Turkije ruziet met NAVO over Chinese raketten

Turkse plannen voor de aanschaf van Chinese luchtafweerraketten hebben de ergernis gewekt van de NAVO. Het militaire bondgenootschap waarschuwt Turkije dat de raketten niet zullen worden aangesloten op het gezamenlijke communicatie- en radarnetwerk - dit om te voorkomen dat de Chinezen toegang krijgen tot Westerse militaire geheimen.

ISTANBUL - De Amerikaanse regering heeft zijn 'ernstige bezorgdheid' uitgesproken over de geplande aankoop. De NAVO oefent druk uit op de Turken om af te zien van de aanschaf en alsnog Amerikaanse of Europese raketten te kopen. 'Het is belangrijk dat systemen die door een individueel land worden gekocht, kunnen samenwerken met de systemen van andere landen', aldus secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen van de NAVO. 'Dat brengt het NAVO-lidmaatschap met zich mee.'


De Turken zijn van plan voor 2,5 miljard euro raketten te kopen van het Chinese staatsbedrijf CPMIEC. Het gaat om luchtverdedigingsraketten van het type HQ-9. Tegen CPMIEC zijn meermaals Amerikaanse sancties ingesteld omdat het bedrijf rakettechnologie leverde aan 'schurkenstaten' als Iran en Noord-Korea. 'Wij houden met niks anders rekening dan de belangen van Turkije', zegt de Turkse vicepremier Bülent Arinç. 'Als het gaat om de verdediging van Turkije, hebben we het recht onze eigen besluiten te nemen, zonder naar anderen te kijken.'


Ankara koos voor CPMIEC, omdat het Chinese bedrijf de goedkoopste aanbieding deed en bereid is tot vergaande technologie-overdracht. De Chinezen beloven de Turken dat de raketten gezamenlijk zullen worden geproduceerd. 'Vrijwel de hele fabricage zal in Turkije plaatsvinden', zegt een hoge Turkse defensie-ambtenaar.


De aanschaf past in het streven van Turkije om voor defensiematerieel minder afhankelijk te worden van Amerika en Europa. Tien jaar geleden was 10 tot 15 procent van het materieel dat de Turkse strijdkrachten kochten afkomstig uit eigen land. Inmiddels is dat volgens de Turkse autoriteiten rond de 55 procent. Over enkele jaren moet dat 75 procent zijn.


De Turken hebben de ambitie een belangrijke exporteur van wapens te worden. 'Dat de Chinezen bereid zijn tot een volledige overdracht van technologie heeft bij deze deal de doorslag gegeven', zegt Aaron Stein, defensie-analist van de Turkse denktank Edam. 'Turkije wil deze Chinese raket op termijn waarschijnlijk onder een eigen merknaam verkopen.'


Turkije stelt zich in zijn buitenlands beleid steeds zelfbewuster op en tracht zich daarbij op te werpen als leider van de moslimwereld. Ankara voelt zich gesterkt door Turkije's economische groei en door de verschuiving van de macht in de wereld van west naar oost. 'Veel nationalistische aanhangers van Erdogan vinden het schitterend dat de premier met deze Chinese raketten een lange neus maakt naar westerse machten', zegt Stein.


Erdogan betaalt voor de flirt met China wel een prijs. Zijn relatie met de NAVO-bondgenoten, die toch al niet best is, verslechtert zo nog verder. En dat terwijl Turkije zijn bondgenoten juist hard nodig heeft tegen het regime-Assad in buurland Syrië. Sinds begin dit jaar zijn Amerikaanse, Duitse en Nederlandse Patriot-luchtafweerraketten gestationeerd aan de Turkse grens, om het land te beschermen tegen eventuele Syrische raketaanvallen.


Anders dan de Patriots hebben de beoogde Chinese luchtafweerraketten zich nog niet bewezen in een echt conflict. En als de lanceerinstallaties niet worden aangesloten op het satelliet- en radarnetwerk van de NAVO, kan Turkije met de Chinese projectielen naar verwachting weinig uithalen tegen aanvallen met ballistische raketten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden