Tudjman dreigt opnieuw met militair ingrijpen

AP, AFP, Reuter ZAGREB De Kroatische president Tudjman heeft zaterdag het dreigement hernieuwd dat zijn land het door de Serviërs bezette oost-Slavonië met geweld zal heroveren, als niet voor 30 november een vredesregeling voor het gebied tot stand is gekomen....

AP; AFP; REUTER

Tudjman was vanuit Dayton, waar hij met Servische en Bosnische leiders overleg voerde over vrede in het voormalige Joegoslavië, voor enkele dagen naar Kroatië teruggekeerd. Deze week zal hij naar de VS terugvliegen voor hervatting van het vredesoverleg.

De situatie in oost-Slavonië blijft het belangrijkste struikelblok voor een vredesregeling in het voormalige Joegoslavië. Gevreesd wordt dat een gewapend ingrijpen van de Kroaten zal leiden tot een confrontatie met Servië en daarmee tot een nieuwe escalatie van het conflict. Onder druk van de VS verklaarden Tudjman en zijn Servische ambtsgenoot Milosevic vorige week in Dayton dat zij zich sterk zullen maken voor een vreedzame oplossing van de kwestie oost-Slavonië.

Tudjman zei in Zagreb dat hij blijft streven naar een oplossing zonder geweld, maar dat de besprekingen daarover voor het aflopen van het VN-mandaat moeten zijn afgerond. 'Als het overleg in Dayton niet tot overeenstemming leidt, behoudt Kroatië zich het recht voor oost-Slavonië met geweld te heroveren.'

De Kroatische opperbevelhebber Zvonimir Cervenko sloot zich zondag in Zagreb bij dat dreigement aan, met de woorden dat 'de tijd begint op te raken voor oost-Slavonië'. 'Als de oost-Slavoonse kwestie niet vreedzaam wordt opgelost, zal het Kroatische leger de Gordiaanse knoop doorhakken met de 1ste Brigade', zei Cervenko. De 1ste Brigade vormt het elitekorps van het leger.

VN-woordvoerder Chris Gunnes wees er zondag in Zagreb op dat soortgelijke opmerkingen en dreigementen vooraf gingen aan de Kroatische militaire acties in west-Slavonië en de Krajina, de twee gebieden die eerder dit jaar werden heroverd op de Serviërs.

In het oost-Kroatische Osijek werden zaterdag besprekingen tussen Kroaten en separatistische Serviërs, over teruggave van het laatste Kroatische gebied dat nog in Servische handen is, afgelast, nadat de Servische delegatie niet kwam opdagen. Vrijdag waren de Amerikaanse ambassadeur in Kroatië, Peter Galbraith en EU-bemiddelaar Stoltenberg uit Dayton in Kroatië aangekomen voor gesprekken met de twee partijen. Zij reisden zaterdag van Osijek naar Erdut in oost-Slavonië, voor overleg met de Serviërs. Volgens de Servische onderhandelaar Milan Milanovic besteedde zijn delegatie de zondag aan het bestuderen van nieuwe voorstellen van de bemiddelaars.

De twee onderhandelaars trachten beide partijen tot overeenstemming te brengen over een vreedzame herintegratie van oost-Slavonië in Kroatië en garanties op humanitair gebied voor de Serviërs in het gebied.

Tijdens de laatste ronde van de besprekingen op vrijdag verklaarde de Servische delegatie dat zij een ontwerp-vredesvoorstel niet konden accepteren omdat het niet inging op Servische basisvoorwaarden, zoals een overgangsperiode van drie jaar onder internationaal toezicht. De Kroaten vinden een overgangsperiode van een jaar lang genoeg. Bovendien zou daarop niet moeten worden toegezien door VN-eenheden, zoals de Serviërs wensen, maar door maximaal zevenduizend NAVO-manschappen.

Galbraith en Stoltenberg werken onder sterke tijdsdruk, omdat zij woensdag in Dayton worden verwacht voor rapportage over de voortgang van de besprekingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden