Tunesische verdachte aanslag kerstmarkt Berlijn was bekend als potentiële terrorist

De Tunesische verdachte op wie een internationale klopjacht wordt gehouden in verband met de aanslag op de kerstmarkt in Berlijn werd al maanden door de Duitse veiligheidsdiensten in de gaten gehouden als een potentiële terrorist. De 24-jarige Anis Amri onderhield contact met islamitische extremisten. Vermoed werd dat hij bezig was een aanslag voor te bereiden.

Inwoners steken kaarsen aan in de buurt van de plek waar een vrachtwagen inreed op een kerstmarkt in Berlijn. Beeld anp

Dat hebben de Duitse autoriteiten woensdag bekendgemaakt. Volgens het Openbaar Ministerie in Berlijn werd Amri tussen maart en november van dit jaar geobserveerd op verdenking van 'staatsgevaarlijke activiteiten'. Zo zou hij een inbraak hebben voorbereid om van de opbrengst automatische wapens te kopen. De observatie werd wegens gebrek aan resultaat gestaakt.

Verdachte Anis Amri (Oueslatia 1992) gebruikt volgens zijn internationaal arrestatiebevel zes namen en heeft drie nationaliteiten: de Tunesische, Egyptische en Libanese. Hij zou in zijn geboorteland Tunesië bij verstek tot vijf jaar zijn veroordeeld wegens diefstal met geweld, maar het land zeven jaar geleden als illegale immigrant hebben verlaten. Zijn vader zei tegen een Tunesische radiozender dat Amri vier jaar in Italië in de gevangenis zat voor brandstichting in een school. Hij zou daarna naar Duitsland zijn gegaan.

Amri kwam volgens minister van binnenlandse zaken Ralf Jaeger van deelstaat Noordrijn-Westfalen in juli 2015 in Duitsland aan en vroeg asiel aan. In juli dit jaar werd die aanvraag afgewezen. De autoriteiten probeerden hem naar Tunesië uit te wijzen, maar dit mislukte omdat hij geen papieren had. Amri zou sinds februari in Berlijn hebben gewoond maar kort geleden in Noordrijn-Westfalen zijn geweest, in de regio Kleef bij de Nederlandse grens. De autoriteiten kwamen Amri al snel na de kerstmarktaanslag op het spoor omdat ze een portefeuille met een identiteitsbewijs vonden. Die lag onder de bestuurdersstoel van de vrachtwagen waarmee was ingereden op het evenement bij de Gedächtniskirche, met twaalf doden tot gevolg.

Israëlische vrouw

Bij de aanslag van dinsdag kwamen twaalf mensen om het leven.
Onder hen is een Israëlische vrouw, zo maakte het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken donderdag bekendgemaakt. De vrouw was met haar echtgenoot op de markt toen een terrorist met een vrachtwagen door het publiek reed. De man van de Israëlische raakte zwaargewond, maar is buiten levensgevaar. De slachtoffers die tot nu toe waren geïdentificeerd, waren de Poolse chauffeur van de truck en Duitse bezoekers van de markt.

Islamitische Staat heeft de aanslag opgeëist. Volgens omroep ARD had Amri contact met de vorige maand gearresteerde salafistische prediker Abu Walaa. Deze Irakees ronselde volgens justitie rekruten voor IS. Minister van binnenlandse zaken Thomas de Maizière zei dinsdag dat Amri in de gehele Schengenzone wordt gezocht. Hij benadrukte dat het om een verdachte gaat, niet noodzakelijkerwijs om de dader. 'We onderzoeken op dit moment nog in alle richtingen.' Een grote huiszoekingsactie bij een azc bij Emmerik waar Amri tijdelijk zou hebben gewoond werd afgelast.

Twijfels

De dinsdag naar buiten gekomen informatie over wat de autoriteiten al wisten van Amri draagt in Duitsland bij aan de vele twijfels die al circuleren over de vraag of de politie en veiligheidsdiensten kansen hebben laten lopen om de aanslag in Berlijn, de zwaarste in Duitsland sinds 1980, te voorkomen.

Kerstmarkten zijn al een potentieel doelwit van islamitische extremisten sinds 2000. Toen verijdelden de Franse autoriteiten een aanslag op de kerstmarkt van Straatsburg. De aanpak van de dader in Berlijn komt verder overeen met die van de aanslag in Nice in juli, toen een ook in Tunesië geboren man met een vrachtwagen inreed op een feestende menigte en 86 mensen doodde.

De Duitse autoriteiten arresteerden maandag nabij de plaats van de aanslag een Pakistaanse asielzoeker, maar die werd dinsdag vrijgelaten zonder in staat van beschuldiging te zijn gezet. Volgens de autoriteiten is de nu gezochte Amri (1.78 meter lang, zwart haar, bruine ogen) gewapend en gevaarlijk. Voor tips leidend tot zijn arrestatie is een beloning van 100.000 euro uitgeloofd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden