Turks-Cyprioten kijken hoopvol naar Nederland

De Europese Unie wil het isolement van Turks-Cyprus doorbreken. Alleen liggen de Grieks-Cyprioten dwars. Een eerste test voor het Nederlands voorzitterschap....

De Turks-Cypriotische premier Mehmet Ali Talat weet dat hij geen wonderen mag verwachten van het Nederlands voorzitterschap van de Europese Unie. Maar niettemin is hij vol goede moed dat de eerste stapjes om de internationale boycot tegen zijn mini-republiek op te heffen de komende maanden zullen veranderen in reuzenschreden op weg naar het beloofde land: de warme schoot van de EU.

'Nederland neemt natuurlijk niet de beslissingen, maar maakt wel de ontwerpteksten', zegt Talat telefonisch vanuit Lefkos¿a. 'Ik heb eerder gepraat met de staatssecretaris voor Europese Zaken Nicolai en hij leek onze argumenten te begrijpen.'

De Europese Commissie heeft onlangs twee maatregelen aangekondigd om de Turks-Cyprioten te helpen. De handelsboycot, waaronder het land zucht sinds de Turkse invasie van 1974, wordt deels opgeheven. Bovendien maakt de EU 259 miljoen euro over naar de Turkse Republiek van Noord-Cyprus om de noodlijdende economie op te krikken.

'Onze eerste prioriteit is de handel', meent Talat. 'Met de financi hulp moeten we onze economie herstructureren.' Sinds afgelopen dinsdag is het mogelijk voor de Turks-Cyprioten om handel te drijven met Grieks-Cyprus en daarmee met de rest van de EU. Dat komt op gang, over en weer vinden voorzichtige contacten plaats. De eerste Turks-Cypriotische watermeloenen hebben hun weg al gevonden naar de Grieks-Cypriotische keukens.

De Turks-Cyprioten willen zelf direct kunnen handeldrijven met de EU, zegt Talat. 'Daar zijn de Grieks-Cyprioten tegen. Maar dit is veel te bureaucratisch en slecht voor onze economie, die er toch al niet best voorstaat. Bovendien worden onze goederen nu dubbel belast. Al die rompslomp bergt het gevaar in zich dat de economische activiteiten zich verplaatsen naar het (Griekse) Zuiden.

'De Grieks-Cyprioten wensen geen enkel formeel contact. Ik denk dat ze bang zijn dat zoiets een erkenning van onze staat inhoudt', zegt Talat.

Staatssecretaris Nicolai bezoekt de komende week Cyprus. Talat hoopt dat de Nederlandse bewindsman een doorbraak kan bewerkstelligen bij de zuiderburen. 'Het psychologische klimaat is nog niet erg gunstig', verzucht hij. 'Er heerst nog te veel wantrouwen tussen beide gemeenschappen. Zo beweren sommige Grieks-Cyprioten dat onze meloenen op gestolen grond zijn verbouwd.'

De Grieks-Cypriotische regering van president Tassos Papadopoulos is fel tegen directe handel tussen het Turkse noorden en de EU. Het zakenleven is bang voor dumppraktijken en de regering poneert dat directe handel de soevereiniteit van de republiek Cyprus aantast, omdat Noord-Cyprus volgens Nicosia eigenlijk niet bestaat. Papadopoulos is om diezelfde reden tegen het verstrekken van financi steun aan de Turks-Cyprioten, zonder dat hij een flinke vinger in de pap heeft.

Zowel de handelsboycot als het financi steunplan wordt half september besproken door de Europese ministers en Talat hoopt dat Nederland een voor hem zo gunstig mogelijke uitslag kan bewerkstelligen.

De voorzitter van de Turks-Cypriotische Kamer van Koophandel, Ali Eren, valt Talat bij. 'We moeten ervoor zorgen dat Turks-Cyprus dichterbij de Europese Unie wordt gebracht. Directe handel is ons streven, maar de Grieks-Cyprioten werpen allerlei belemmeringen op. Voor al onze goederen die via Grieks-Cyprus naar de rest van de EU gaan, moeten we 18 procent BTW betalen.'

De Europese Unie steunt Talat vanwege diens pro-Europese houding en zijn omarming van het VN-vredesplan voor Cyprus. De lidstaten zijn diep ongelukkig dat Cyprus is toegetreden tot de Unie zonder dat de hereniging van het gedeelde eiland in zicht was. De Turks-Cyprioten stemden dit voorjaar in een referendum met een ruime meerderheid voor het VN-plan, terwijl de Griekse overburen president Papadopoulos voorop het massaal afwezen.

De pro-Europese krachten in Turks-Cyprus hebben de steun van Brussel hard nodig. Talat leidt een wankele minderheidsregering. Bovendien heeft hij ook nog te maken met president Rauf Denktash, verklaard tegenstander van het VN-plan, en met de Turkse generaals die nog steeds feitelijk de dienst uitmaken. Talat: 'Ik verkeer in een delicate positie, maar de oppositie valt mee. Het gaat nog niet echt goed, het gaat redelijk.'

Vandaar dat hij met meer dan gewone belangstelling uitkijkt naar het bezoek van Nicolai. Een warmere relatie met de Europese Unie kan Talats politieke positie alleen maar versterken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden