Turnster Sanne Wevers wint goud op de balk

Alle jaren van voorbereiding betaalden zich maandag uit in Sanne Wevers' sierlijke en bijna perfecte balkoefening. Fouten van de favorieten maakten de sensatie mogelijk: een gouden turnmedaille. 

Sanne Wevers tijdens de olympische finale Beeld anp

Nog geen twee jaar geleden beschreef Sanne Wevers haar tweelingzus Lieke als het natuurlijke turntalent. Zij, Sanne, was de harde werker. Moest op jonge leeftijd altijd meer trainen voor hetzelfde resultaat. Maandagavond op de balk in Rio bracht dat arbeidsethos Wevers (24) naar het goud.

Nota bene op de dag dat veel mensen tot voor kort een topprestatie van Yuri van Gelder aan ringen verwachtten, steeg Wevers boven zichzelf uit. Ze is de eerste Nederlandse turnster met een individuele gouden medaille op de Olympische Spelen. Haar score van 15.466 is tevens een nieuw Nederlands record.

En dat terwijl het goud op balk door kenners op voorhand al zo ongeveer was vergeven. De Amerikaanse Simone Biles, geroemd om haar kracht, stabiliteit en explosiviteit, leek ongenaakbaar. De 19-jarige won tijdens deze Spelen al drie keer goud en wilde dat uitbreiden tot vijf.

Sanne Wevers Beeld getty

'Op de balk kan echt alles'

'Maar op balk kan echt alles. Zelfs de nummer een kan achtste worden, dus wie weet', zei Wevers vooraf tegen de NOS. De Nederlandse kreeg gelijk. Een evenwichtsverstoring verpeste de plannen van Biles. En Wevers, die direct daarna in actie mocht komen en vanuit haar ooghoeken het resultaat van haar concurrente meekreeg, bleef koelbloedig.

'Ik heb er geen woorden voor', zei de winnares na afloop tegen de NOS. 'Fantastisch. Ik kan bijna niet uitleggen hoe blij ik hiermee ben.' Sinds 2015 op de WK in Glasgow wist men dat Wevers tot verrassende prestaties in staat is. Daar won ze zilver op balk. Destijds moest ze nog voldoen aan de ploegopdracht, maar nadat het team geplaatst was voor Rio kon Wevers specialiseren. Wevers werd steeds beter. 'Het was een hele lange route hierheen', zei Wevers.

'Ik heb zoveel grote hobbels moeten nemen, we hebben met de familie veel moeten doorstaan en dat dit uiteindelijk resulteert in een gouden olympische medaille is echt bizar. Echt bizar.'

In controle

Een laatbloeier is Wevers niet. In 2006 werd ze zesde met het Nederlands team op de EK voor junioren. Maar in de jaren die volgden werd haar loopbaan gekenmerkt door tegenslag. Ziektes, blessures en andere obstakels hielden haar lange tijd langs de kant. Wevers hoopte al in 2008 op de Spelen te staan, maar na een val van de balk tijdens de kwalificatie in Rotterdam ging dat mis.

En dan was er anderhalf jaar geleden nog de verbanning uit de turnzaal in Twente, waar ze woonde, na een conflict met coach Frank Louter. De zussen Wevers vertrokken samen met vader Vincent, hun persoonlijke coach, naar Heerenveen.

Wevers is altijd in controle, dat is alleen al te zien aan 'het boekje van Sanne Wevers', een schrift dat ze in haar sporttas meeneemt. Daar snelt ze direct na elke oefening naartoe, om haar scores in op te schrijven en na te rekenen. Eventueel zodat ze de jury kan corrigeren. En zelfs aan het ontwerp van het tenue dat ze maandagavond droeg een oranje tulp voorop en een glitteren Nederlandse vlag aan de achterkant- leverde ze een bijdrage.

Sanne Wevers toont haar gouden medaille. Beeld ANP

Fotografisch geheugen

Ze is een turnster met fotografisch geheugen. Door Lieke, haar twee-eiige tweelingzus die tien centimeter langer is, wordt ze omschreven als doelgericht. Sanne is ook degene die de meeste grappen maakt van de twee. Zelf noemt Sanne haar mentale kracht als haar sterkste kwaliteit.

Vanaf 2013 werkte Wevers 'dag en nacht' aan haar balkoefening. Niemand is zo goed in pirouettes op de balk als zij. Ze is ook de enige ter wereld die een drievoudige pirouette turnt, de 'Weverspirouette'. Deze is zelfs met die benaming opgenomen in de 'Codepoint'; de internationale turnbijbel.

Vooraf liet Wevers weten: het wordt vandaag alles of niets. Net zoals Epke Zonderland dat vier jaar eerder deed. Zonderland kan haar evenknie worden genoemd. Hij is ook afkomstig uit de turnhal van Heerenveen.In Londen ging Zonderland voor de hoogste uitgangswaarde. Nu had Wevers eenzelfde plan. Sinds haar zilveren medaille op de WK was de turnster bezig met een vraag: hoe ga ik Simone Biles, mijn grootste concurrent verslaan?

Moeilijkheidswaarde 7.0

Turnsters zijn vrij in de keuze van hun oefening, maar een aantal onderdelen zijn vereist. Wevers liet weten te durven wedden op de moeilijkste oefening van iedereen. Ze had haar zinnen gezet op een moeilijkheidswaarde van 7,0, een groot risico. Wevers:

'Maar toen ik haar cijfer zag dacht ik: oké, ik verander mijn strategie een klein beetje. Ik moet er niet vol in, maar het wel zo veilig mogelijk doen.' 'Maar uiteindelijk maak ik wel in moeilijkheid het verschil. Als je heel netjes en heel moeilijk turnt, win je blijkbaar goud.'

Die ochtend had Wevers nog tegen de rest van het Nederlands team gezegd 'want ik doe dit niet alleen!', dat ze hoopte dat ze het toch al geslaagde toernooi goed kon afsluiten. 'Ik denk dat ik het niet beter had kunnen doen.'

Evenknie van Epke Zonderland

Het vrouwenturnen in Nederland heeft in Sanne Wevers de evenknie gekregen van mannelijke gymnast Epke Zonderland. De 24-jarige Twentse balkturnster veroverde het eerste olympische goud ooit op een individueel vrouwennummer. Bij de mannen is rekstokspecialist Zonderland sinds Londen 2012 zo’n eenling. Hij kan vandaag, in de finale rekstok, zijn score uitbreiden. De vrouwen hebben in het Nederlandse turnen één medaille meer dan de mannen. In 1928 veroverde de damesploeg, zoals dat toen heette, het teamgoud. Het werd later een betreurd gezelschap. In de Tweede Wereldoorlog kwamen vier van de (twaalf) turnsters in de vernietigingskampen Sobibor en Auschwitz aan hun einde. Na de Tweede Wereldoorlog deed Nederland meermalen mee aan het olympische turntoernooi. In 1976 werd, tot 2016, voor het laatst een team afgevaardigd. Daarna gingen er eenlingen, zoals Elvira Becks in 1992, Suzanne Harmes in 2008 en Céline van Gerner in 2012. Alleen in 2004 was er sprake van een iets grotere afvaardiging, Suzanne Harmes en Laura van Leeuwen vertegenwoordigden Nederland op de Spelen van Athene. Vorig jaar, bij de WK in Glasgow, werd Wevers tweede op het onderdeel balk achter de ongenaakbare Amerikaanse Simone Biles. Als de grote favoriet een fout zou maken, stond zij als eerste in de rij om daarvan te profiteren. Dat grote feit in de Nederlandse sportgeschiedenis diende zich maandag tegen half 5 (Rio-tijd) aan.
(John Volkers)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden