Turkse arts wil gewoon resultaat

Medische behandelingen in Turkije zijn populair bij buitenlanders. Omdat het er goedkoper is, maar soms, zoals bij ivf, omdat Turkse artsen zich niet altijd aan de regels houden.

ISTANBUL - 'Ik dacht altijd dat, als wij zouden besluiten kinderen te maken, het meteen zou lukken', zegt een Nederlandse ondernemer. 'Als we hadden geweten dat het zo moeilijk zou worden, waren we er eerder aan begonnen.'

De 35-jarige man zit met zijn twee jaar oudere, eveneens Nederlandse vrouw in de lobby van een chic hotel in Istanbul. De twee zijn dertien jaar samen en besloten twee jaar geleden dat ze kinderen willen. Na een half jaar kwamen ze er via een test achter dat zijn zaad van lage kwaliteit is. Sindsdien probeert het echtpaar via in-vitrofertilisatie (ivf) een kind te krijgen. Inmiddels hebben ze drie pogingen gedaan in Nederland, eentje in België en nu zijn ze voor een vijfde poging in Turkije.

'Het is in Turkije goedkoper', vertelt zij. 'Maar geld speelt voor ons niet zo'n grote rol. Wij zijn vooral hierheen gekomen omdat ze technieken gebruiken die in Nederland nog niet worden toegepast.'

Zij is van Aziatische afkomst en heeft golvend donker haar. Hij is een tengere, snel pratende man, die zijn vruchtbaarheidsprobleem vooral wijt aan zijn stressvolle werk. De twee zitten achter een cappuccino in de hotellobby aan de oevers van de Bosporus. Uit luidsprekers kabbelt pianomuziek, voor het raam raast verkeer voorbij. Ze vertellen dat ze hun Turkse ivf-behandeling hebben geboekt via een bedrijfje genaamd Human First. 'Ik kwam er via andere vrouwen en internet achter dat ze in Turkije verder gaan dan in Nederland', zegt zij. Hij: 'Nederlandse artsen doen dingen pas als er jarenlange clinical trials zijn gedaan en als er heel veel zekerheid is over de effecten. Hier in Turkije beginnen ze gewoon alvast.'

De twee Nederlanders behoren tot de snel groeiende stroom 'medische toeristen' die naar Turkije komen voor een medische behandeling. Het aantal medische toeristen in Turkije groeide van 74 duizend in 2008 naar 262 duizend in 2012, een ruime verdrievoudiging. Het Turkse ministerie van Volksgezondheid voorspelt dat deze groei zal doorzetten en dat het aantal in 2017 rond 700 duizend zal liggen.

Hartoperaties

Veel van deze medische toeristen komen voor relatief eenvoudige ingrepen zoals het laseren van ogen en borstvergrotingen, maar ze ondergaan in toenemende mate ook ingewikkelder operaties, zoals orgaantransplantaties en hartoperaties. De zorgsector in Turkije verdiende in 2011 ruim 700 miljoen euro aan de buitenlanders en hoopt dat dat in in 2017 is opgelopen tot bijna 6 miljard euro .

De medische toeristen zijn voor een belangrijk deel afkomstig uit omringende landen als Irak, Iran en Syrië en uit voormalige Sovjet-republieken, waar de gezondheidszorg minder goed is. Maar ze komen in toenemende mate ook uit landen als Nederland, Duitsland en Groot-Brittannië.

De westerse patiënten komen vooral naar Turkije omdat de behandelingen er goedkoper zijn, wat met name van belang wordt als een ingreep niet of onvolledig verzekerd is. Ook speelt een rol dat er in particuliere Turkse ziekenhuizen vaak geen wachtlijsten zijn en dat er soms nieuwe, experimentele behandelwijzen worden toegepast die in eigen land niet beschikbaar of niet toegestaan zijn.

Zo vertelt de Turkse ivf-specialist Cem Demirel, die het Nederlandse stel behandelt, dat hij en zijn collega's bij vrouwen tot 35 jaar volgens de Turkse regels eigenlijk maximaal één embryo mogen terugplaatsen en bij oudere vrouwen maximaal twee embryo's. De reden is dat bij terugplaatsing van meerdere embryo's de kans op meerlingen toeneemt, wat complicaties voor zowel de vrouw als de baby's met zich kan meebrengen. Maar volgens Demirel houden veel Turkse artsen zich niet aan deze regel. 'Veel artsen hier zetten bij jonge vrouwen twee embryo's terug en melden in het dossier dat ze er één hebben teruggezet. Er is zo meer kans dat de vrouw zwanger wordt.' Hij grijnst. 'Wij Turkse artsen willen nou eenmaal resultaat boeken.'

De 45-jarige Demirel runt de ivf-kliniek van het particuliere Memorial-ziekenhuis aan een druk verkeersknooppunt in Istanbul. Een wand in zijn kliniek is behangen met foto's van met zijn hulp verwekte kinderen. Ruwweg een kwart van de foto's betreft twee- en drielingen. In de wachtkamer vertoont een plasmascherm rustgevende natuurbeelden en reclames voor medische behandelingen.

Als ernaar wordt gevraagd, geeft Demirel toe dat ook hij, in zijn zucht naar resultaat, de regels soms schendt. Zo vertelt hij over een door hem behandeld Nederlands stel dat vorig jaar na terugkomst in Nederland een drie- eiïge drieling kreeg. Als hij zich aan de regels had gehouden, was dat onmogelijk geweest omdat hij dan slechts twee embryo's had mogen terugzetten. 'Gelukkig heb ik er van de Nederlandse artsen niks over gehoord. Als ze een klacht hadden ingediend bij het Turkse ministerie van Volksgezondheid, had ik misschien een probleem gehad.'

Ondernemersvriendelijk

De toename van het medisch toerisme in Turkije is deels een gevolg van overheidsbeleid. De conservatieve, ondernemersvriendelijke regering van de Turkse premier Erdogan heeft, sinds haar aantreden in 2002, de gezondheidszorg geliberaliseerd en heeft daarmee een snelle groei van de particuliere gezondheidszorg op gang gebracht. Er zijn in Turkije tegenwoordig honderden particuliere ziekenhuizen en klinieken en sommige werven actief buitenlandse patiënten.

Erdogans regering wil het medisch toerisme bovendien verder stimuleren door de opzet van health free zones: speciale afgebakende gebieden bij luchthavens, waar met belastingvoordelen en ontheffing van bureaucratische rompslomp buitenlandse investeerders moeten worden gelokt voor de bouw van onder meer ziekenhuizen, revalidatieklinieken en ouderencentra.

'Ach, het toezicht zal hier ongetwijfeld minder zijn', zegt de Nederlandse ondernemer die met zijn vrouw in Turkije is voor de ivf-behandeling. 'Maar als je iets heel graag wilt, ga je vanzelf op zoek naar extremere oplossingen.'

Anderhalve maand later meldt het stel per e-mail vanuit Nederland dat de vrouw in verwachting is. Doordat de Turkse arts drie embryo's heeft teruggezet, hebben de beide Nederlanders nog wel even in extra spanning gezeten. Want op een eerste echo waren twee vruchtzakken te zien, zodat ze mogelijk afstevenden op een tweeling. Maar op een volgende echo bleek slechts een van de vruchtzakken zich verder te hebben ontwikkeld. Als alles goed gaat, krijgen ze één baby, waarvan de geboorte wordt verwacht rond 1 juli 2014. 'Hele spannende en mooie tijden', melden ze in hun mail. 'Wij zijn ontzettend gelukkig en tevreden met dit wondertje.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden