Tsunami tot in detail

Het Amerikaanse foto-agentschap VII ('Seven') heeft deze week een bijzonder fotoboek over de tsunami uitgebracht. Zelf spreekt het fotografencollectief, waarbij grootheden als James Nachtwey, Gary Knight en Antonin Kratochvil zijn aangesloten, van een 'object'....

Arno Haijtema

Direct na de tsunami op 26 december 2004 trokken de fotografen van VII naar de rampgebieden en schoten daar hun foto's van ontreddering, gruwelen en verwoesting. Het resultaat van hun werk viel te midden van de enorme stroom foto's die de ramp genereerde niet bijzonder op. Met Tsunami, a Document of Devastation weet VII zich in de rebound alsnog te onderscheiden. De opbrengst van het document gaat naar de Amerikaanse organisatie Doctors of the World, een afsplitsing van Artsen zonder Grenzen.

Het grote formaat van het document werkt als het bekijken van een tv-documentaire op een bioscoopdoek. Details die op bescheiden formaat wegvallen, worden opeens duidelijk zichtbaar, en het gevoel van nabijheid dat daardoor ontstaat, geeft de toeschouwer het idee zelf ooggetuige te zijn.

Zo kijkt de toeschouwer op een foto van James Nachtwey mee over de schouder van een piloot die vanuit zijn helikopter Banda Atjeh overziet en dan blijkt de verwoesting nog indrukwekkender en grootschaliger dan wat je op grond van krantenfoto's en televisiebeelden had gedacht. Aangrijpend is Nachtweys serene foto van een dode oude Indonesische man, met waterdruppels op zijn huid en een bloem op zijn iele borstkas. Het fragiele lijf is bijna tastbaar.

Antonin Kratochvil maakte in Sri Lanka een serie in zwart-wit, waarbij de menselijke aspecten van de ramp mooi worden benadrukt. De rust die ontstaat door de afwezigheid van kleur bewerkstelligt extra concentratie voor de gebaren en houdingen van de getroffenen.

Niet alle foto's in het boek zijn even sterk en het is jammer dat de foto's niet een langere periode omspannen dan die van de eerste dagen na de vloedgolven. Een project als dit zou aan diepgang hebben gewonnen als de fotografen na enkele maanden nog eens waren teruggekeerd naar de plekken des onheils.

Niettemin keert VII zich eigenwijs tegen de trend bij dagbladen om op klein (tabloid) formaat te verschijnen. De documentaire kracht van deze supersize afgedrukte foto's is op een bescheidener formaat simpelweg niet te evenaren. Wie het boek aanschaft, zit opgezadeld met een drukwerk dat zich in geen boekenkast laat opbergen en dat op geen enkele koffietafel past. In ruil voor dat ongemak haalt hij wel een stukje van de wereld in huis.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden