Turks uitreisverbod voor tiental Turkse Nederlanders; stamt van vóór rel

Een tiental Turkse Nederlanders die kritisch zijn over het regime van president Erdogan hebben een uitreisverbod uit Turkije. Zij kunnen in sommige gevallen al enkele weken tot maanden hun land van herkomst niet uit.

Wachtenden op het vliegveld van IstanbulBeeld afp

Dit bevestigt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het getal van honderd, dat sommige andere media melden, is niet bekend bij het departement. Het verbod is al ingegaan vóór 11 maart, toen Nederland de woede van Turkije op de hals haalde door twee Turkse ministers te verhinderen om een toespraak te houden in Rotterdam. Turkije dreigde toen met repercussies.

De getroffenen zijn mensen die regelmatig heen en weer reizen tussen beide landen, bijvoorbeeld voor familiebezoek, zaken of studie. 'Een aantal van hen wordt mogelijk in verband gebracht met de Gulenbeweging', stelt demissionair minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken in een verklaring. Deze beweging wordt door Ankara beschuldigd van het beramen van een mislukte staatsgreep vorig jaar.

Discretie

De meeste slachtoffers hebben het ministerie expliciet gevraagd om discretie over hun uitreisproblemen. Buitenlandse Zaken wil daarom niet uitwijden over de identiteit van de slachtoffers. Het departement benadrukt wel dat zij 'actief' met advies worden bijgestaan via de ambassade in Ankara en het consulaat-generaal in Istanbul, bijvoorbeeld door hen in contact te brengen met een advocaat. Ook heeft Nederland 'de hinder die deze mensen ondervinden uiteraard meteen op hoog politiek niveau' aangekaart bij de Turkse autoriteiten, aldus Koenders. 'Ik wil dat de mensen in kwestie snel duidelijkheid krijgen en desgewenst naar Nederland kunnen.'

Volgens Buitenlandse Zaken speelt het probleem bij meerdere landen. Ook Turkse Duitsers, Zwitsers en Oostenrijkers kampen met uitreisproblemen.

In politiek Den Haag zijn de eerste reacties geschokt. 'Het is onacceptabel dat het regime van Erdogan Nederlanders vasthoudt in Turkije', zegt GroenLinks-Kamerlid Bram van Ojik. 'Beperking van hun bewegingsvrijheid gaat in tegen de Turkse en de Nederlandse wet zolang ze nergens voor aangeklaagd zijn.' Hij vindt dat 'Nederland pal moet staan voor de vrijheid van alle Nederlanders om terug naar huis te kunnen gaan' en zal Kamervragen stellen aan minister Koenders om te horen hoe hij deze mensen uit hun 'penibele situatie' helpt.

Verbolgen

Ook het CDA, D66 en de SP zijn verbolgen. 'Dit toont wederom aan hoe Turkije de rechtsstaat met voeten treedt. Dit is pure machtspolitiek van Erdogan over de rug van mensen die feitelijk gegijzeld worden', zegt CDA-Kamerlid Raymond Knops.

D66'er Sjoerd Sjoerdsma voegt toe: 'Het is een zeer kwalijke stap van Turkije. Turkse Nederlanders landarrest geven zonder dat er sprake is van een aanklacht of een juridische procedure is willekeur en het onregelt het hele leven van deze mensen die Turkije niet meer kunnen verlaten en zich dagelijks moeten melden.'

Het roept volgens Sjoerdsma de vraag op 'of je nog veilig kan afreizen naar Turkije als je naast de Nederlandse of een andere Europese nationaliteit ook nog de Turkse nationaliteit hebt'. Hij vervolgt: 'Als dat niet zo is, dient het reisadvies te worden aangepast om mensen te waarschuwen voor dit soort praktijken.'

SP-Kamerlid Sadet Karabulut: 'Als Nederlanders in Turkije weer terug willen naar huis, moet alles op alles gezet worden om hen hier te krijgen. Temeer omdat het tot nu toe volstrekt onduidelijk is op welke grond ze het land niet uit mogen en de Turkse rechtsstaat niet of zeer gebrekkig functioneert.'

De VVD wil 'in het belang van de Nederlanders die het betreft' niet reageren op de kwestie, stelt buitenlandwoordvoerder Han ten Broeke. Wel vraagt de partij aan Buitenlandse Zaken om 'alle mogelijke consulaire steun te bieden die gebruikelijk is bij Nederlanders in vreemde gevangenschap.'

SP-Kamerlid Karabulut.Beeld anp

Meer over spanningen onder Turkse Nederlanders

Turkse Nederlanders kunnen vanaf gisteren stemmen voor het referendum in Turkije. Gaan ze dat ook doen? Bij kapsalon Aslan stemmen ze tegen Erdogan. (+)

Het Turkse parlementslid Mustafa Yeneroglu leidt Erdogans ja-campagne in Europa: 'Erdogan heeft niemand voor nazi uitgemaakt.' (+)

Van alle manieren die de Turkse president Erdogan heeft om Turken buiten Turkije te beïnvloeden, is tv een heel belangrijke. Erdal Balci keek een week om te zien hoe die propaganda werkt. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden