Tuinman is finale kick voor oude horror-regisseur

Ergens in Pacific Palisades, niet heel ver van Hollywood, staat zo'n huis waar filmsterren wonen en zij die het ooit waren....

Niemand in zijn omgeving kent James Whale, ook al vertoont de televisie zijn films nog regelmatig. Als Engelse acteur, ooit naar Hollywood gehaald om een theatersucces zelf te verfilmen, ontwikkelde hij zich daar tot regisseur van een aantal superieure horrorfilms, die om hun stijl en zwarte humor hoogtepunten werden in het genre: Frankenstein, The Old Dark House, The Invisible Man en misschien de beste: The Bride of Frankenstein.

In 1941 trok hij zich terug en zestien jaar later, op 29 mei 1957, werd zijn lichaam levenloos aangetroffen in het zwembad van zijn villa. De doodsoorzaak bleef een mysterie. Hartaanval, beroerte, een val in dronkenschap, moord? De geruchten waren talrijk, het raadsel is nooit opgelost.

Over de laatste dagen van James Whale schreef Christopher Bram een deels verzonnen boek, Father of Frankenstein, en de niet veel meer dan in cultkringen bekende regisseur Bill Condon verwerkte dit boek tot een eigen verhaal, dat zich na een aanloop uiteindelijk concentreert op Whales levenseinde.

Een verrassende film, Gods and Monsters, die drie Oscarnominaties opleverde: voor het scenario, hoodrolspeler Ian McKellen en bijrolspeelster Lynn Redgrave (als de huishoudster), allebei van dezelfde Britse komaf als James Whale. McKellens spel is een van de grote kwaliteiten van de film, die verder een prachtige reconstructie is van Hollywood in de jaren vijftig, en een innemend eerbetoon aan een man die niet echt in het zonnetje wordt gezet, maar met groot respect wordt behandeld.

De film begin met het vertrek van Whales ex-vriend David Lewis, de producent, en de komst van een nieuwe tuinman, die Whales een laatste levenskick bezorgt. 'Boone, Clayton Boone' (het klinkt als 'Bond, James Bond') laat de soepel gespierde jongeman zich kennen. Whale windt er geen doekjes om en zegt bij de eerste kennismaking: 'Je mag wel in het zwembad, hoor. En we zijn hier informeel, een zwembroek is niet nodig.'

De tuinman die later voor Whale de Engel des Doods blijkt, voelt zich totaal niet aangetrokken tot deze suggestieve oude homo. Toch raakt hij allengs in de ban van de rare man, die prachtig vertelt van vroeger. Boone wil wel poseren voor Whale, die inmiddels schilder is geworden. Hij laat zich ook meenemen naar een tuinfeest dat George Cukor (de man van Casablanca en in 1957 nog steeds actief) geeft ter ere van de Engelse prinses Margaret, en waar Liz Taylor rondloopt en net alsde twee sterren uit The Bride of Frankenstein, Boris Karloff en Elsa Lanchester.

Mede door de wanhopige poging om met deze mooie tuinman een uitweg te vinden uit zijn eenzaamheid, wordt Whale een steeds boeiender personage. De in een mooie, zorgvuldige en semi-afstandelijke stijl vertelde film krijgt ook steeds rijkere kleuren. Werkelijkheid en fictie smelten samen, The Bride of Frankenstein wordt een realistisch element en er komt steeds meer ruimte voor de dromen van Whale en diens herinneringen.

In werkelijkheid begon James Whale, die als cartoonist zijn brood verdiende, tijdens de Tweede Wereldoorlog in een krijgsgevangenkamp te acteren en zette hij na de oorlog zijn carrière voort in het theater. In de film groeit zijn niet vervaagde verlangen naar een gesneuvelde soldaat die lange tijd onbereikbaar gehecht hing aan het prikkeldraad.

Steeds meer worden de aangesneden thema's een geheel tot ze samenkomen in een aangrijpende climax. De tuinman is gelukkig getrouwd, kijkt met zijn zoontje naar een film van James Whale op de televisie, zet de vuilniszak buiten en loopt in de regen als het Monster van Frankenstein. Op dat moment heb je dezelfde gedachte als deze tuinman: wat een ontzettend aardige film was dat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden