NieuwsVermoorde journalist

Turkije begint proces tegen medewerkers Saoedische kroonprins wegens moord op Khashoggi

In Turkije is het proces begonnen tegen twintig Saoediërs, onder wie twee naaste medewerkers van kroonprins Mohammed bin Salman voor de moord op journalist Jamal Khashoggi in 2018. Bij een eerder showproces in Saoedi-Arabië bleven zij buiten schot. 

De verloofde van de vermoorde Jamal Khashoggi spreekt met de pers na de eerste dag van het proces in Turkije.Beeld EPA

Khashoggi, een journalist die uiterst kritische stukken schreef over Mohammed bin Salman (ook wel bekend als MBS), werd door een team uit Saoedi-Arabië in het Saoedische consulaat in Istanbul vermoord en vervolgens in stukjes gezaagd. Daarvoor had het team zelfs een patholoog-anatoom van het ministerie van Binnenlandse Zaken meegenomen, met het bijbehorende gereedschap. Nadat hun missie was volbracht, vlogen ze meteen terug naar hun land.

De moord veroorzaakte zoveel ophef dat Saoedi-Arabië zich gedwongen voelde de leden van het moordteam voor de rechter te brengen. Vijf van hen kregen de doodstraf, drie anderen lange celstraffen, maar de hoofdverdachten gingen vrijuit. Ook de anderen kwamen er uiteindelijk goed vanaf, omdat de familie van Khashoggi hun vergiffenis schonk.

Turkije reageerde woedend op de ‘schandalige’ afloop van het proces en besloot zelf een proces tegen de verdachten te beginnen, ook al zitten die veilig in Saoedi-Arabië. De Turkse justitie beschuldigt twee naaste medewerkers van de kroonprins, Saud al-Qahtani en Ahmed al-Asiri, ervan dat zij de organisatoren waren van de moord op Khashoggi. 

Pijnlijke affaire

De kroonprins zelf wordt niet genoemd, hoewel hij volgens VN-rapporteur Agnès Callamard het vermoedelijke brein was achter de operatie om Khashoggi uit de weg te ruimen. Ook de CIA concludeerde volgens The Washington Post (de krant waarvoor Khashoggi schreef) dat MBS opdracht had gegeven voor de moord.

Een aanwijzing voor de betrokkenheid van de Saoedische autoriteiten was dat die meteen na de moord een team schoonmakers naar Istanbul stuurden om de sporen uit te wissen. Saoedi-Arabië hield na de verdwijning van Khashoggi in het consulaat eerst ook vol dat hij het gebouw had verlaten (dat bleek een speciaal ingehuurde ‘dubbelganger’ te zijn). Vervolgens beweerde het consulaat dat de journalist bij een handgemeen was omgekomen. Ook dat bleek niet waar: Turkije beschikt over geluidsopnamen waarop is te horen hoe de diplomaten hem verstikken en overleggen hoe ze zijn lijk in stukken moeten zagen. 

Barbecue

Opvallend is ook dat de Saoedische autoriteiten Turkije nooit hebben gezegd wat er met de stoffelijke resten van Khashoggi is gebeurd, ook al hebben zij de leden van het moordteam naar eigen zeggen uitgebreid verhoord. Een van de theorieën van de Turkse politie is dat getracht is het lijk te verbranden. Vrijdag verklaarde een technicus die werkt voor het consulaat, dat hij nog geen uur na aankomst van Khashoggi het dringend verzoek kreeg ‘de tandoor (oven, red.) aan te steken'. ‘Er waren vijf of zes aanwezigen. (...) de sfeer  was paniekerig’, aldus technicus Zeki Demir. Toen Demir in de tuin zich over de oven ontfermde, viel het hem op dat het marmer rond de oven was verkleurd, alsof het met chemicaliën was schoongemaakt. Er stond ook een kleine barbecue met een groot aantal vleesspiesjes. Toen Demir aanbood de rommel op te ruimen, werd hij haastig weggestuurd, aldus de technicus in een verklaring in het dossier.

Met dit soort getuigenissen staat het wel vast dat het Turkse proces een pijnlijke affaire gaat worden voor de Saoedische kroonprins, zeker als de geluidsopnamen van de moord worden afgespeeld. De relaties tussen de twee landen zijn sinds de moord op Khashoggi danig verslechterd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden