Tusk: 'absurd' dat Boris Johnson ambities EU vergelijkt met die van Hitler

Voorzitter van de Europese Unie Donald Tusk heeft kritiek geuit op Boris Johnson, de aanvoerder van de Britse Brexit-campagne. Johnson vergeleek zondag de ambities van de Europese Unie met de expansieplannen van Adolf Hitler. Tusk noemde diens redenering 'absurd'.

Boris Johnson voert anders dan partijleider David Cameron campagne tegen een langer verblijf in de EU.Beeld epa

'Wanneer ik hoor dat de EU wordt vergeleken met plannen en projecten van Adolf Hitler, kan ik niet stil blijven', twitterde de EU-president dinsdag. Tot dusver mengden Brusselse leiders zich niet in het verhitte debat in Groot-Brittannië, waar op 23 juni per referendum zal worden gestemd over het verblijf in de EU.

Maar Tusk vond het ditmaal noodzakelijk brexiteer Johnson van repliek te dienen. 'Zulke absurde argumenten zouden volledig moeten worden genegeerd, ware het niet dat ze zijn geuit door een van de invloedrijkste politici in de (Britse) regeringspartij', zei hij dinsdag in Kopenhagen. Volgens Tusk ging Johnson te ver en getuigt zijn opmerking van 'politiek geheugenverlies'.

Johnson deed zondag de wenkbrauwen fronsen, zoals hij overigens wel vaker doet, met zijn uitspraak in The Sunday Telegraph. In een interview stelde de Conservatief dat de Europese Unie in wezen hetzelfde doel heeft als Napoleon en Hitler: een superstraat onder centraal gezag.

Voor Johnson symboliseert de Tweede Wereldoorlog de hoogtij van de Britse natie, toen een invasie van de Nazi's eigenhandig werd afgeslagen. De EU doet afbreuk aan die soevereiniteit, aldus de oud-burgemeester van Londen. Tusk ziet dat anders: 'Het enige alternatief voor de Unie is politieke chaos, de terugkeer naar nationaal egoïsme.' Hij roemde de EU als 'de meest effectieve verdedigingsmuur' tegen conflicten tussen Europese natiestaten.

Wanhopig

Ook zijn Britse tegenstanders die campagne voeren vóór een langer verblijf in de EU, grepen zijn Hitleropmerking aan om 'Bojo' te beschimpen. Volgens het Vote Stay-kamp wringt een wanhopige Johnson zich in bochten om het economische verhaal van een Brexit te overstemmen met populistische kwesties over soevereiniteit.

Johnson zelf wilde een lesje geschiedenis geven. Volgens de in Oxford geschoolde classicus probeert Brussel oude ambities om het Romeinse Rijk te herstellen nieuw leven in te blazen. Na Napoleon en Hitler zou nu de EU zo'n Europese superstaat verlangen. 'Maar dan is er dat eeuwige probleem, namelijk dat er geen loyaliteit is aan een Europees idee', stelt hij tegenover The Sunday Telegraph. 'Er is geen enkele autoriteit die iedereen respecteert of begrijpt. Dat leidt tot een grote democratische leegte.'

Volgens Johnson kunnen zijn landgenoten een heroïsche taak vervullen door het eenheidsstreven 23 juni te saboteren. Hij merkt tevens op dat Winston Churchill, over wie hij vorig jaar een bestseller heeft geschreven, nooit het idee had om het Verenigd Koninkrijk deel uit te laten maken van een Europese superstaat.

Brexit-blog

Onze correspondent Patrick van IJzendoorn houdt de laatste nieuwtjes, ontwikkelingen en relletjes over het naderende Brexit-referendum dagelijks bij. Lees hier het Brexit-blog. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden