Turkse jongeren erkennen problemen

JANNY GROEN

AMSTERDAM - Ook uit hun eigen enquête blijkt dat het niet goed gaat met de Turks-Nederlandse jongeren. Ruim een kwart van hen voelt zich meer thuis in Turkije dan in Nederland en denkt over emigratie. Bovendien, zegt voorzitter Nergiz Daldal (24) van de gisteravond geïnstalleerde Turkse jongerendenktank, is 40 procent niet in staat hun problemen met anderen te bespreken. Daldal, derdejaars student psychologie: 'Veel Turkse jongeren verkeren in een maatschappelijk isolement.'

'Schokkend' vond Daldal het manifest dat tien praktijkdeskundigen uit de Turkse gemeenschap begin januari in de Volkskrant publiceerden over de alarmerende situatie van hun jongeren. Het manifest somde problemen op - onderbouwd met wetenschappelijk onderzoek en CBS-cijfers - met betrekking tot arbeidsparticipatie, schooluitval, psychische gezondheid en huiselijk geweld. Daldal wist wel dat sommige jongeren slecht functioneerden. 'Maar ik had geen idee dat het om zulke grote aantallen ging.'

Ook voor de andere zes leden van de jongerendenktank was de brandbrief 'een wake-upcall'. Sebahat Iskender (23), laatstejaars tandheelkunde: 'Vooral verontrustend vond ik de constatering dat het percentage schooluitval onder Turks-Nederlandse jongeren veel hoger is dan dat van de Turkse jeugd in andere Europese landen.' Ze kent zelf een schooluitvalster. 'Die raakte in een depressie en kwam vijf jaar het huis niet uit.'

De kritische denktankjongeren wilden de sombere boodschap van de oudere generatie niet zonder meer aannemen. Ze sprongen niet meteen op de barricade, lieten de brandbrief eerst bezinken. In die periode stak een storm van protest op in de gemeenschap. Een vijftal wethouders van Turkse komaf liet in Binnenlands Bestuur weten zich geenszins te kunnen vinden in het manifest. Hun collectieve boodschap: Marokkaanse jongeren hebben veel problemen, met de Turkse jeugd gaat het juist goed. Er zijn veel Turkse ondernemers en er komen steeds meer Turkse hoopopgeleiden.

Er volgden debatten over het manifest, waarin de noodklokluiders veelal stevig werden aangepakt. Hoogopgeleide jongeren fulmineerden dat ze weigeren 'te wedijveren met de Marokkanen om het slachtofferschap'. Vaak klonk het verwijt dat de manifest-heren slechts uit zijn op extra subsidie en dat ze vasthouden aan ouderwets etnisch specifiek beleid. Hun constatering dat Turkse Nederlanders te veel gericht blijven op Turkije en geremd worden door de groepsdruk, schoot helemaal in het verkeerde keelgat.

'Was het maar zo dat er niks aan de hand is', zegt Iskender. Ze wijst, net als de andere denktankleden, op wetenschappelijke data. De enquête die de denktankjongeren zelf hebben uitgevoerd op straat, was voor gymnasiast Bilge Kucukali (20) de ultieme bevestiging. 'Ik heb het met mijn eigen ogen gezien: het vastklampen aan het eigen veilige kringetje, het gebrek aan zelfvertrouwen.'

'De brandbrief heeft overduidelijk een gevoelige zenuw geraakt in de Turkse gemeenschap', zegt psychologe Sam Hardorff die het initiatief van de jongeren steunt en hun allereerste debat vorige week maandag bijwoonde in de kantine van de Amsterdamse voetbalclub Genclerbirligi. Volgens haar knaagt het manifest aan de Turkse trots. 'Ze houden de vuile was liever binnen.'

Weinig jongeren kwamen op dat debat af. 'Teleurstellend, maar veelzeggend', vindt Altar Guney (23), eerstejaars student economie. 'We hebben zoveel e-mails rondgestuurd en geflyered bij moskeeën. Ontkenning overheerst in onze gemeenschap.'

De jongerendenktank weet nu dat zij meer moeite zal moeten doen om haar jeugd te bereiken. Guney: 'Als zij niet naar ons komen, moeten wij naar hen. De scholen langs en naar andere plekken waar ze samenkomen. Onze eerste taak is de bewustwording op gang brengen dat er een serieus probleem is. Stap twee is het isolement doorbreken.'

Te veel jongeren blijven Turkije, dat economisch goed draait, beschouwen als vangnet. Dat kan, denkt directeur Johan Andree van het Stedelijk Jongerenwerk Amsterdam, verlammend werken. Andree, die twintig jaar actief is in het jongerenwerk, kan etnische groepen vergelijken. Hij zegt dat Turkse jongeren moeilijker te bereiken zijn dan die van andere gemeenschappen. 'Veel Turks-Nederlandse jongeren zijn als een talentvolle voetballer die maar niet kan besluiten of hij voor Ajax of voor Fenerbahçe wil spelen. Intussen komt hij helemaal niet in beweging. Dat is funest voor hun toekomst hier.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden