Tuinieren tussen duurzaamheid en gemak

Consumeren..

Jaarlijks geven Nederlanders meer geld uit aan hun tuin. Dat geld gaat niet naar bloemen, planten en bomen, maar er worden vooral schuttingen, tegels en buitenkeukens gekocht. Volgens de jaarcijfers van Tuinbranche Nederland draaide de tuinsector in 2007 een omzet van 3,8 miljard euro, ruim 11 procent meer dan in 2006. Daarvan bestond 31 procent uit levend materiaal. Maar ondanks de ‘verstening’ van de Nederlandse tuin, is duurzaam tuinieren in opmars.

Groenliefhebbers kunnen overal in het land terecht voor duurzaamheidscursussen, georganiseerd door tuinverenigingen en gemeenten. Bij tuinmarkten staan zelfs hybride grasmaaiers in de schappen.

De stap naar een duurzame tuin is niet zo groot. Maar dan kunnen tuinbezitters wel wat hulp gebruiken, zegt Ria van Griethuizen van Milieu Centraal. Veel hobbytuiniers denken heel duurzaam bezig te zijn, maar dat valt in de praktijk vaak tegen. ‘Soms kopen mensen bijvoorbeeld een doosje lieveheersbeestjes om bladluis te bestrijden. Dat vinden ze leuk, maar voorkomen is beter. Ze denken er niet aan om de plant te verplaatsen naar een plek waar hij minder last van bladluis heeft.’

Dat is volgens Van Griethuizen informatie die elk tuincentrum kan leveren. ‘Planten die goed bij de inrichting van de tuin passen zijn het duurzaamst. Ze worden sterker als ze op de goede plek staan: in de zon, of juist niet.’

Het is verstandig om planten aan te schaffen die de winter overleven. Veel planten worden gekweekt in kassen, dus het bespaart energie wanneer niet jaarlijks nieuwe planten worden aangeschaft.

Tuiniers die hun tuin regelmatig bijharken, moeten waken voor overmatig onderhoud. Afgevallen blad mag best blijven liggen, hetzelfde geldt voor gemaaid gras. Dat vinden de beestjes prettig, en het is voedzaam voor de bodem.

Wie een houten schutting heeft, doet er goed aan bij vervanging iets anders te kiezen. Een groene haag houdt niet alleen fijnstof uit de lucht, maar is ook een goede schuilplek voor vogels. Met de Thuja-conifeer volstaat één snoeibeurt per jaar.

En als dan toch een deel van de tuin geplaveid moet worden, kies dan voor beton in plaats van natuursteen. Beton wordt in de regio geproduceerd, meestal op basis van gerecycled materiaal. Het zware natuursteen komt vaak uit Azië, waardoor met name het energieslurpende vervoer een stevige last is voor het milieu.

Energiebesparing kan ook dichter bij huis worden gezocht. Ledlampen doen het goed als tuinverlichting, en er zijn diverse lampen op wind- en zonne-energie op de markt. Voor de meest duurzame grasmaaier moet flink in de buidel worden getast: de Solar Hybrid van het Zweedse Husqvarna kost 2.999 euro. Maar de machine loopt wel op zonne-energie en maait automatisch, dankzij een radiografisch besturingssysteem. Andere hybride grasmaaiers zijn minder exclusief dan de naam doet vermoeden; de hybride bestaat uit een combinatie van accu en stroomnet, waardoor de machine in duurzaamheid niet onderdoet voor bestaande accumaaiers.

‘Hobbytuiniers gaan meer voor gemak’, zegt Brenda Horstra van Tuinbranche Nederland. ‘In onderhoud heeft men minder zin. Maar dat betekent niet dat daarmee alles versteent. Het groen wordt ook makkelijker aangeboden. Met heldere etiketten, zodat het duidelijker is welke planten het best naast elkaar kunnen groeien.’

‘Die duidelijkheid maakt het ook mogelijk om gebruik van tuinproducten beter te doseren’, zegt Horstra. ‘Kunstmest hoeft bijvoorbeeld helemaal niet slecht voor de bodem te zijn. Het gaat om de hoeveelheid die je gebruikt. Dat is ook een begin van duurzaamheid.’

Naast ecologische bestrijdingsmiddelen zijn er volgens Van Griethuizen ook creatievere manieren om ongedierte te bestrijden. ‘Mieren kunnen bijvoorbeeld slecht tegen knoflooksap, ui of rode peper. Bij overlast kun je er bij wijze van spreken je hele kruidenkast op loslaten.’

Tuinbezitters gaan steeds bewuster om met hun tuin, zegt biologisch tuinder Joop Kiers (63). Sinds 1978 houdt hij in opdracht van gemeenten, scholen en tuinverenigingen lezingen die milieuvriendelijk tuinieren moeten stimuleren. Het gebruik van chemische middelen is in die tijd sterk teruggelopen. Het biologisch merk ECOstyle, dat onder meer milieuvriendelijke bestrijdingsmiddelen levert, staat bij veel tuincentra in de catalogus.

Kiers zag de privétuinen de afgelopen drie decennia duidelijk veranderen. De noodzaak om groente en fruit te verbouwen verdween, en tuinieren is sindsdien ‘100 procent hobby’ geworden. ‘De afgelopen jaren zijn meer vrouwen in de tuin gaan werken’, zegt Kiers. ‘Een positieve ontwikkeling. Niet alleen nam het aantal bloemen toe, ik heb zelden een vrouw gezien die in de tuin bestrijdingsmiddelen gebruikt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden