Tussen de hipsters in NY

Vergeet SoHo, vergeet de East Village: de New Yorkse wijk Williamsburg is nu 'the place to be'. De avant-garde in kunst, stijl en muziek is hier te vinden.

De hoek van Wythe Street en North 10th Street is een goede plek om de kleurrijke parade van de New Yorkse wijk Williamsburg te aanschouwen. Aan de overkant van de East River schittert de skyline van Manhattan. Gele taxi's zoeven voorbij, ook in dit - voorheen rauwe - deel van Brooklyn. De mix van opgeknapte fabriekspanden en nieuwe woontorens geeft de buurt een post-industriële glans.


Op een zonnige zaterdag is op die hoek een Hollywood-achtige fotosessie bezig met Victor Cruz, een beroemde speler van de American Football-club New York Giants. De fotograaf heeft zowaar een afbladderende muur gevonden om Cruz in zijn Armani-pak in 'klassiek Brooklyn' te portretteren. Dat is de status van Williamsburg. Niet downtown Manhattan, maar de hottest neighborhood van Brooklyn is de toplocatie voor een modetijdschrift dat hip wil overkomen.


Om Cruz heen bruist de wijk. Nonchalante jongeren flitsen langs op fixies: fietsen zonder rem. Orthodoxe Joden, gekleed in het zwart, lopen ongestoord verder. Jonge ouders joggen voorbij achter kinderwagens.


Met 2,5 miljoen inwoners is stadsdeel Brooklyn al jaren een bestemming voor bezoekers en New Yorkers die Manhattan gedag hebben gezegd. Binnen Brooklyn is Williamsburg het symbool van de gentrification die onophoudelijk bezig is in New York: veranderingen waardoor wijken snel veiliger, leefbaarder en duurder worden.


Voor cafés en restaurants, livepopmuziek, lokale galerieën en schoenenwinkels is Williamsburg een bezoek waard. In de wijk met 103 duizend inwoners kun je 'op safari', zeggen New Yorkers uit minder gewilde buurten; om te zien wat hip is of zal worden.


Het hedendaagse Williamsburg is wat de East Village en SoHo in Manhattan waren, voordat de ruige creativiteit moest plaatsmaken voor gelikte commercie. Williamsburg is een parade van hippe petten, coole hoeden, baarden, laptops en gitaarkisten. De cutting edge, de avant-garde in kunst, stijl en muziek, is er te vinden. En wat in SoHo onmogelijk is geworden: een twintiger kan er nog in een opgeknapt fabriekspand wonen - althans, in een éénkamerappartement met uitzicht op de snelweg voor 1.600 euro per maand. Dat is er de onderkant van de huizenmarkt.


De wijk is compact. Met de veerpont of metrolijn L naar halte Bedford, Lorimer of Graham duurt het een paar minuten vanuit Manhattan. Aangekomen tref je kenmerkende laagbouw aan. Ook Brooklyn kent steeds meer wolkenkrabbers, maar de gekleurde houten gevels en de lage daken met watertorens blijven onmiskenbaar Brooklyn - onmiskenbaar Williamsburg.


Bedford Avenue is in de jaren negentig omgetoverd in een winkelstraat met boetiekjes, koffiehuizen, kroegen en makelaarkantoren. Het is een smaakvolle miniatuurversie van de Amerikaanse mall - zonder McDonald's en benzinestations. Hier regeert de go local-filosofie; een waardering voor authentieke producten en de bereidheid om ervoor te betalen. De bieren en wijnen komen doorgaans uit microbrouwerijen en wijngaarden in de regio.


De sieraden en schilderijen worden om de hoek gemaakt of in de ateliers in de nog minder ontgonnen, belendende wijk Bushwick. De lp-zaakjes verkopen New Yorkse hiphop op vinyl. En in deze tijd van Kindles en iPads doet Book Thug Nation aan North 3rd Street nog altijd goede zaken met tweedehands boeken. Ongeschoren hipsters met intellectuele brillen bladeren er door het werk van lokale schrijvers als Paul Auster.


De populariteit van Williamsburg is ook te danken aan de concentratie van originele uitgaansgelegenheden. Neem Brooklyn Bowl aan Wythe Street: een eigentijdse combinatie van een concertpodium, restaurant en bowlingbaan. Neem Nitehawk aan Metropolitan Avenue: beneden een kroeg met goede muziek en whisky, en boven een intieme bioscoop met tafeltjes-voor-twee. Bedienend personeel brengt daar cocktails, terwijl de kijker van Quentin Tarantino geniet.


Of zoek The Shanty op, een gin-stokerij met een ontspannen café aan Richardson Street. Verderop verkoopt restaurant Isa biologisch eten. Het wordt geserveerd door artistieke types die vertellen over de sunchoke (de Jeruzalem artisjok), om onduidelijke redenen al enige tijd een 'hot' gerecht in de stad.


Bovendien is de beste bierselectie van New York te vinden aan Metropolitan Avenue. Spuyten Duyvil heet de kroeg zonder naambordje, achter een rode gevel. Binnen genieten de dorstigen van Belgische en Nederlandse brouwsels.


Eigenaar Joe Carroll (42) heeft een bescheiden rol gespeeld in de ongecoördineerde campagne om Williamsburg hip te maken. Zoals veel New Yorkers kwam hij er begin deze eeuw vanuit Manhattan voor de livemuziek. De van oorsprong Spaanstalige en Joodse wijk was toen al aan het veranderen; bezoekers met plattegronden doken sinds begin jaren negentig op in de industriële buurt.


Toen Carrol in 2003 zijn café opende, brak de gentrification juist los. 'Het ging snel', zegt hij. 'Een hoger besteedbaar inkomen. Gele taxi's. Steeds meer mensen.' Voor zijn vijf lokale horecabedrijven is die ontwikkeling goed. Pal tegenover de bierbar heeft hij Fette Sau geopend, een altijd druk en rokerig restaurant voor liefhebbers van barbecue. De braadworst en de brisket (gerookt rundvlees) zijn onweerstaanbaar.


Net als de orthodoxe Joden bepalen de avant-gardistische schilders en musici nog altijd het straatbeeld. Maar de beheerders van metaalwerkplaatsen en kunstenaars in gigantische loft-appartmenten hebben plaatsgemaakt voor woontorens - glanzende panden met namen als The Modern en Lotus Loft. 'Hier woonden ooit kunstenaars', zo luidde een boze, vaak gefotografeerde graffiti-tekst op een wand rond een bouwproject. Nu wonen er yuppen in Hugo Boss-pakken.


Voor treurnis over de transformatie van het oude Williamsburg heeft Carroll echter geen geduld. 'Oké, je houdt ergens van en dan wordt het onherkenbaar. Maar New York is geen plek voor nostalgie. De stad blijft nooit hetzelfde. Je kunt niet in New York wonen en zeuren over de hoge gebouwen.'


De ware omslag kwam in 2005. Door een nieuw bestemmingsplan werd de verwaarloosde strook aan de East River opengesteld voor groen en woningbouw. Truls Teigen (35), een tv-producent uit Noorwegen, woont sinds 2010 met zijn vrouw in een van de nieuwe panden aan Kent Avenue. Kaalgeschoren en modern gekleed past hij naadloos in het straatbeeld.


De Noorse New Yorker is blij dat de wijk leeft en leefbaar is. Kort na zijn komst was het nog net een beetje gritty: rauw. 'Nu heb je een Duane Reade en een Whole Foods', zegt Teigen. Die nationale winkelketens betekenen comfort, 'maar het zou kunnen dat de oude charme minder is.'


De verhoogde Brooklyn-Queens Expressway (BQE) loopt dwars door Williamsburg heen. Onder deze snelweg skateboarden nog altijd rebelse jongeren. Graffiti blijft in die strook opduiken. Want Williamsburg heeft nog steeds een edge: de onbenoembare kwaliteit die een plek spannend maakt. Misschien komt het door het mengsel van huidskleuren, inkomens, talen en religies. De oude Dominicanen en de meiden met blauw haar; de Joodse mannen met zwarte hoeden en de jonge kerels in krijtstreep; de geitewollensokkenhippies en de punkers op skateboards - ze komen vreedzaam samen op de trottoirs en terrassen aan Bedford en Metropolitan.


'Dit is cool', zegt Joe Caroll. Hij wijst op de nieuwe fietspaden en de vintagejeans-winkeltjes. 'Zo dicht bij Manhattan, maar dan beter.'


NEXT STOP: 'BOSWIJCK'

Ten oosten van Williamsburg ligt Bushwick, een oude wijk die nu gewild is bij jonge pioniers en kunstenaars. De huren zijn er nog betaalbaar en het is er veilig geworden voor bewoners en bezoekers. De ateliers, galeries, studio's en kroegen zijn er ten dele nog underground: moeilijk te vinden voor een bezoeker. Maar een gedaantewisseling is ook hier gaande. Zo komt er een bestemmingsplan om de weg vrij te maken voor projectontwikkelaars.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden