TU Delft lanceert een eigen satelliet

De telefoonlijn met de lanceerbasis kraakte. Maar de techniek die vanuit Kazachstan de lucht in ging, is hoogst modern. En in eigen huis ontwikkeld.

DELFT - De TU Delft heeft sinds donderdag een tweede filiaal in de ruimte. Gisterochtend vroeg werd vanaf een militaire basis bij de Russische plaats Yasni een satelliet gelanceerd die is ontwikkeld aan de Delftse universiteit. De Delfi-N3xt is hun tweede satelliet die in een baan om de aarde draait. De eerste, die in 2008 werd gelanceerd, geeft nog geregeld tekenen van leven.


Dat deed de Delfi-N3xt gisteren om 9.47 uur ook, ruim anderhalf uur na de lancering. Onder luid gejuich van de missieleiding maakte de sonde tijdens zijn eerste passage contact met de schotels op het dak van de universiteit. Een goed teken, zegt teamlid Teun Hoevenaars, omdat dit erop duidt dat de satelliet - niet veel groter dan een paar pakken melk - zich al tijdens zijn eerste baan om de aarde redelijk heeft weten te stabiliseren. Dit betekent weer dat de zonnepanelen goed gericht kunnen worden, waardoor genoeg energie vrijkomt om alle systemen te gebruiken.


De Delfi-N3xt werd even na acht uur 's morgens gelanceerd vanuit een silo op een militaire basis in het Russische Yasni, bij de grens met Kazachstan. Een omgebouwde SS18 langeafstandsraket had de Delftse nanosonde in enkele minuten in een baan om de aarde geschoten. Aan boord: 32 kleinere en grotere satellieten, die de ruimte in werden 'gespuwd'. Delfi-N3xt was nummer 26. Het moment waarop de Russische vluchtleiding over een krakende telefoonlijn bekendmaakte dat de ejectie was geslaagd, klonk het eerste applaus.


Van de lancering zelf was in Delft niets te zien, behalve een computeranimatie en sms-berichten met gegevens over de voortgang. Een videoverbinding hadden de Russische autoriteiten verboden vanwege het militaire karakter van de basis. Dus was er die krakende lijn en een vermoedelijk Russische medewerker van de vluchtleiding die in het Engels schreeuwde: 'Waarom bel je? Bel me later maar terug.' Waarna de telefoonverbinding uitviel en de spanning in gebouw 62 van Aerospace Engineering in Delft nog verder opliep.


De communicatie mocht bijdragen aan het jarenzestiggevoel, de universitaire satelliet is technologisch vooraanstaand, zeggen ze in Delft. Hun tweede sonde heeft 'actieve standregeling', wat betekent dat hij zich naar de zon kan richten. Hiervoor zorgen onder meer een zelfontwikkeld micropropulsiesysteem, dat de satelliet kan bijsturen met pufjes stikstof, en een krachtige elektromagneet die samenwerkt met het aardse magneetveld. De reactiewielen van Hoevenaars kunnen onder meer worden ingezet om de sonde kort gericht te houden op een grondstation. Grote satellieten als planeetjager Kepler gebruiken ze ook - al zijn de reactiewielen in Kepler gesneuveld.


Sponsoring

Dat Delfi direct van zich liet horen, betekent dat alle kritische systemen werken. De komende dagen wordt de sonde verder getest. Hoewel de officiële missieduur drie maanden is, houdt de Delftse satelliet het vermoedelijk veel langer uit, net als zijn voorganger Delfi-C3. 'Al begint die nu tekenen van dementie te vertonen.'


Het doel van de lancering is onder meer te bewijzen dat de technieken die aan de grond zijn bedacht echt werken. In de toekomst zouden nanosatellieten de taken van hun grote broers in het zwerk kunnen overnemen, is het idee. Doordat ontwikkeling en lancering veel goedkoper zijn, kun je er makkelijk meer omhoog brengen, zegt projectleider Jasper Bouwmeester. En door ze te koppelen kun je bijna net zulke goede meetinstrumenten ontwikkelen als aan boord van onderzoekssatellieten die honderden miljoenen kosten. De Delftse missie kostte, onder meer dankzij sponsoring, een paar ton. Nederland loopt er behoorlijk mee voorop, zeggen de onderzoekers.


Als alle systemen blijken te werken, betekent dit dat bij een volgende missie minder reservesystemen mee omhoog hoeven, waardoor er meer ruim te is voor 'echte' satelliettoepassingen. Wanneer de volgende lancering is, van opvolger DelFFi, is nog niet bekend.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden