Tussen betrokken en bemoeizuchtig

De kampioen van 1996 bezoekt Wimbledon als toernooidirecteur en vader van een talentvolle zoon. Hij wil niet de dominante tennisvader zijn die hij zelf had. Soms is dat moeilijk. Door

In de tuin van het ouderlijk huis in Muiderberg zegt de 14-jarige Alec Deckers dat vader Richard Krajicek zich niet met zijn tennis moet bemoeien. 'Mijn vader mag best komen kijken, maar hij moet wel zijn mond houden.' Krajicek: 'Alec speelde een toernooi in Key Biscayne. Ik maakte een opmerking tijdens zijn training, waarna hij me alleen maar aankeek. Dacht ik: oké, ik zeg niks meer. En ben ik weggegaan.'


Talloze flashbacks uit zijn turbulente jeugd krijgt Richard Krajicek als vader van een talentvol kind dat in zijn leeftijdscategorie op het NK de halve finales bereikte. Hij worstelt met zijn dubbelrol, zegt zijn echtgenote Daphne Deckers, naar wie Alec en dochter Emma (16) zijn vernoemd.


Krajicek wil beslist niet de dominante vader zijn waaronder hij als kind zo vaak gebukt ging. Maar hij zit in een spagaat tussen afstand houden en zijn zoon souffleren als Wimbledonkampioen. 'Alec was 9 jaar oud toen hij een partij na een ruime voorsprong uit speelsheid nog weggaf. Ik was boos. Op de weg terug vanuit Leeuwarden heb ik in de auto geen woord tegen hem gezegd.


'Ik schrok echt van mezelf, die reactie herkende ik maar al te goed van mijn vader. Als ik slecht had getraind, was de sfeer thuis bedorven. Ik moest ook altijd winnen van mijn vader, verliezen kon niet. Ik heb meteen Alecs trainer gebeld om hem te zeggen dat ik afstand nam. Ik moest mijn zoon en mezelf beschermen. Ik heb Alec zes maanden niet zien tennissen, tot hij me vroeg weer te komen kijken.


'Ik heb een goed gesprek gehad met Luis Bruguera, vader van mijn vriend en voormalig Roland Garroskampioen Sergi. Die man zei zulke rake dingen! Hij vroeg me of Alec tennis leuk vond. Ik antwoordde: ja, hij kan goed tennissen. Toen zei Luis: dat vroeg ik niet, ik wil weten of hij tennis leuk vindt.


'Plezier hebben en hard werken, meer verlangde Luis niet van Sergi. Hij adviseerde me een goede coach voor Alec te zoeken en op een afstand toe te kijken. Laatst vroeg ik Alec: heb je het leuk gehad en gevochten? Dan halen we een milkshake bij McDonalds. Alec moet niet het verband leggen dat we alleen iets leuks doen als hij wint. Ik zeg ook nooit tegen Alec dat hij moet trainen, ik kan het niet.'


Alec heeft zijn vader alleen op YouTube zien tennissen op Wimbledon. Vooral de replica van de bokaal in de huiskamer herinnert hem aan diens grootste triomf in 1996. 'Pas op zijn achtste jaar begon Alec door te krijgen dat ik Wimbledon had gewonnen', vertelt Richard Krajicek. 'Ik heb hem later het centercourt laten zien.'


Alec zit midden in een groeispurt, hij wordt wellicht nog langer dan zijn vader (1,96 meter). Richard: 'Hij zou 2 meter kunnen worden, een tweede Ivo Karlovic met een big serve.' Alec, lachend: 'Altijd handig.' Richard: 'Alec is een aanvallende baseliner, hij slaat soms nog te hard. Hij is een andere tennisser dan ik op die leeftijd. Ik speelde om niet te verliezen, zijn spel is veel gedurfder. Zijn bijnaam op de club was meneertje Risico.'


Alec profiteert van de connecties van zijn vader, hij trainde al met Pete Sampras en Rafael Nadal. Alec: 'Ik vond het zo gaaf om met Rafa te trainen. Ik vind hem de beste, ik was ook blij dat hij Djokovic versloeg op Roland Garros. Nadal vecht voor elk punt. Het is mijn droom om net als Rafa Roland Garros te winnen.'


Richard, lachend: 'Onze hond heet Rafa. Ik begrijp Alec wel, bij Nadal zie je hoe arbeid wordt beloond. Ik laat Alec als voorbeeld ook hoogtepunten zien van partijen tussen Nadal en Djokovic.'


Of Alec vaak traint met zijn vader? 'Bijna nooit. Ik kan er niet tegen als hij aanwijzingen geeft. Hij heeft wel gelijk, maar dan wil ik het niet horen.' Richard: 'Ik zeg nu veel minder toch? Alec: 'Mwah.' Richard: 'Alec luistert wel als ik het over zijn volleys heb.' En met zelfspot: 'Over de backhand neemt hij minder van me aan.'

Druk

Krajicek balanceert tussen de Nederlandse opvoeding en de normen en waarden die hij heeft meegekregen als zoon van Tsjechische migranten. 'Ik vind het moeilijk. Soms vraag me ik af of ik het wel goed doe. Ik heb de wereldtop gehaald en mijn halfzusje Misa haalde de kwartfinales op Wimbledon Op tennisgebied kan ik mijn vader niets verwijten, hij heeft me tot mijn 15de ook goed opgeleid.'


Weer met een ironisch lachje: 'Al denk ik niet: het was zo leuk dat ik het nog eens over wil doen.'


Bij Alec wil Richard Krajicek de druk wegnemen die hij als kind heeft gevoeld. 'Ik moest altijd doorspelen, ook als ik geblesseerd was. Dan zei mijn vader: ik zie geen wond, ga maar door. Zo krijg je dus chronische blessures, ik heb mijn hele carrière met pijnlijke knieën gespeeld. Nu zeg ik tegen Alec als hij ergens last van heeft: meteen stoppen. Zeker nu hij zo snel groeit.


Zijn zoon traint vijf keer per week, inclusief drie sessies bij de tennisbond in Almere. Hij combineert zijn sport met een havo-opleiding.


Krajicek: 'Als Alec niet zou sporten, had hij het vwo aangekund. Ik heb zelf vier jaar vwo gedaan en vond het een ramp om dat te combineren met tennis. Ten oosten van Duitsland gaat niemand meer naar school. Alec speelt internationaal tegen jongens die vanaf hun 12de hooguit cursussen volgen via internet. Zij hebben de laatste twee jaar tweehonderd wedstrijden meer gespeeld dan hij. Het is frustrerend voor Alec, maar wij willen dat hij zijn school afmaakt. In vakanties speelt hij acht tot tien toernooien per jaar.


'Onbewust ben ik aan het pamperen. Misschien zegt Alec later: je had me harder moeten aanpakken. Maar ik wil voorkomen dat we vanwege zijn tennis vijftien jaar bijna niet met elkaar praten, zoals mijn vader en ik.


'Alec moet zichzelf ook een leuke vent vinden. Ik had mede door die druk vaak een negatieve houding op de tennisbaan. Mijn coach Rohan Goetzke heeft me enorm geholpen om een beter mens te worden.'


Om de eeuwige vergelijking te omzeilen, gaf Richard zijn kinderen niet zijn achternaam. Dan was Alec zeker de 'zoon van de Wimbledonkampioen' gebleven, hoewel hij uiterlijk op zijn moeder lijkt.

Ruzies

Toch zou Alec de naam van zijn vader niet als een last hebben ervaren. 'Ik ben toch de zoon van Richard Krajicek? In Nederland weet iedereen dat.' Met de milde ironie van zijn vader: 'Ik ben nu al beter dan hij, denk ik.'


Zeker op die leeftijd, aldus Richard Krajicek. Als kind van 14 jaar voelde hij zich vermalen door de ruzies tussen zijn ouders. 'Tennis werd een obsessie', zei zijn moeder Ludmila over de spanningen in het gezin. En Richard: 'Ik heb bepaald geen topjeugd gehad. Ik wil mijn kinderen het warme nest bieden dat ik heb gemist.


'Daphne en ik zijn al twintig jaar samen en we hebben nooit ruzie. De kinderen hebben ons nog nooit horen schreeuwen tegen elkaar. Die stress had ik altijd bij mijn ouders. Elke dag vroeg ik me af hoe de stemming zou zijn. Dat slechte huwelijk hing als een deken boven het gezin. Ik ben blij dat ik er geen maagzweer aan heb overgehouden.


'Mensen vragen me weleens of ik niet jaloers ben op de carrière van Roger Federer. Dan zeg ik: weet je waarop ik jaloers ben? Dat zijn ouders nog bij elkaar zijn. Tot op de dag van vandaag kan ik Ludmila en Petr niet samen uitnodigen, dat wil ik mijn ouders en vooral mezelf niet aandoen.


'Ik denk niet dat ik in 1996 Wimbledon had gewonnen met mijn beide ouders op de tribune. Ook al waren ze toen al tien jaar gescheiden en had mijn vader een nieuw gezin in Praag; ik zou de spanning tussen mijn ouders hebben gevoeld. Zelfs wanneer ze zover mogelijk bij elkaar vandaan hadden gezeten.'


Richard heeft zijn zoon onlangs in Praag laten trainen onder de regie van opa Petr Krajicek. 'Dat had ik tien jaar geleden niet kunnen bedenken. Mijn vader is milder geworden, hij weet hoe je talenten moet opleiden. Ik deel komende week zelfs een kamer met hem op Wimbledon.'


Alec Deckers: 'Ik vond het speciaal om bij opa te zijn. Mijn vader had hem afgeschilderd als een man die niet zoveel verstand had van tennis. Maar dat viel reuze mee. En je kunt enorm met hem lachen.'


Richard: 'Alec heeft in die twee weken een waanzinnige sprong gemaakt. Mijn vader blijft betrokken, maar nu op een positieve manier.'


De Wimbledontitel heeft mijn jeugd gerechtvaardigd, zei Richard Krajicek in 2006. Maar hij wil niet dat zijn zoon een vergelijkbaar offer moet brengen. 'Wimbledon winnen en vijftien jaar geen contact met je vader of geen grandslamtitel voor Alec, maar wel een gezonde relatie tussen ons? Ik durf niet eens voor hem te kiezen.


'Is het egoïstisch van mij als ik dan hoop dat hij Wimbledon niet wint? Ik voed Alec zo op dat hij later een glimlach op zijn gezicht krijgt als hij terugdenkt aan zijn jeugd. En dat hij tennis een leuke sport vindt, die hem meer heeft gebracht dan winnen of verliezen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden