Tsjechische regering met communisten lijkt ineens ver weg

De Tsjechische anti-communisten kunnen opgelucht ademhalen. Door de teleurstellende uitslag van de sociaal-democraten bij de vervroegde parlementsverkiezingen in Tsjechië maakt hun gevreesde linkse coalitie met de communisten weinig tot geen kans.

WARSCHAU - Wel lijken de verkiezingen de macht te vergroten van president Milos Zeman, een linkse populist met autoritaire trekjes. Door het ontbreken van een duidelijke winnaar kan hij een sleutelrol spelen bij de regeringsonderhandelingen.


Voor de sociaal-democratische CSSD, de gedoodverfde winnaar van de vrijdag en zaterdag gehouden verkiezingen, kwam de uitslag hard aan. De opiniepeilingen voorspelden een riante overwinning voor de CSSD, maar de partij bleef steken op 20 procent van de stemmen.


Dat was amper 1 procent meer dan de Actie van Ontevreden Burgers (ANO), een door een steenrijke zakenman geleide anti-establishmentpartij. Als gevolg van de aanhoudende corruptieschandalen hebben de Tsjechen de buik vol van de gevestigde partijen.


'De uitslag was niet wat we ervan verwacht hadden', reageerde CSSD-leider Bohuslav Sobotka. De enige troost voor de sociaal-democraten was dat hun aartsrivalen van de conservatieve ODS nog slechter scoorden. Met amper 7 procent van de stemmen mocht de door corruptieschandalen geplaagde partij van oud-premier Petr Necas al blij zijn dat zij de kiesdrempel haalde.


De conservatieve nederlaag maakt regeringsvorming er niet gemakkelijker op. De sociaal-democraten hoopten een minderheidsregering te kunnen vormen met gedoogsteun van de communisten. Die zouden in dat scenario voor het eerst sinds de val van het communisme opnieuw van de macht hebben mogen proeven, een unicum in Oost-Europa. In tegenstelling tot hun geloofsgenoten in de rest van de regio hebben de Tsjechische communisten zichzelf nooit hervormd.


Van die comeback komt na deze uitslag niets terecht, dit tot opluchting van de activisten die de afgelopen weken tegen de beoogde coalitie campagne voerden. Samen met de communisten bezetten de sociaal-democraten 83 zetels in het parlement, dat zijn er 18 te weinig voor een meerderheid.


Met wie de sociaal-democraten dan wel een regering zouden moeten vormen is onduidelijk. Sobotka zei eerder niet te willen regeren met de centrum-rechtse partijen die vanaf 2006 in Tsjechië aan de macht waren. Op steun van de Actie van Ontevreden Burgers hoeft hij niet te rekenen.


Het is een toestand die president Zeman goed zal uitkomen. Reeds eerder dit jaar maakte hij van het gedwongen ontslag van premier Necas gebruik om zijn wil door te drijven. Tegen de wens van het parlement benoemde hij toen een regering die bijna volledig uit vertrouwelingen bestond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.