Turbine

Sloten- en kanalenland...Beeld Toine Heijmans

Hoe een illegale windmolen blijft doordraaien.

Ina Vonk woont in een werkmanshuisje aan de Grote Sloot. Buitengebied, hoor je nooit wat over: Burgerbrug, Burgervlotbrug, Sint Maartensbrug; sloten- en kanalenland, koeien en akkers, alle wegen lopen er parallel. Je herkent haar stem, want Ina was twintig jaar nieuwslezer voor de radionieuwsdienst verzorgd door het ANP, in de tijd dat nieuwslezers beleefd 'pardon' zeiden bij een verspreking.

Maar daar gaat het niet om.

Ze komt met tegenzin aan de deur. Waarom zou ze er nog over praten? Acht jaar heeft ze gepraat en het ding staat er nog steeds. Je hoeft de weg niet te vragen naar Ina, je hoeft alleen maar richting dat ding te rijden.

Achter het werkmanshuisje rijst een windturbine van bijna honderd meter hoog, met wieken zo groot dat ze gephotoshopt lijken. Ze zoeven niet, ze maken een constant, werktuiglijk geluid, alsof iemand de versterker van een elektrische gitaar aan heeft laten staan. Overal in de kop van Noord-Holland zijn windturbines, maar deze is illegaal. Hij is te groot en staat op de verkeerde plek; haar buurman, voorheen koeienboer, kreeg een vergunning voor een Enercon E66 en zette er een dikkere E70 neer. Tweehonderd meter van Ina's huis. Het levert hem zoveel geld op, zegt ze, dat de koeien niet meer nodig zijn.

Maar daar gaat het niet om.

Het gaat erom dat de molen nog steeds draait. De gemeente heeft vasthoudend geprobeerd het ding te legaliseren, maar dat is aan alle kanten mislukt. De provincie Noord-Holland bepaalde dat hij weg moet, maar de molen draait nog steeds. De rechtbank in Alkmaar bepaalde dat hij weg moet, maar de molen draait nog steeds. Twee weken geleden bepaalde de Raad van State dat hij weg moet, maar de molen draait nog steeds.

Wethouder Beemsterboer, waarom draait die molen nog? Is het de vrees voor een schadeclaim? Is het een geheime afspraak met de eigenaar? Is de gemeente het gezeur van Ina zat? Is het beleid? Is het angst voor het lot van andere windmolens? 'Daar moet ik een beetje omheen', zegt de wethouder. En: 'Je kunt het op vijf verschillende manieren blijven vragen, maar ik ga het niet zeggen.'

Ina slaapt met de radio aan. Ze voelt de trillingen van de turbine in haar matras - het is veengrond hier. Ze is nu 71. Ze kocht het werkmanshuis in 1998, een monumentje aan de poldervaart, iets zwevend boven het land, met uitzicht op de Westfriese Omringdijk. Ze heeft het eigenhandig gerestaureerd en er een klein atelier aan gebouwd. In de tuin staan een kastanje en een esdoorn. Ze zegt: 'toen er een windmolen kwam was ik daar helemaal niet tegen. Ik ben toch wel een beetje van de goede zaak. Maar ineens stond er die Domtoren achter mijn huis.'

Ze spreekt nog steeds zoals op de radio: netjes en beheerst.

Over windenergie valt een hoop te zeggen, maar daar gaat het niet om. Het gaat om Ina. Het is niet Ina tegen de Molen: het is de burger tegen de overheid. Dit is waar burgers last van hebben: ze dealen met een gemeente die zich verstopt in de spinnewebben van het openbaar bestuur en doorgaat met procederen totdat iedereen een ons weegt. Ina vecht tegen een onzichtbaar conglomeraat van belangen, afspraken, regels, advocaten, ambtenaren en mensen die haar vervelend vinden. En elke ochtend als ze opstaat en door haar dakraam kijkt, is ie daar, de Enercon E70, en slaat de illegale slagschaduw haar kamer binnen. Soms breekt er ijs van de wieken, en dat knalt dan tegen haar raam.

...gebouwd op windmolens...Beeld Toine Heijmans

Het Team Communicatie van de gemeente stuurde deze week een verklaring over de turbine, die op zoveel manieren te lezen is dat er niets in staat. Dat kan wel kloppen, zegt de wethouder, 'want die is opgesteld met twee advocaten'.

Ina's huis is onverkoopbaar; de gemeente heeft de WOZ-waarde afgewaardeerd. Compensatie krijgt ze niet. Ze zegt: 'ze vinden me vast lastig. Import, iemand die uit de stad hier komt wonen. Maar ik ben een echte poldermeid. Ik kom oorspronkelijk uit Oostzaan.'

Ook daar gaat het niet om.

Wethouder Van der Veek heeft een identieke E70 staan op zijn bollenbedrijf in Burgervlotbrug; vanaf de dijk zie je 'm staan. Hij was commissaris bij de Windunie. Maar daar gaat het niet om. Wethouder Beemsterboer, een jonge vent die in het landelijk partijbestuur zit van het CDA en vast nog eens in de Tweede Kamer terechtkomt, werkte jaren in de duurzame-energiebusiness. Maar daar gaat het niet om. Het gaat erom dat Ina iemand nodig heeft die durft de wet te houden.

...en die oogsten tegenwoordig alleen nog wind.Beeld Toine Heijmans
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden