Turks parlement stemt voor gekozen president

Het Turkse parlement heeft donderdag een pakket grondwetsamendementen aangenomen waardoor onder meer de president door het volk kan worden gekozen. Van de 550 parlementariërs stemden er 376 voor, waarmee de voor een grondwetswijziging vereiste tweederde meerderheid ruimschoots werd gehaald...

APReuters en AFP

Volgens de amendementen wordt de president direct gekozen voor een periode van vijf jaar, en mag hij zich een keer herkiesbaar stellen. Tot nu toe werd de president altijd gekozen door het parlement, voor een periode van zeven jaar.

De centrum-rechtse partij AK diende de voorstellen in nadat het niet was gelukt haar kandidaat, minister van Buitenlandse Zaken Abdullah Gül, verkozen te krijgen. De oppositiepartijen boycotte de verkiezingen tot twee keer toe, waardoor er geen quorum was in het parlement. Ook het leger liet weten een presidentsschap van Gül, wiens wortels net als die van premier Erdogan liggen in de politieke islam, het seculiere karakter van Turkije zou bedreigen. Afgelopen zondag trok Gül zijn kandidatuur in.

De kans is klein dat de nieuwe wet van kracht wordt voor de vervroegde parlementsverkiezingen van 22 juli. De huidige president Ahmet Necdet Sezer, die al vaker heeft gebotst met de regering-Erdogan, heeft gezegd de wet wellicht te vetoën. De reden zou zijn dat deze ‘overhaast’ is behandeld in het parlement, zonder dat er voldoende over is gedebatteerd.

Critici zien de amendementen vooral als poging van Erdogan de Turkse kiezer op zijn hand te krijgen. De meeste Turken zouden voorstander zijn van de directe verkiezing van de president, die overigens vooral een ceremoniele functie heeft. Dat geldt ook voor sommige oppositiepartijen: de voorstellen kregen negentien Kamerleden meer achter zich dan de 351 parlementariërs waarover de AK beschikt.

De AK doet het goed bij de kiezer. Volgens twee donderdag verschenen opiniepeilingen kan zij rekenen op 29 respectievelijk 41 procent van de stemmen, waarmee ze veruit de grootste partij van het land wordt. De tweede partij zou volgens de peilingen de Republikeinse Volkspartij (CHP) worden, 13 of 14 procent van de stemmen zou krijgen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden