Turkse hongerstakers

HET COMPROMIS dat de Turkse regering dit weekeinde met de honderden hongerstakers in tientallen Turkse gevangenissen heeft gesloten, lijkt op het eerste gezicht een overwinning van de mensenrechten op het staatsgeweld....

De Turkse justitie heeft humanitaire concessies moeten doen aan de voornamelijk extreem-linkse gevangenen om hen te bewegen hun twee maanden volgehouden honger- en dorststaking te beëindigen.

Bij nadere beschouwing heeft de regering van premier Erbakan slechts één belangrijke eis van de hongerstakers ingewilligd, en dan nog maar gedeeltelijk: 102 van hun links-revolutionaire kameraden zullen vanuit de beruchte gevangenis van Eskisehir - de 'Doodskist' - naar inrichtingen in de buurt van Istanbul worden overgeplaatst.

In de meeste Turkse gevangenissen zitten honderd of meer gedetineerden bij elkaar op zaal. Het zijn in de ogen van de autoriteiten 'terroristische centra' in de dop, vanwaaruit de hongerstaking tot een nationale daad van verzet tegen het gevangenisregime kon uitgroeien.

In Eskisehir worden gevangenen in afzondering gehouden en murw gebeukt. De eis luidde dat deze 'Doodskist' zou worden gesloten. Dat gebeurt echter niet.

Minister van Justitie Kazan heeft zijn oude belofte herhaald de medische zorg in de gevangenissen te verbeteren. Het is een concessie die op zijn best gratuite te noemen is.

Dat de gewezen hongerstakers tot terroristische splintergroepen behoren, maakt hun actie nog niet 'politiek', zoals de Turkse regering stelde. Het is veelzeggend dat minister Kazan tot zaterdag volhield dat gevangenen die zichzelf uithongeren door hun kameraden worden 'geëxecuteerd'.

De Turkse regering toont zich met deze zienswijze bijzonder dubbelhartig. Voor een fundamenteel mensenrecht als de integriteit van het menselijk lichaam heeft zij zelf sinds jaar en dag geen enkel respect opgebracht. Turkse en internationale mensenrechtenorganisaties hebben dat genoegzaam gedocumenteerd.

Met de dood van - tot gisteren - twaalf politieke gevangenen heeft de staat, met op de achtergrond de door militairen beheerste Nationale Veiligheidsraad, gezegevierd. De regering-Erbakan heeft niet zozeer concessies gedaan aan de hongerstakers, maar aan de protesterende regeringen uit Europa. Zo bezien heeft de Turkse regering niet gekozen voor de mensenrechten, maar voor haar politiek imago in Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden