. Binnen een relatie zijn mensen gemotiveerd om het goed te maken met elkaar, naar elkaar te luisteren, moeite voor elkaar te doen en elkaar te vergeven, want ze willen samen verder. Als dat perspectief er niet meer is, hebben ze ook geen zin meer om zich positief op te stellen.'


Wat helpt om een beetje vriendelijk uit elkaar te gaan?

'Excuses maken, spijt betuigen, aan elkaar toegeven dat je fouten hebt gemaakt. Daardoor kun je elkaar gemakkelijker vergeven, de scheiding in perspectief plaatsen, en je afvragen wat je eigen aandeel in het uit elkaar gaan is.


'Dat is voor mensen vaak heel moeilijk. Want toegeven dat je iemand niet kunt geven wat hij nodig heeft, of dat je iemand hebt gekwetst, is bedreigend voor je zelfbeeld. Ruziemaken is vaak gemakkelijker.'


ZORG MET SOCIALE MEDIA

Het Tijdschrift voor Psychiatrie besteedt deze maand aandacht aan 'health 2.0' voor psychiaters. Psychiater Rocco Hoekstra, van het Delta Psychiatrisch Centrum (DPC) in Rotterdam, zet uiteen dat de komst van social media de psychiatrische zorg ingrijpend zal veranderen. Die ontwikkeling is niet te stuiten, zegt hij. De 2.0-technologie zal de verhouding tussen arts en patiënt radicaal veranderen: de patiënt neemt de regie, de dokter zal een 'meer begeleidende en adviserende houding' moeten aannemen. Dat is een gevolg van het opzoeken en delen van informatie, het uitwisselen van ervaringen, en het ontstaan van communities rond bepaalde thema's. Ontwikkelingen waar niet alleen patiënten, maar ook artsen hun voordeel mee kunnen doen, stelt Hoekstra. Zo wordt het mogelijk snel de effecten en bijwerkingen van medicijnen in kaart te brengen, en worden met behulp van social media zaken als zelfmanagement, psycho-educatie, lotgenotencontact en de inzet van ervaringsdeskundigen breed toepasbaar. Dat is nog eens wat anders dan e-mails sturen naar je patiënten.


Hoekstra zelf geeft het goede voorbeeld. Hij is op de polikliniek voor bipolaire stoornissen van het DPC een digitaal platform begonnen waar patiënten met andere patiënten en behandelaren kunnen communiceren.


SEKSISME VOEDT DISCRIMINATIE

De mate van seksisme in een samenleving voorspelt de toename van sekse-ongelijkheid in die samenleving. Dat laat longitudinaal onderzoek zien, waarover psycholoog Mark Brandt (DePaul University., Chicago) deze week op Psychology Science OnlineFirst publiceert. Zijn onderzoek wijst uit dat seksistische ideeën niet alleen sekseongelijkheid bevestigen en legitimeren, maar ook vergroten.


Brandt maakte daarbij gebruik van de GEM, de United Nations Gender Empowerment Measure, een meetinstrument voor de man-vrouw-verdeling in beroepsgroepen en hun inkomen. Brandt berekende de waarde van de GEM op twee momenten, met een tussenpoos van drie jaar, waarbij hij de gegevens corrigeerde voor onderwijs- en welvaartsniveau. Zijn resultaten laten zien dat in meer ontwikkelde maatschappijen de kans op toenemende seksegelijkheid het grootst is. Overal zijn mannen seksistischer dan vrouwen, maar niet overal even erg. In Brandts rangorde van meest naar minst seksistische maatschappijen staat Nederland op de 9de plaats. De maatschappij met de minste sekseongelijkheid is Noorwegen; Irak staat op de laatste, 57ste, plaats.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden