Turkse groep protesteert met hongerstaking Alawieten in Nederland bezorgd over onlusten

'Een aanslag op alawieten betekent een aanslag op de democratische staat', zegt de penningmeester van de Alevitische en Bektashitische Culturele Vereniging in Amsterdam....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Hasan Tepe, die ook het woord voert voor 45 hongerstakers, vertelt in de Pniël-kerk in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer wat de alawieten verontrust. Elders in het gebouw maken de protesterende mannen, vrouwen, jongens en meisjes hun vastenactie van 48 uur vol. In de kerk zitten tientallen geloofsgenoten om van hun solidariteit te getuigen met de hongerstakers en de twintig miljoen alawieten in Turkije.

'De aanslagen op de koffiehuizen en een cafeteria in de wijk Gaziosmanpaëa, waren niet de eerste. Onlangs probeerden werknemers van de gemeente en leden van de fundamentalistische Welzijnspartij in Istanbul een cultureel huis in de wijk Karacaahmed te vernielen. Istanbul heeft sinds maart vorig jaar een fundamentalistische burgemeester en we hebben redenen aan te nemen dat hij achter de actie zat. De aanvallers werden verjaagd en de schade viel gelukkig mee.'

Veel ernstiger was een incident in 1993 in de stad Sivas. Fundamentalisten vielen toen een hotel aan waar een culturele bijeenkomst werd gehouden. Onder de aanwezige dichters, zangers en schrijvers bevond zich Aziz Nesin. De schrijver had de toorn van de fundamentalisten gewekt met zijn vertaling van de Duivelsverzen van Salman Rushdie. Er vielen 37 doden als gevolg van brandstichting. Nesin werd door de brandweer tijdig in veiligheid gebracht.

Hasan Tepe benadrukt dat de animositeit van sunnieten tegen alawieten eeuwenoud is en hun onderdrukking pas verminderde na de stichting van de Turkse republiek door Kemal Atatürk in 1923.

De alawieten zijn volgelingen van de schoonzoon van Mohammed en alleen in die zin religieus verwant met de shi'ieten. Als voorstanders van een strikte scheiding van kerk en staat, gelijkberechtiging van man en vrouw, gaat hun politieke voorkeur uit naar CHP en SHP, partijen van sociaal-democratische signatuur met een kemalistische inslag.

'Wij geloven in een persoonlijke band tussen God en de individuele gelovigen en hechten minder aan allerlei verplichtingen die de sunnieten erop nahouden, zoals vijf keer per dag bidden in de moskee, het vasten en de pelgrimstocht naar Mekka. Verplichtingen vinden wij niet zo'n fijn woord.'

Vooralsnog ziet Tepe geen gevolgen van de gebeurtenissen in Istanbul voor de verhouding tussen de 45 duizend alawieten en 150 duizend Turkse sunnieten in Nederland.

'We weten natuurlijk niet wat de fundamentalisten in petto hebben', zegt Tepe, die laat doorschemeren dat de Turkse staat gemene zaak maakt met de fundamentalisten om hen de wind uit de zeilen te nemen. Bij de Pniël-kerk houdt de politie een oogje in het zeil.

'De ontwikkelingen in Turkije zijn zorgelijk. Rechts heeft sympathie voor de fundamentalisten en is nogal soepel met de erfenis van Atatürk. Bovendien wordt de sunnitische islam bevoordeeld. Het ministerie van Godsdienstzaken subsidieert met ook ons belastinggeld de bouw van moskeeën en de alawitische gemeenschap krijgt geen cent.'

'Ik zou liever zien dat er fabrieken en scholen werden gebouwd, die bijdragen aan de welvaart van Turkije, dan moskeeën van waaruit actie wordt gevoerd tegen de democratie. Daar worden de gelovigen, ook in Nederland, opgeroepen op de Welzijnspartij te stemmen. Mensen gaan speciaal vanuit Nederland naar Turkije om op de Welzijnspartij te stemmen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.