Tsjizjovs macht tegen Jansen

Evenals die van vorige week is de onderhavige rubriek vrijwel geheel gewijd aan Tsjizjovs overweldigende optreden (17 uit 9!) in het open toernooi van Den Haag....

Ton Sijbrands

Omdat er in Jakoetsk minder deelnemers dan verwacht aan de start verschenen ( nog altijd 32), heeft de arbitrage onder leiding van Henk Fokkink besloten niet twaalf maar elf ronden 'Zwitsers' te spelen.

Zes van die elf ronden zijn achter de rug op het moment dat ik deze regels schrijf, en het is de uit Kameroen afkomstige Jean-Marc Ndjofang die met 9 punten verrassend aan de leiding gaat. Ndjofang wordt op één punt gevolgd door een groep van zes spelers (waartoe ook favorieten als Valneris, Georgiev en Clerc behoren), die op hun beurt weer de kleinst denkbare voorsprong hebben op zes anderen (onder wie Gantwarg, Kalmakov, Getmanski en Meijer).

En achter dat tweede sextet bevindt zich een groep van liefst negen spelers (opmerkelijkste namen: Baljakin en Heusdens), die met 6 uit 6 eveneens op een plaats bij de eerste zeven mogen blijven hopen. Kortom: wie bedenkt dat het verschil tussen de nummers 2 en 22 (!) niet meer dan twee punten bedraagt, zal begrijpen dat er nog zeer veel mogelijk is. En het lijkt nauwelijks gewaagd te voorspellen dat aanstaande maandag, wanneer de kwalificatie-herkampen op het programma staan, maar weinig spelers van hun rustdag zullen kunnen genieten...

Terug naar het toernooi van Den Haag. Vorige week liet ik zien hoe Tsjizjov op de openingsdag van Koeperman won. Na twee nieuwe overwinningen stuitte de wereldkampioen in de vierde ronde op grootmeester Hans Jansen, een speler tegen wie hij bij vijf eerdere gelegenheden nooit iets positiefs had weten te bereiken. Ditmaal echter lukte het Tsjizjov wèl de eigenzinnige Amsterdammer een nederlaag toe te brengen.

Tsjizjov-H. Jansen

(Den Haag 2002)

1.32-28 17-22 2.28x17 11x22 3.37-32 6-11 4.31-26 19-23 5.41-37 14-19 6.46-41 11-17 7.37-31 10-14 8.34-29 23x34 9.39x30 5-10!? 10.30-25 20-24!?

Typisch Jansen: de gelijktijdige bezetting van de velden 22 en 24 lijkt dubieus, maar zal prima speelbaar blijken. Er is een zekere parallel met Jansens partij tegen Schwarzman uit het Kandidaten-toernooi van Stadskanaal 1997.

11.44-39 15-20 12.32-27 10-15 13.40-34 24-30 14.35x24 20x40 15.45x34 19-24!?

Variaties op een thema.

16.50-44 1-6 17.44-40 24-30 18.34-29 30-35 19.49-44 14-19 20.29-24 19x30 21.25x34 15-20 22.33-29!? 20-25 23.29-23!? 18x29 24.34x23 4-10 25.27x18 13x22 26.38-33 7-11 27.31-27 22x31 28.26x37

De hekstelling heeft plaatsgemaakt voor een speltype met een witte voorpost op 23, waartegen Jansen constructieve kansen tracht te creëren.

28...8-13 29.42-38 9-14 30.47-42 10-15 31.37-32 25-30 32.41-37 14-20 33.33-28 3-9 34.36-31 9-14 35.31-27 17-21 36.39-33 2-8 37.43-39 20-25 38.40-34(!) 14-20

Eerste diagram

39.44-40(!) 35x44 40.39x50 30x39 41.33x44 13-18(!)

Maar nu Tsjizjov de omsingeling heeft afgeslagen, moet de zwartspeler bovenal zijn eigen veiligheid in het oog houden.

42.23-19 18-23(!) 43.19-14 20x9 44.28x19 21-26 45.38-33(!) 12-17?

Na de vereenvoudiging 45...8-13(!) 46.19x17 11x31 47.42-38 31x42 48.48x37/37x48 16-21(!) had zwart het moeten kunnen houden. De taxatiefout die aan de tekstzet ten grondslag ligt, zal ernstige gevolgen hebben:

46.33-28! 17-22

Ook 46...17-21 47.37-31! 26x37 48.42x31 is zeer voordelig voor wit.

47.27x18 26-31 48.37x26 16-21 49.26x17 11x24 50.32-27! 24-29 51.27-21!

In de wetenschap dat zijn eigen rechter flank optimaal beveiligd is (schijf 50!), opent Tsjizjov een moordend offensief tegen de vijandelijke rechter vleugel.

51...8-12 52.28-22! 9-13 53.22-17! 12-18 54.42-38 13-19 55.38-32 25-30 56.21-16 15-20 57.32-27

Tweede diagram

Met de onafwendbare doorbraak-dreiging 16-11-7 +. Jansen probeerde nog 57...29-33 58.16-11 33-38 59.11-7 30-34, maar ging na 60.44-40 34x45 61.7-1 38-42 62.1x25 42-47 63.17-12 kansloos ten onder.

In de achtste en voorlaatste ronde won Tsjizjov onderstaande partij van Fred Ivens. Het was de enige nederlaag van de RDG-er, die voor het overige een uitstekend toernooi speelde en daarvoor met een topklassering beloond werd.

Tsjizjov-Ivens

(Den Haag 2002)

1.32-28 17-22 2.28x17 11x22 3.37-32 6-11 4.31-26 19-23 5.41-37 12-17 6.46-41 14-19 7.32-28 23x32 8.37x28 8-12 9.38-32 16-21 10.41-37 11-16 11.42-38 10-14 12.48-42 7-11 13.28-23 19x28 14.32x23 18x29 15.34x23 13-19 16.37-31 19x28 17.31-27 21x32 18.38x7 1x12 19.33x22 17x28 20.43-38 3-8 21.42-37 11-17 22.35-30(!) 20-25?!

Men kan redetwisten over de vraag of zwart zich wel op de decorwisseling van zo-even (15...13-19 enz.) moest inlaten. Zeker is dat hij met zijn laatste zet geen gelukkige hand van spelen heeft.

23.49-43(!) 25x34 24.40x29(!) 9-13 25.45-40 4-9 26.47-42 13-18(?)

En deze onnauwkeurigheid zal door Tsjizjov met feilloze precisie worden afgestraft:

Derde diagram

27.38-32! 9-13 28.32x23 13-19 29.43-38 19x28 30.38-32! 8-13 31.32x23 13-19 32.42-38 19x28 33.38-32! 2-8 34.32x23 8-13 35.37-32! 17-22 36.32-27! 22x31 37.36x27 13-19 38.26-21!! 19x28 39.39-33! 28x39 40.44x33 14-19 41.33-28!

Vierde diagram

Wie de laatste twee diagramstanden met elkaar vergelijkt, zal beamen dat het spelbeeld een ware metamorfose heeft ondergaan! Ik geef het slot van de partij, waarover nog veel zinnigs te melden zou zijn, zonder commentaar.

41...5-10 42.40-34! 19-24?! 43.29x20 15x24 44.28-22! 18-23 45.22-18 10-15 46.18x20 15x24 47.50-45!! 12-18 48.21-17 18-23 49.17-12 23-28 50.12-8 28-33 51.8-3 33-38 52.3-26! 38-43 53.26-48!

Zwart geeft het op.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden