Turkse drugshandelaar is een doodnormale burger

De gemiddelde drugshandelaar van Turkse afkomst is een verrassend normale burger. Een ruime meerderheid is getrouwd en heeft gemiddeld tweeënhalf kind....

Van onze verslaggever

Jeroen Trommelen

DEVENTER

Het profiel van de Turkse drugscrimineel is daarmee in strijd met het algemene beeld dat drugshandel in Turkse kring een zaak is van de jongste generatie migranten, die laag opgeleid zijn en freewheelend door het leven zouden gaan. 'Het zijn gewone huisvaders uit de tussengeneratie die ermee bezig zijn', constateert dr Y. Yesilgös, onderzoeker aan het Willem Pompe Instituut, op basis van een uitgebreid onderzoek onder Turkse drugscriminelen in het Arnhemse Spijkerkwartier.

Afgelopen zaterdag legde Yesilgös zijn conclusies voor op een bijeenkomst in Deventer van de Samenwerkende Turkse Organisaties Overijssel (STO).

De koepel van Turkse zelforganisaties presenteerde daar zijn eigen rapport over de betrokkenheid van Turken bij drugscriminaliteit, vooral de opvattingen van de Turkse migranten zelf daarover. Het onderwerp drugs is onder Turken geen taboe meer, verklaarde STO-voorzitter A. Arslan.

De meeste Turken in Nederland aanvaarden volgens Arslan de conclusies van de enquêtecommissie-Van Traa dat 85 procent van de heroïne in Nederland afkomstig is uit Turkije en dat een aanzienlijk deel van de Turkse gemeenschap op een of andere manier bij drugshandel is betrokken.

De brenger van het slechte nieuws, hoogleraar criminologie prof. F. Bovenkerk, had zijn boodschap weliswaar genuanceerder moeten brengen. 'Maar de feiten die men eerst niet wilde geloven, worden nu niet meer betwist. Bovendien is het besef gegroeid dat we er zelf iets tegen moeten ondernemen omdat anders de sociale structuur van onze gemeenschap wordt aangetast.'

Het onderzoek onder Turkse drugscriminelen in het Spijkerkwartier is een gedetailleerde beschrijving van die feiten. Een nauwgezette ontrafeling van de Arnhems-Turkse drugsscene leverde niet alleen een verrassend daderprofiel op. Ook bleek dat de drugshandel zodanig is georganiseerd dat een effectieve bestrijding vrijwel onmogelijk is.

Turkse drugshandel valt nauwelijks te bestrijden door de grote bazen aan te pakken, is een van Yesilgös' conclusies. De organisaties zijn in Nederland niet via de gebruikelijke piramidestructuur georganiseerd. De handel is het werk van een groot aantal kleine, platte organisaties die ook onderling zaken doen en grotendeels zelfstandig zijn; soms zelfs met een eigen buitenlandse exportlijn.

'Arnhem is een zelfstandige drugsrepubliek, en in andere steden zoals Amsterdam is die organisatie niet anders.'

Boven de lokale organisaties staan weliswaar grote bazen, maar die wonen volgens Yesilgös allemaal in Istanbul of elders in Turkije. Het zijn vaker Koerden dan Turken. 'Ze komen zelden naar Nederland, en dan zeker niet om te handelen maar voor de gezelligheid of voor een afrekening.'

Illegalen hebben de onderzoekers vrijwel niet aangetroffen onder de Turkse drugscriminelen. Ook dat is volgens Yesilgös nog te weinig doorgedrongen bij de opsporingsinstanties. Uit veldonderzoek blijkt echter dat (Koerdische) asielzoekers en vluchtelingen wel bij de drugshandel zijn betrokken, in tegenspraak met de politiegegevens waar slechts een enkele vluchteling als verdachte te boek stond.

De achterban van de Turkse zelforganisaties vindt dat het soepele Nederlandse drugsbeleid en de relatief lage strafmaat belangrijke oorzaken zijn van het 'afglijden' van hun landgenoten naar de drugshandel, vooral in combinatie met slechte sociaal-economische vooruitzichten.

Maar volgens Arslan wordt ook de hand in eigen boezem gestoken. 'Normvervaging in eigen kring speelt een rol. Wie een dure auto rijdt, wordt bewonderd en gewaardeerd zonder dat men zich afvraagt waar het geld vandaan komt.'

Dat bleek ook de opvatting van prof. Bovenkerk zelf. 'Gedoogbeleid en lage straffen zijn de oorzaak niet van Turkse betrokkenheid bij drugshandel, want die bestaat in andere Europese landen evenzeer. Alleen heeft men daar geen parlementair onderzoek verricht, omdat men de feiten niet onder ogen wil zien.'

Tegen opsporing en berechting van drugshandelaren heeft Bovenkerk geen bezwaar, maar voldoende is het niet. 'De gemeenschap zelf moet meer reinigend vermogen opbrengen, en moet daarbij worden gesteund worden door de politie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden