Nieuws EU

Tusk wil banencarrousel al voor de zomer rond hebben

EU-president Tusk zet de regeringsleiders onder druk snel te beslissen wie de vijf vrijkomende Europese topbanen moeten gaan vervullen. Tusk mikt op een akkoord over een totaalpakket in juni. Hij zei donderdagavond er niet voor terug te deinzen een besluit door te duwen via een stemming door de leiders.

Donald Tusk houdt een paar keepershandschoenen vast die hij van de Roemeense doelman Romanian Helmut cadeau heeft gekregen, met het verzoek Europa te verdedigen. Beeld AFP

‘Ik ga niet drie maanden wachten op consensus’, zei Tusk na afloop van overleg met zijn EU-collega’s in het Roemeense Sibiu. In 2014 kostte de verdeling van de topbanen drie maanden en drie EU-toppen. Diplomaten noemen het streven van Tusk het dit keer met twee toppen binnen één maand te doen ‘heel ambitieus’.

Direct na de Europese verkiezingen (23-26 mei) start een van de meest complexe politieke operaties dit jaar in Brussel: het zoeken naar een nieuwe voorzitter van de Europese Commissie (opvolger Juncker), van het Europees Parlement (opvolger Tajani), de ECB (opvolger Draghi), een nieuwe EU-buitenlandchef (opvolger Mogherini) en nieuwe EU-president (opvolger Tusk). De leiders maken zich op voor politiek steekspel waarbij de verhouding tussen Oost en West, Noord en Zuid, grote en kleine landen, man-vrouw, politieke kleur én competentie allemaal een rol spelen.

Tusk stuurt aan op een ‘snelle en soepele’ benoeming voor al deze topbanen, hij vreest dat anders de rest van het werk – opstellen Europese agenda voor de komende vijf jaar – stilvalt. Sommige diplomaten stellen dat Tusk ook een eigen agenda heeft: de Pool overweegt mee te doen met de verkiezingen in eigen land dit najaar (parlement) en komend voorjaar (president) en wil zijn handen daarvoor op tijd vrij hebben.

Wandelganggesprekken

Tusk kondigde alvast een extra EU-top aan op 28 mei, twee dagen na de verkiezingen. Daar moeten de leiders de procedure voor de topbenoemingen vaststellen. Volgens premier Rutte werden in Sibiu in de wandelgangen al de eerste aftastende gesprekken gevoerd.

De deadline van juni zet ook het Europees Parlement voor het blok. Verschillende Europese partijen hebben een Spitzenkandidat voor het Commissievoorzitterschap. Het parlement ontfutselde met dit systeem in 2014 de leiders het initiatief bij de keuze van de Commissievoorzitter en wil dat dit keer herhalen. Veel leiders, onder wie Rutte, de Franse president Macron en de Luxemburgse premier Bettel, noemden dat donderdag ongewenst.

Spitzenkandidat Weber voor de Europese Volkspartij (christendemocraten) meent dat zijn partij (als die opnieuw de grootste wordt) het recht heeft de Commissievoorzitter te leveren. De vraag is of hij de steun van een meerderheid in het parlement krijgt. Blijft die uit dat maakt de socialistische kandidaat Timmermans een kans. Weber zei dat zijn partij – nodig voor een meerderheid – aan zijn kandidatuur vasthoudt.

Als opvolger van Tusk wordt Rutte vaak genoemd. De Belgische premier Michel zei dat zijn Nederlandse collega ‘vele troeven en voordelen’ heeft; Rutte maakte echter wederom duidelijk dat hij geen kandidaat zal zijn. Andere namen die vallen zijn die van de Deense Concurrentiecommissaris Vestager en van de Litouwse president Grybauskaité.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden