Turks voorstel door Grieks-Cyprioten weggehoond

Ankara stelde voor om havens en vliegvelden te openen voor Grieks-Cyprioten, in een poging het vredesproces nieuw leven in te blazen....

De jongste pogingen van Turkije om het op apegapen liggende vredesproces nieuw leven in te blazen, lijkt mislukt. Ankara verklaarde bereid te zijn om havens en vliegvelden te openen voor Grieks-Cyprioten, mits de Turks-Cyprioten van Grieks-Cyprus permissie krijgen directe handel te drijven met andere landen. Maar Nicosia wees het initiatief direct af als zijnde ouwe koek.

De Grieks-Cypriotische president Tassos Papadopoulos verklaarde dat het voorstel dat de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Abdullah Gül deze week deed, niets nieuws bevat. Integendeel, het is een nutteloze poging van Ankara om onder het associatieverdrag met de tien nieuwe lidstaten van de Europese Unie (waaronder Cyprus) uit te komen, aldus een officiële verklaring uit Nicosia.

Het Turkse plan kreeg wel een warme ontvangst in Brussel. Eurocommissaris Ollie Rehn (Uitbreiding) meende dat het voorstel nauwkeurige bestudering verdiende. De Britse minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw vond dat het Turkse plan serieus moest worden genomen, omdat niemand gediend is met de huidige impasse. De situatie is slecht voor Cyprus, slecht voor het oostelijke Middellandse-Zeebekken en slecht voor de EU, zei Straw tijdens een bezoek aan het gedeelde eiland.

Daarbij ontmoette hij ook de Turks-Cypriotische president Mehmet Ali Talat, wat voor Papadopoulos reden was een gesprek met Straw te weigeren. De ontmoeting met Talat betekende immers een erkenning van de Turkse Republiek van Noord-Cyprus, vond Papadopoulos.

Volgens Gül zijn er in de kwestie-Cyprus twee dingen mogelijk. Of we laten de boel de boel, maar daar heeft niemand wat aan. Of we doen een stap voorwaarts. Tegen de Financial Times zei Gül dat ‘de Grieks-Cyprioten niets doen om een oplossing te vinden. Daarom komen wij met een plan dat antwoord biedt op de verwachtingen van de EU en de VN’.

Ofschoon VN-chef Kofi Annan herhaaldelijk heeft laten blijken geen zin te hebben in een nieuwe bemoeienis met het mediterrane wespennest zonder dat hij gerede kans van slagen heeft, trachten de Turken voortdurend de VN bij de kwestie te betrekken. Niet voor niets omarmden zowel de Turken als de Turks-Cyprioten het vredesplan voor Cyprus van Annan.

De Turks-Cypriotische leider Talat zei afgelopen november tegen de Volkskrant dat ‘de politiek van Papadopoulos erop is gericht de Turks-Cyprioten langzaam te laten verdwijnen door assimilatie’. Vandaar ook dat hij als de dood is dat de VN de kwestie-Cyprus overlaten aan de Europese Unie, iets waar de Grieks-Cyprioten juist op mikken.

Mocht dat wel gebeuren, dan heerst in Noord-Cyprus de vrees dat het hele VN-plan van de baan is van een federatie op Cyprus met twee voor een groot deel autonome gemeenschappen in twee aparte woongebieden. Het federatie-concept zou plaats maken voor een eenheidsstaat waarin de Turks-Cyprioten slechts de rechten van een minderheid genieten.

Volgens The Economist speelt Nicosia daar al op in door de Turks-Cyprioten te lokken met gratis gezondheidszorg, EU-paspoorten en studiebeurzen. Volgens het blad zouden al 40 duizend Turks-Cyprioten een Grieks-Cypriotisch paspoort bezitten en een even groot aantal zou op de wachtlijst staan.

Papadopoulos heeft wel gelijk als hij stelt dat het Turkse voorstel geen nieuws bevat. Door het associatieverdrag te tekenen, heeft Ankara zich verplicht de havens en vliegvelden open te stellen voor Grieks-Cyprioten en dus moeten de Turken over de brug komen.

Dat doen zonder tegelijkertijd een eind te maken aan het isolement van Noord-Cyprus, zou echter politieke zelfmoord betekenen voor de Turkse premier Tayyip Erdogan.

Wat dat betreft, hoeven de Turks-Cyprioten voorlopig niet bang te zijn dat ze in de steek zullen worden gelaten door Turkije. Het jongste Turkse initiatief is daarvan een bewijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden