Turkije roept ambassadeur bij Heilige Stoel terug

Paus Franciscus heeft een diplomatieke rel met Turkije veroorzaakt door de moord op vele Armeniërs in 1915 'de eerste genocide van de 20ste eeuw te noemen.' Turkije liet de Vaticaanse ambassadeur in Ankara onmiddellijk verantwoording afleggen en haalde zijn eigen ambassadeur terug uit Vaticaanstad.

Paus Franciscus wordt begroet door het hoofd van de Armeens Orthodoxe kerk.Beeld ap

'De uitspraken van de paus, die ver afstaan van historische en juridische feiten, kunnen niet worden geaccepteerd', schreef de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusoglu vandaag op zijn twitter-account.

Volgens Ankara creëren de uitspraken van de paus haat en wraak. Vier maanden nadat Franciscus een diplomatiek bezoek bracht aan Turkije, is het vertrouwen volgens de Turken nu geschaad. Franciscus is de eerste paus die het woord genocide in de mond durft te nemen, maar zijn uitspraak was een citaat uit een tekst die zijn voorganger Johannes Paulus II in 2001 ondertekende met de leider van de Armeense apos­tolische kerk.

Franciscus sprak als kardinaal al hardop over een Armeense genocide, maar dat hij het als paus in Vaticaanstad hardop zegt is voor Ankara een 'grote teleurstelling.'

Zo'n 1,5 miljoen Armeniërs zijn volgens historici tussen 1915 en 1922 vermoord door de Ottomanen, maar honderd jaar na dato ontkent Turkije nog altijd dat zo'n genocide heeft plaatsgevonden. Volgens de Turken is het genoemde aantal doden overdreven en gaat het om oorlogsslachtoffers. Vaststaat dat honderdduizenden Armeniërs door de Ottomanen de binnenlanden zijn ingedreven en omkwamen door honger, uitputting en geweld.

'Het is noodzakelijk en inderdaad een plicht, om hun herinnering te eren', zei paus Franciscus zondag tijdens een herdenkingsdienst voor de Armeniërs, Syrische katholieken en orthodoxen, Assyriërs, Chaldeeën en Grieken die bij de tragedie omkwamen. Hij noemde de Armeense genocide de eerste van drie grote tragediën die in de 20ste eeuw plaatsvonden, gevolgd door het nazisme en het Stalinisme. 'Zodra de herinnering wegvaagt, betekent het dat het kwaad de wonden laat etteren', zei hij zondag. 'Het verbergen of ontkennen van kwaad is alsof je een wond laat bloeden zonder haar te genezen.'

'Deze kwestie zal blijven leven'

'Zolang er Armeniërs bestaan, zal deze kwestie in leven blijven', hoorde onze verslaggever Bert Lanting in 2008 toen hij afreisde naar het gebied waar de moorden hebben plaatsgevonden. Lees hier zijn reportage. ' Ieder gezond land moet zijn verleden onder ogen durven zien, net zoals Duitsland dat heeft gedaan met het nazi-verleden. Dat is geen teken van zwakte, maar juist van kracht.'

De paus tijdens de speciale dienst ter herdenking van de Armeense genocide.Beeld reuters

Dankbaar

De Armeense president Serzh Sarksyan publiceerde de uitspraken van de paus zondag dankbaar op zijn website. De Armeniërs vechten al decennialang voor internationale erkenning van hun doden.

Ruim twintig landen, waaronder Nederland, hebben de genocide erkend. Paus Franciscus waarschuwde ook voor 'de soort genocide die we vandaag meemaken.' 'Helaas horen we ook vandaag nog de onderdrukte gil van velen van onze broeders en zusters die vanwege hun geloof in Christus of hun etnische afkomst worden vermoord, onthoofd, gekruisigd, levend verbrand, of gedwongen hun land te verlaten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden