Tussen de oren

Even niet twitteren

Vakantie betekent vaak: even weg van de dagelijkse omgeving. Maar hoe weg kun en wil je nog zijn met een smartphone op zak? 'Mensen willen nu eenmaal graag hun ervaringen delen,' zegt communicatiewetenschapper Marjolijn Antheunis (Universiteit van Tilburg), gespecialiseerd in sociale aspecten van internet.


Skypen met oma en opa, een blog bijhouden voor je vrienden, waarom?

'In het pre-internettijdperk stuur-de je een ansichtkaart waarop je vertelde hoe warm het was en dat je het leuk had. Dat was als het ware één tweet. Tegenwoordig kun je er veel meer versturen. Dat vinden veel mensen leuk. Mensen doen nou eenmaal graag aan zelfpresentatie en willen hun ervaringen delen met anderen. Dat houdt niet op als ze op vakantie gaan.'


Zo heb je toch niet het gevoel dat je weg bent?

'Veel vakantieblogs zijn eigenlijk dagboeken. Het verschil is dat er mensen meelezen. Meestal familie en wat goede vrienden. Dat is handig, want zo hoef je na je vakantie niet meer tien keer te vertellen hoe het was. Bovendien weet je achteraf vaak niet meer wat je precies hebt gedaan. Nu kun je zelfs realtime vertellen wat er zo leuk is, en waar je bent. Dat geeft vriendschappen een positieve impuls en leidt tot nieuwe gespreksonderwerpen.'


Intussen staan mensen voortdurend te twitteren en foto's te uploaden. Gezellig.

'Het maakt uit of je alleen op vakantie bent of niet. Ben je in gezelschap, dan zal de neiging kleiner zijn om wat je meemaakt ook meteen te willen delen. Want dat doe je al met je metgezellen.


'Maar zeker voor mensen die in hun eentje op vakantie gaan, is het leuk dat ze hun ervaringen met anderen via internet kunnen delen.'


Het kan ook een soort 'moeten' worden. Je moet gaan uitleggen waarom je het niet doet als je de mogelijkheid hebt om het wel te doen.

'Het kan voor extra druk zorgen, zeker als je van tevoren hebt beloofd dat je online een reisverslag zult bijhouden. Er zijn ook mensen die de sociale druk van online communicatie sowieso niet meer willen, en hun profiel op Facebook of Hyves opzeggen. Al spelen zorgen over privacy-risico's daarbij vaak een grotere rol.'


Wat doet u zelf op vakantie?

'Ik ben zelf niet heel actief op sociale media. Ik vertel het wel als ik thuiskom, ik vind het zonde van mijn tijd als ik in zo'n prachtige nieuwe omgeving ben.'


Een baby tussen je oren

Een papagezicht en een mamagezicht in de oogjes van een babysmoeltje op de cover van Scientific American Mind van juli/augustus. Binnenin twee artikelen over de invloed van baby's op de hersenen van hun ouders.


Want het is niet alleen het brein van moeders dat verandert tijdens en na de zwangerschap. Ook de grijze cellen van vaders blijven niet hetzelfde. Op zichzelf niet zo gek; elke ervaring heeft invloed op onze hersenen. Moeders worden alerter op (potentieel) gevaar voor hun baby, en vaders gevoeliger voor de behoeften van hun kind. Het is allemaal een kwestie van hormonen (met name oxytocine en prolactine) en neuronen die nieuwe verbindingen met elkaar aangaan.


Proeven met muizen laten zien dat een vader werkelijk in het nest aanwezig moet zijn om verschil te maken. Wanneer vadermuis en kindmuis meteen van elkaar worden gescheiden, verandert er in het papabrein niets. Muizenvaders die fysiek contact met hun nakomelingen hebben gehad, herkennen hun kinderen drie weken na een geforceerde scheiding nog: vader en kind hebben een 'sociale herinnering' opgebouwd.


Omgekeerd ontwikkelen babymuizen zonder vader in twee hersengebieden minder verbindingen: in de orbitofrontale cortex (belangrijk voor besluitvorming en emoties) en de somatosensorische cortex (waar onder meer tast- en pijnprikkels worden verwerkt). Dat kan de reden zijn dat kinderen van alleenstaande moeders op latere leeftijd vaker probleemgedrag vertonen. Maar extrapoleren van muizen naar mensen blijft een heikele onderneming, natuurlijk.


Ook interessant: hoe stress het risico op parkinson en alzheimer verhoogt. Deze ziekten zijn niet een kwestie van genen alléén, betoogt de auteur. Omgeving speelt net zo goed een rol, en dat geeft hoop. Want je omgeving kun je beïnvloeden. Hoe? Sporten, mediteren en genoeg slaap ontstressen. Activiteiten die sowieso goed voor je gezondheid zijn, maar ja - probeer ze maar eens consequent te doen.


Wat dat betreft geeft een derde artikel een beetje troost: intelligente mensen hebben een betere gezondheid en leven langer. Allicht, denk ik dan, want intelligentie hangt samen met leefstijl. Met intelligente keuzen, dus. Precies wat de auteurs aan het eind van het verhaal concluderen: niet intelligent zijn, maar intelligent handelen is cruciaal voor een langer leven. En daarbij kun je domme mensen een handje helpen. Gelukkig maar.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden