nieuwsBombardementen Idlib

Turkije dreigt Europa met nieuwe Syrische vluchtelingengolf

Na hevige bombardementen in de Syrische provincie Idlib trekken opnieuw grote aantallen vluchtelingen naar de Turkse grens. Met meer dan 80 duizend Syriërs op weg naar Turkije staat Europa voor een nieuwe migratiecrisis, voorspelt de Turkse president Recep Tayyip Erdogan.  Hij wil geld van de EU, en anders laat hij de vluchtelingen door naar Europa.

Syriërs uit de provincie Idlib vluchten naar de Turkse grensBeeld Aref Tammawi / AFP

‘De negatieve impact van de druk die wij nu voelen, wordt straks ook voelbaar in alle Europese landen, vooral Griekenland’, aldus Erdogan zondag. Als Erdogan niet snel Europese steun krijgt voor zijn eigen oplossing – grote aantallen Syrische vluchtelingen in een ‘veilige zone’ in Noord-Syrië herhuisvesten – zet hij ‘de poort naar Europa’ open, dreigt hij.

Maandag bepleitten Turkse diplomaten in Moskou een wapenstilstand in Idlib. Turkije steunt Syrische rebellen die tegen het regime van de Syrische president Bashar al-Assad vechten. Assad krijgt weer hulp van Moskou in de vorm van bombardementsvluchten. Het voornaamste doelwit bestaat volgens Moskou en Damascus uit jihadisten van allerlei pluimage, maar de Verenigde Naties zeggen dat sinds het offensief in april begon, er al 400 duizend burgers op drift zijn geraakt.

De afgelopen dagen zijn de bombardementen geïntensiveerd. Volgens de Britse organisatie Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten kreeg Idlib binnen 24 uur vierhonderd bombardementen te verwerken. In de zwaar getroffen stad Maarat al Numan zijn de uitvalswegen verstopt door files van mensen die met de auto proberen aan de bommen te ontkomen.

In de bijna negen jaar dat Syrische burgeroorlog duurt zijn er 370 duizend doden gevallen en miljoenen mensen op de vlucht geslagen. De meesten komen terecht in Turkije, dat een lange, poreuze grens met Syrië heeft. Met 3,7 miljoen Syriërs heeft Turkije de grootste vluchtelingenpopulatie ter wereld binnen de grenzen. Vandaar dat Erdogan niet zit te wachten op nog meer ontheemden uit Idlib, vooral niet omdat Ankara nog 6 miljard euro te goed heeft van de Europese Unie om vluchtelingen uit Syrië tegen te houden op weg naar Europa.

De EU en Erdogan steggelen al maanden over dit geld. Erdogan dreigt regelmatig de grens open te zetten voor Syrische vluchtelingen die op weg zijn naar Europa. Die tactiek hanteert hij ook om in Brussel steun af te dwingen voor zijn omstreden plan voor hervestiging van een tot twee miljoen Syrische vluchtelingen in een ‘veilige zone’ in een smalle strook van Noordoost-Syrië.

Daar heeft Ankara in oktober gebied veroverd op Koerdische opstandelingen. Die hadden er, tegen de zin van Turkije, een eigen staat uitgeroepen, nadat ze met de hulp van de Verenigde Staten de terreurgroep Islamitische Staat hadden verdreven. Ankara, dat de Koerden als terroristen beschouwt, sloeg met de inval twee vliegen in een klap: een Koerdenvrije ‘veiligheidszone’ aan de grens, en een plek om een miljoen Syrische vluchtelingen te herbergen. 

Erdogan vraagt voor de bouw van 140 vluchtelingendorpen ruim 26 miljard dollar aan hulpgeld, maar de internationale gemeenschap trekt niet direct de portemonnee. Gevreesd wordt dat Syrische vluchtelingen onder druk worden gezet te vertrekken naar een gebied dat allesbehalve rustig is. Herhuisvesting in zulke grote aantallen beïnvloedt bovendien de bevolkingssamenstelling, waardoor de naar schatting 200 duizend Koerden die door Turkse militaire acties zijn verdreven, niet terug kunnen naar hun woongebied.

Het westen verwijt Erdogan het fragiele evenwicht in de regio te verstoren, maar gewapend met de dreiging van een nieuwe stroom vluchtelingen uit Idlib heeft Erdogan de EU stevig in de tang. Óf geld, óf steun voor hervestiging: wat Erdogan betreft het liefst allebei en zo snel mogelijk. Anders wacht de EU volgens Erdogan herhaling van de migratiecrisis in 2015. Toen werd Europa overvallen door de komst van ruim een miljoen vluchtelingen, die via Turkse havens in lekke bootjes de Griekse kust haalden, om daarna door te reizen naar Noord-Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden