Tumult rond voorzitter schaadt Amerikaans Huis Gingrich blijft aan met boete en standje

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden zal morgen zijn voorzitter, Newt Gingrich uit Georgia, wegens het overtreden van ethische gedragsregels bestraffen met een reprimande en een boete van 300 duizend dollar....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Het is voor het eerst in de geschiedenis van het Huis van Afgevaardigden dat een voorzitter, die optreedt als de leider van de meerderheid, op deze wijze wordt gestraft. Eerder deze maand werd Gingrich met een kleine meerderheid herkozen. Als deze verkiezing komende week zou worden gehouden dan was het zeer de vraag geweest of hij ook van zijn partijgenoten voldoende steun zou hebben gekregen.

Pas het afgelopen weekend zijn de rapporten vrijgekomen van de subcommissies en de juristen die de overtredingen van Gingrich tegen de ethische gedragscodes van het Huis van Afgevaardigden hebben onderzocht. Volgens de leider van het onderzoek, de jurist James Cole, heeft Gingrich 'bewust' deze financiële spelregels overtreden en de onderzoekscommissie van verkeerde informatie voorzien.

Uit de rapporten en een lange hoorzitting is gebleken dat Gingrich in de afgelopen jaren drie liefdadigheidsorganisaties heeft gebruikt om zijn eigen politieke boodschappen te verspreiden. Politici en hun politieke actiecomité's zijn aan strenge regels gebonden en donaties mogen boven een bepaald bedrag niet van de belasting worden afgetrokken.

Gingrich gebruikte bijvoorbeeld voor de verspreiding van zijn televisieprogramma's de Abraham Lincoln Opportunity Foundation, een organisatie die kinderen uit de binnensteden beoogt te helpen. Deze stichting huurde satelliet- en zendtijd. Gingrich verzocht aan zijn geldschieters hun bijdrage niet naar hem persoonlijk of naar zijn politieke actiecomité over te maken maar naar de stichting. Aangezien het om een liefdadigheidsorganisatie ging, mochten de donateuren deze bedragen van de belastingen aftrekken.

Gingrich heeft steeds beweerd dat het niet om politieke uitzendingen ging, maar om educatieve, onpartijdige projecten. Volgens de commissie voor ethische zaken hadden deze en andere uitzendingen echter een puur partijpolitiek karakter.

Alle documenten die de commissie heeft verzameld zullen op korte termijn worden overgedragen aan de Amerikaanse belastingdienst die een eigen onderzoek naar mogelijke overtredingen van de belastingwetten zal instellen.

Volgens het rapport gedroeg Gingrich zich al eerder 'roekeloos' en ziet een patroon in omzeilen van de spelregels. Het aanzien van het Huis van Afgevaardigden is door toedoen van Gingrich naar een nieuwe dieptepunt gezakt. Overigens wordt niet alleen Gingrich als schuldige aangewezen, ook de Democraten, die de voorzitter de oorlog hebben verklaard, worden verantwoordelijk gehouden. 'Mijn God, wat is daar in Washington aan de gang? Wanneer houdt die ellende eens op en gaan ze eens aan het werk', zei zelfs de bedaagde Republikein Robert Michel, die tot en met 1993 lid was van het Huis. Dat zal nog even duren want een kleine groep Democraten wil net zo lang doorgaan totdat Gingrich aftreedt als voorzitter.

De enige die geen enkele last heeft van de schandalen is president Clinton. Uit de laatste peilingen van ABC en The Washington Post blijkt dat de president, die vandaag voor de tweede maal de eed aflegt, het vertrouwen heeft van ruim 60 procent van de bevolking. Anders gezegd, hij is nog nooit zo populair geweest en dat kan mogelijk zijn positie versterken. Een meerderheid van de Amerikanen verwacht niet dat Clinton veel hinder zal ondervinden van de Whitewater-zaak of de rechtszaak die Paula Jones tegen hem heeft aangespannen.

Clinton ondervindt ook weinig hinder van de opwinding over de financiering van zijn verkiezingscampagne. Het aannemen van oneigenlijke donaties wordt op het conto geschreven van de Democratische Partij en niet op dat van Clinton.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden