Turkse bajesklant leeft opeengepakt in cellenblok

Gevangenissen zijn niet leuk en Turkse gevangenissen al helemaal niet. Veel mensen hebben ooit de film Midnight Express over een jonge Amerikaanse drugssmokkelaar gezien en ofschoon die film de zaken wel heel zwaar aanzette, zijn de onderwerpen die aan bod komen wel degelijk reëel....

Marteling, corruptie en seksueel geweld onder de 72 duizend gedetineerden komen regelmatig voor. Buitenlandse waarnemers, onder wie vertegenwoordigers van de Raad van Europa hebben wel enige verbetering geconstateerd. De kans op mishandelingen is het grootst tijdens het voorarrest. Dat is gebleken uit verscheidene rapportages, bijvoorbeeld die van de parlementaire mensenrechtencommissie die onder leiding van Sema Piskinsüt in het hele land martelwerktuigen aantrof op politiebureaus. Uit een rapportage van een anti-foltercommissie van de Raad van Europa in juli dit jaar bleek eveneens dat verdachten vaak worden mishandeld op politiebureaus.

Is een verdachte eenmaal veroordeeld, dan wordt zijn lot niet echt veel beter. Hij komt niet terecht in een eenmanscel zoals in de Nederlandse gevangenissen de gewoonte is, maar in overvolle cellenblokken waar vaak honderd man bij elkaar gepakt zitten.

Daar ontstaan hiërarchieën en dubieuze elites, niet alleen van criminelen, maar ook van extreemlinkse politieke activisten. Deze zalen zijn vaak no-go areas voor bewakers, die de ruimtes of niet durven te betreden, of dik betaald worden om weg te blijven.

Het niet bijster riant betaalde gevangenispersoneel is vaak corrupt. Daardoor kunnen gedetineerden ook betrekkelijk gemakkelijk aan wapens en drugs komen. Maffialeiders zetten met behulp van hun mobiele telefoons hun zaakjes achter tralies gewoon voort. Rellen tussen rivaliserende groepen komen regelmatig voor.

Recentelijk veroorzaakte een foto van een maffialeider in een Turkse cel grote opschudding. Hij had zich als ean pasha weten te installeren, zat op geriefelijk meubilair en had zich omringd met lijfwachten en aantrekkelijke jonge jongens.

Justitie wil aan die wetteloosheid een einde maken door nieuwe gevangenissen te bouwen, het zogenoemde F-type dat plaats biedt aan een kleine vierhonderd bewoners. Daarin komen cellen voor ten hoogste drie gedetineerden. Van begin af aan hebben die daartegen fel geprotesteerd, zij het om uiteenlopende redenen.

Politieke en criminele groepen zijn tegen omdat zo hun macht zal worden gebroken. Anderen vreesden niet zonder reden dat zij geen contact meer kunnen hebben met lotgenoten en makkelijk het slachtoffer kunnen worden van mishandeling door bewakers.

Premier Ecevit diende onlangs een amnestiewet in om zo de druk op de gevangenissen te verlichten. Vijfendertigduizend personen zouden vrijkomen, maar deze wet werd vrijdag getroffen door een veto van president Sezer, die vindt dat een amnestiewet niet mag worden gebruikt om meer ruimte in gevangenissen te krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden