Tsjechische regering onder vuur om vriendjespolitiek

Het gedwongen ontslag van een Praagse theaterdirecteur heeft de kritiek op de Tsjechische premier Jirí Rusnok op de spits gedreven. Een dag voor de vertrouwensstemming in het parlement wordt zijn regering beschuldigd van grootschalige politieke benoemingen. Vooral aanhangers van president Miloš Zeman zouden daarvan profiteren.

WARSCHAU - Sinds Rusnok vorige maand door Zeman tot premier werd benoemd, hebben tientallen hooggeplaatste ambtenaren plaats moeten maken voor aanhangers van de president. De meest in het oogspringende nieuwkomer was de vrouw van ex-president Václav Klaus. De benoeming van Livia Klausová tot ambassadeur in Slowakije werd beschouwd als beloning voor Klaus' steun aan Zeman tijdens de presidentsverkiezingen.


Zeman maakte van de politieke chaos van de afgelopen maanden gebruik om het parlement buitenspel te zetten. Tegen de zin van de belangrijkste partijen benoemde hij zijn naaste medewerker Rusnok tot opvolger van de door een corruptieschandaal getroffen Petr Necas. De rest van de regering bestaat voor een groot deel uit Zemanisten, een partij die niet eens in het parlement vertegenwoordigd is.


De afzetting van Jan Burian als directeur van het prestigieuze Nationale Theater was voor veel Tsjechen de druppel. Uit protest namen een tiental bekende acteurs en het hele bestuur ontslag. Hoewel Rusnok een dag later terugkrabbelde door Burian in zijn functie te herstellen, bleef de kritiek aanzwellen. De sociaal-democratische partijvoorzitter Bohuslav Sobotka sprak van een arrogante en erg domme beslissing: 'Een regering die niet is benoemd op basis van een akkoord tussen partijen, die geen legitimiteit heeft door democratische verkiezingen, zou voorzichtig moeten zijn wanneer ze zich inlaat met de werking van het staatsapparaat.'


Aan Zeman, een linkse populist, zijn die woorden niet besteed. Die voelt zich gesteund door zijn overwinning bij de presidentsverkiezingen van februari. Voor het eerst in de geschiedenis van Tsjechië werd de president rechtstreeks verkozen.


Voor het parlement ging hij met de benoeming van Rusnok te ver. De centrum-rechtse coalitie die tot juni in Tsjechië aan de macht was, beschuldigde de president van machtsmisbruik. Ook de sociaal-democratische partij, die aanstuurt op vervroegde verkiezingen, was niet gelukkig met de benoeming.


Tijdens de vertrouwensstemming van woensdag moet blijken hoe groot het verzet is tegen de regering. Rusnok mikt op een parlementaire meerderheid, maar die kans is klein. Voorlopig hebben alleen de communisten en een kleine protestpartij hun steun uitgesproken voor zijn regering. De partijen die tot voor kort een centrum-rechtse coalitie vormden, hebben aangekondigd tegen de regering te stemmen. Ook de steun van de sociaal-democratische partij, de tweede fractie in het parlement, is onzeker. Sinds Zeman, een oud-communist, de sociaal-democratie vaarwel zei, zijn de relaties met zijn oud-partijgenoten gespannen.


Maar zelfs als Rusnok de vertrouwensstemming verliest, is het onzeker of hij zal opstappen. Zondag liet hij in een interview doorschemeren dat hij dankzij de steun van Zeman nog maanden kan aanblijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.