Tumult over borst Jackson toont zieke, dubbele moraal

De meeste Amerikanen van mannelijke kunne zouden er wat voor over hebben om een borst van Janet Jackson in onblote staat te aanschouwen....

De 'ondermijning van de publieke moraliteit' is een term die nooit klinkt als de ene rapper de andere doodschiet met een legaal verkregen wapen. Ook niet als popzangers in de rust van de Super Bowl harde seks en ruw geweld verheerlijken, en zowel hun eigen kruis als de blote billen van danseressen grijpen. Mag allemaal. Fijn familievermaak.

Maar die moraal is plots in gevaar als een borst een seconde in beeld komt. Commentatoren roepen 'onaanvaardbaar'. Ouders schrijven ziedende brieven aan kranten, tvzender CBS en de National Football League. De Federal Communications Commission (FCC) ontvangt 240 duizend klachten en heeft een formeel onderzoek gelast.

Op het gebied van seksualiteit blijft Amerika schizofreen. Als het land een persoon was, zou deze geobsedeerde, verscheurde pati de perfecte case study vormen. Zo puriteins als de eerste immigranten en tegelijkertijd zo oversekst als Madonna in haar wildste dagen: hier is iets mis.

De kuisheid zit diep in de samenleving, al vanaf het moment dat de eerste pelgrims voet aan land zetten. Zij waren diepgelovige Europese prostestanten zoals je ze zelden meer ziet - in Nederland althans. In New York en San Francisco ook niet, maar wel in Middle America. Daar heerst onder miljoenen een straffe, bijbelse ethiek die elke referentie aan het seksuele onderdrukt.

Tegelijkertijd zijn vrijerij en het lichaam een commerci goudmijn. In de porno-industrie gaat elk jaar vier miljard dollar om. Gezien de dubbele moraal is de explosieve groei van porno op het internet logisch. Daar kom je ongezien aan je trekken. Seksshops en kroegen met naaktdanseressen zijn overal. Borstvergroting is doodgewoon. In de best-verkopende pop-en rapmuziek is het een en al fuck en bitch, en de dansjes laten niets aan de verbeelding over.

De enige reden dat we ons de 2003 Video Mucic Awards op MTV herinneren, is de tongzoen van Madonna en Britney Spears. Bij de Wall Street Journal waren ze not amused, toen niet en nu niet. De krant schreef deze week verontwaardigd dat MTV, de producent van de show tijdens de Super Bowl, in feite een pornozender is. Er zit iets in: het belangrijkste, zo niet het enige thema in videoclips is seks. Alleen zegt dit weinig over het lage karakter van de mensen bij MTV, en veel over de ongezonde verhouding die Amerikanen met seks hebben. Die valt volgens een simpele morele wet samen te vatten: het mag niet, dus doen we het. Over dprobleem horen we de Journal zelden.

Het raarste van de rel is dat veel reclames tijdens de Super Bowl gericht waren op de man die 'm niet omhoog krijgt. Viagra, Levitra, Cialis: allemaal hulpmiddeltjes die kritiekloos aangeprezen konden worden. In bedekte termen, maar ook een tienjarige kijker had wel door dat vader op zijn bedprestaties werd aangesproken.

De tegenkracht is groot. Internetaanbieder America Online is populair omdat het een effectieve 'blootfilter' biedt. Voor films en tv-programma's met een scheldwoord of een vrijpartij bestaan strikte codes. De regels gelden niet voor kabeltelevisie, maar CBS is, net als NBC en ABC, een commercieel network dat iedereen kan ontvangen. Ze moeten zich aan de wettelijk vastgelegde regels houden en zij zullen de fall-out van nipple-gate voelen. Een wet om de boetes voor 'onfatsoenlijke beelden' te verhogen, zal snel door het Congres aanvaard worden.

De obsessie moet tussen de lakens en achter gesloten deuren blijven. Vooral christelijk rechts hamert daar op. De geloofwaardigheid van deze beweging kreeg alleen een deuk in de jaren negentig. Het was Bill Clinton die zich in het Witte Huis door een stagiaire liet bevredigen. Maar het was de conservatieve aanklager, aangejaagd door gelijkgestemde Congresleden, die het akkefietje onderzocht en zijn bevindingen - softporno in ambtelijke taal - met plezier wereldkundig maakte.

Het is natuurlijk niet voor het eerst dat Amerika zich druk maakt over het verval in de popcultuur. Marilyn Monroe shockeerde met opwaaiende jurkjes. Elvis Presley en James Brown maakten meisjes gek met hun heupbewegingen. Madonna flirtte met sadomasochisme.

En nu is er de rechterborst. De kijker, oud of jong, kan elke dag vele malen erger zien op tv of internet. Maar CBS en moederbedrijf Viacom, de mediagigant die ook MTV bezit, zien zichzelf als hoeder van de publieke moraal. Een hoeder die faalde. Een duidelijker symptoom van de nationale schizofrenie is lang niet getoond; de pati behoeft nog heel wat therapie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden