Tsvangirai in Nederlandse ambassade

De Zimbabwaanse oppositieleider Morgan Tsvangirai verblijft sinds zondag in de Nederlandse ambassade in Harare. Hij verwacht dinsdag of woensdag te kunnen vertrekken.

Tsvangirai nam zijn toevlucht tot de ambassade nadat soldaten zijn huis binnenvielen en het doorzochten. Dat vertelde de Senegalese president Abdoulaye Wade vandaag. ‘Hij kon zichzelf enkel in veiligheid brengen doordat vrienden hem waarschuwden, zodat hij een paar minuten voor de komst van de soldaten kon vluchten’, zei Wade. Daarnaast vond zondag ook een politie-inval plaats in het hoofdkantoor van zijn partij MDC, waarbij zestig mensen werden afgevoerd.

Over zijn komst was voordien al overleg gevoerd tussen de ambassade en oppositiepartij MDC. Na de persconferentie waarin Tsvangirai zondag zijn terugtrekking uit de verkiezingsstrijd aankondigde, werd hij opgewacht door ambassadepersoneel. De ambassade was toen al ingericht voor een langer verblijf voor hem.

De VN-Veiligheidsraad veroordeelde dinsdag unaniem het geweld tegen de oppositiepartij in Zimbabwe. Zuid-Afrika, China en Rusland, die tot nog toe de discussie in de Veiligheidsraad over Zimbabwe blokkeerden, sloten zich nu aan bij de veroordeling van het geweld. ‘De Veiligheidsraad veroordeelt de geweldscampagne tegen de politieke oppositie in de aanloop naar de tweede ronde van de presidentsverkiezingen’, staat in de niet-bindende verklaring van de Veiligheidsraad. In deze omstandigheden is het ‘onmogelijk vrije en eerlijke verkiezingen te houden’.

De verklaring is een afgezwakte versie van een door de Britten opgestelde tekst, waarin Mugabes regering expliciet de schuld krijgt voor de crisis en Tsvangirai als legitieme leider wordt uitgeroepen indien geen geloofwaardige verkiezingen konden plaatsvinden.

De Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki toonde zich tevreden met de verklaring van de VN-Veiligheidsraad, maar de Zuid-Afrikaanse ANC-leider Jacob Zuma riep op de tweede ronde van de presidentsverkiezingen, die op 27 juni plaatsvindt, uit te stellen.

De Zimbabwaanse regering heeft inmiddels gegarandeerd de soevereiniteit van de ambassade te respecteren.

Vastberaden
‘Tsvangirai maakt een rustige, vastberaden indruk’, aldus minister van Ontwikkelingssamenwerking Bert Koenders vanuit Frankfurt, die maandag met hem sprak. ‘Hij voelt zich nu veilig en bedankte Nederland voor de bescherming.’ Koenders vindt het volkomen terecht ‘dat we opkomen voor Tsvangirai. Dat is een mensenrechtenkwestie.’

Tsvangirai’s keuze voor de Nederlandse ambassade hangt samen met de steun die Nederland altijd heeft verleend aan eerbiediging van de mensenrechten in het land. Zo gaf Nederland financiële steun aan het Zimbabwaanse netwerk van verkiezingswaarnemers ZESN tijdens de eerste stemronde eind maart. Volgens de partij vielen daarbij 90 doden.

Tsvangirai beraadt zich nu op verdere stappen. Koenders: ‘Hij zal in elk geval vragen om een VN-onderzoek naar het geweld. Ook wil hij een overgangsperiode in Zimbabwe, waarin onder leiding van de Afrikaanse Unie eerlijke verkiezingen worden voorbereid.’

Tsvangirais besluit zich uit de verkiezingsstrijd terug te trekken, pakt goed uit, vindt Koenders. ‘Het is een instrument gebleken om de internationale druk op Mugabe op te voeren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden