NieuwsAsiel

Turkse asielzoeker is na meerdere afwijzingen opeens toch ‘gay genoeg’ en mag blijven

De 29-jarige Turkse asielzoeker Sercan Ozmeral, wiens homoseksualiteit door de Immigratie- en Naturalisatiedienst als ‘ongeloofwaardig’ werd beoordeeld, mag toch in Nederland blijven. Hij is de derde lhbti-asielzoeker in korte tijd die na een jarenlange juridische strijd alsnog een verblijfsvergunning krijgt.

Scercan Ozmeral Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Eerder deze maand kregen ook de homoseksuele Iraanse blinde asielzoeker Ahmad Heidari en de Russische lhbti-activist Kirill Khattoev te horen dat ze mogen blijven.

De reden voor de plotselinge herziening is niet bekend. De IND doet vanwege privacyredenen nooit uitspraken over individuele gevallen. ‘Per geval wordt een zorgvuldige afweging gemaakt’, is het enige dat de woordvoerder erover kwijt wil.

Volgens LGBT Asylum Support, een belangenorganisatie die lhbti-asielzoekers bijstaat, is het opvallend dat de IND in alle drie de gevallen het verzoek tot uitzetting heeft ingetrokken daags voordat de rechter uitspraak zou doen. ‘Een tactische zet’, volgens Sandro Kortekaas van LGBT Asylum Support. ‘Als er een rechterlijke uitspraak zou zijn, dan kan er een precedentwerking optreden voor soortgelijke zaken. Ik heb sterk de indruk dat de IND dit wil voorkomen.’

Doodsbedreigingen

Sercan Ozmeral, die opgroeide in een traditionele Koerdische familie, diende in april 2017 zijn eerste asielaanvraag in Nederland in. Hij was die maand uit Turkije gevlucht nadat hij meerdere doodsbedreigingen had gekregen van zijn vader en ooms. Jarenlang had hij zijn geaardheid verborgen gehouden, maar nadat zijn familie hem wilde uithuwelijken en hij zijn militaire dienstplicht moest vervullen, kon hij niet anders dan zijn geheim opbiechten.

Hij hoopte op bescherming in Nederland, maar zijn asielaanvraag werd afgewezen. De IND achtte zijn homoseksualiteit niet geloofwaardig. Ook in hoger beroep werd zijn aanvraag afgewezen.

Rond diezelfde tijd trokken vergelijkbare zaken de aandacht van de media: onder meer BNN besteedde aandacht aan lhbti-asielzoekers (lhbti staat voor lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender en interseksueel) die ‘niet gay genoeg’ werden bevonden. Het riep de vraag op hoe de IND de geaardheid van asielzoekers beoordeelt. De overheidsdienst liet daarop weten een methode te hanteren die is gericht op ‘zelfacceptatie’ en ‘bewustwording’.

Een homoseksuele asielzoeker moest, kort gezegd, kunnen uitleggen of hij zich bewust was van zijn geaardheid en of hij die had geaccepteerd. Belangenorganisaties zoals COC, Stichting Gave en LGBT Asylum Support vonden dit te kortzichtig: van asielzoekers die hun homoseksualiteit omwille van hun veiligheid jarenlang hadden onderdrukt, kon niet worden verwacht dat ze opeens een goed onderbouwd verhaal hadden.

Wat de kwestie complex maakte, is dat de IND geregeld te maken heeft met asielzoekers die homoseksualiteit veinzen om een verblijfsvergunning af te dwingen. Juist door de onmogelijkheid om geaardheid objectief te meten, ligt fraude op de loer.

Toenmalig staatssecretaris Mark Harbers (Asiel) voelde aan dat er iets moest veranderen en introduceerde vorig jaar juli een nieuwe werkmethode voor het beoordelen van lhbti-asielzoekers. Het ‘authentieke, persoonlijke verhaal’ van de asielzoeker zou voortaan vooropstaan, schreef hij aan de Kamer. Ook zouden brieven van derden, mits goed onderbouwd, worden meegewogen als bewijslast.

Voor Sercan Ozmeral was de nieuwe werkinstructie aanleiding voor een nieuwe asielaanvraag. Hij beschikte over tal van brieven en documenten van lhbti-organisaties in Turkije, bij wie hij hulp had gezocht na zijn doodsbedreigingen. Toch werd zijn aanvraag opnieuw afgewezen. Van de IND kreeg hij te horen dat niet meer werd getwijfeld aan zijn geaardheid, maar dat Turkije veilig genoeg zou zijn voor homoseksuelen zoals hij.

Toch blijven

Ozmeral belandde in een detentiecentrum in Rotterdam, in afwachting van zijn uitzetting. Van daaruit diende zijn advocaat nog een derde asielaanvraag in, op basis van nieuwe documenten. Eén daarvan was een brief van de burgemeester van Deventer, waar Ozmeral sinds zijn aankomst in Nederland woonde. Die schreef dat de Turkse jongen een voorbeeldfunctie had in zijn gemeente. Hij deed vrijwilligerswerk, had razendsnel Nederlands geleerd en was zo moedig geweest om met zijn geaardheid uit de kast te komen. De burgemeester deed een dringend beroep op de Tweede Kamer om de zaak van Ozmeral te herzien.

Ook LGBT Asylum Support voegde een brief toe aan het dossier. Daarin werd gesteld dat de eerder ingediende documenten zonder deugdelijke onderbouwing waren afgewezen - iets wat de nieuwe werkinstructie wel vereist.

Vorige week vrijdag kreeg Ozmeral, die inmiddels in Utrecht een opleiding verpleegkunde volgt, via zijn advocaat te horen dat hij alsnog in Nederland mag blijven. ‘Ik heb gehuild’, zegt hij. ‘Drie jaar lang heb ik alleen maar negatieve berichten gekregen van de IND en nu was er opeens een positief bericht. Ik heb altijd gedacht dat ik het groot zou vieren, maar ik heb het rustig gehouden. Ik wacht eerst af tot ik mijn ID-kaart krijg. Tot die tijd durf ik het nog niet te geloven.’

Ahmad mag niet in Nederland blijven: hij is, ook volgens de nieuwe richtlijnen, niet homo genoeg

Homoseksuele asielzoekers worden niet langer op basis van westerse stereotypen beoordeeld, kondigde staatssecretaris Harbers afgelopen zomer aan. Hij moet zich in de Kamer verantwoorden, want in zaken als die van de Iraanse blinde asielzoeker Ahmad Heidari worden de stereotypen nog altijd gebruikt.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden