Turkije doet VS weinig toezeggingen

De Verenigde Staten hebben weinig succes behaald in hun pogingen om grote aantallen Amerikaanse militairen in Turkije te legeren met het oog op een aanval op Irak....

De VS willen naar verluidt 80 duizend man in Turkije stationeren om een 'noordelijk front' in Irak te openen. Turkije, dat een sterke binnenlandse oppositie tegen een oorlog met Irak kent, zou niet verder willen gaan dan ten hoogste 20 duizend man, zo berichten de Turkse media.

Myers trachtte bij zijn vertrek de indruk te wekken dat er geen sprake is van enige spanning tussen beide NAVO-bondgenoten. 'Turkije is een uiterst coöperatieve partner', verklaarde hij na gesprekken met de Turkse chefstaf generaal Hilmi Özkök en minister Vecdi Gonul van Defensie.

Volgens Myers is er geen sprake van dat hij ongeduldig is of dat de Amerikanen de Turken onder druk hebben gezet om meer medewerking te verlenen. Maar hij weigerde in details te gaan: 'Dat is meer een zaak voor de Turkse autoriteiten.' Wel zei hij het met de Turken eens te zijn dat een vreedzame oplossing van de kwestie-Irak de voorkeur verdient. Niettemin blijft het in Ankara een komen en gaan van Amerikaanse militairen en diplomaten. Vrijdag is het de beurt aan de nieuwe NAVO-bevelhebber, de generaal der mariniers James Jones.

Turkije is fel tegen een ingrijpen in Irak. Het land vreest voor een hernieuwde opleving van Koerdisch nationalisme in Zuidoost-Turkije en - zo mogelijk nog erger - voor het ontstaan van een onafhankelijke Koerdische staat in Noord-Irak. Ook over de economische gevolgen van een oorlog bestaan zorgen.

Door de vorige Golfoorlog verloor Turkije miljarden dollars: Irak viel weg als handelspartner en de toeristenindustrie stortte in. Bovendien hebben veel Turken grote twijfels over de legitimiteit van een aanval op Irak, zeker als dat buiten de Verenigde Naties om zou gebeuren.

De omzichtigheid waarmee premier Gül de kwestie-Irak tegemoettreedt, heeft te maken met de verdeeldheid binnen de regerende Gerechtigheids- en Ontwikkelingspartij (AKP) van Gül die de absolute meerderheid heeft in het parlement.

De strijdkrachten zijn evenmin voorstanders van een oorlog. Zo zegt generaal Özkök in een nog te verschijnen interview met Jane's Defence Weekly dat 'Turkije nooit heeft gewild dat de territoriale integriteit van Irak wordt geschonden. Dat zou leiden tot instabiliteit in Irak en in het Midden-Oosten als geheel. Dat bedreigt niet alleen de regionale vrede maar ook die van de hele wereld.'

Ofschoon de strijdkrachten zich hebben geërgerd aan de besluiteloosheid van de regering-Gül over Irak, is dat niet uitgemond in een openlijk conflict met de AKP-regering, die zijn wortels heeft in de politieke islam en daarom met wantrouwen wordt bekeken..

Özkök zegt in Jane's Defence Weekly dat 'de Turkse generale staf alleen kan beslissen over het Amerikaanse verzoek tot militaire steun nadat zij de details van de politieke beslissing van de regering heeft bestudeerd'.

Gül heeft ook het initiatief genomen voor een top om de oorlog te voorkomen. Hij heeft na zijn reis door het Midden-Oosten Syrië, Iran, Egypte, Saudi-Arabië en Jordanië uitgenodigd voor een bijeenkomst over Irak. Deze zou in Istanbul worden gehouden. Alle landen hebben toegezegd deze top te zullen bijwonen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden