Tsjechen krijgen voor het eerst weer linkse regering

De Tsjechische president Havel heeft woensdag de nieuwe regering-Zeman beëdigd. De 53-jarige econoom Milos Zeman wordt premier van een sociaal-democratisch minderheidskabinet....

Reuters, AP

PRAAG

Het is voor het eerst sinds de fluwelen revolutie van 1989 dat links weer in de regering komt in Praag. De sociaal-democraten van Zeman wonnen in juni de vervroegde parlementsverkiezingen en behaalden 74 van de 200 zetels.

Het nieuwe kabinet moet binnen een maand met een regeerprogramma komen en het vertrouwen van het parlement zien te verkrijgen. Algemeen wordt verwacht dat Zeman hierin zal slagen, gezien het gedoogpact dat zijn CSSD heeft gesloten met de rechts-liberale ODS van de vroegere premier Vaclav Klaus. De overeenkomst houdt in dat de ODS het kabinet in het parlement zal steunen. De partij van Klaus beschikt over 63 zetels.

Zeman en Klaus gelden als politieke tegenpolen, maar zijn ook oude bekenden. Ze waren vóór 1989 allebei als econoom verbonden aan het destijds befaamde Instituut voor Prognostica.

Het pact met Zeman biedt Klaus, wiens regering in november vorig jaar ten val kwam temidden van beschuldigingen over corruptie, op termijn perspectief op een politieke comeback. Zeman en Klaus zijn ook met elkaar verbonden door hun gemeenschappelijke afkeer van president Havel, die zich achter de schermen weinig gelukkig heeft getoond met de nieuwe politieke situatie.

Het kabinet-Zeman telt negentien ministers, drie meer dan de regering-Klaus en twee meer dan het interimkabinet van de bankier Tosovsky. De als zeer degelijk bekend staande Tosovsky is opnieuw benoemd tot president van de Tsjechische Nationale Bank.

De regering-Zeman heeft liefst vier vice-premiers. Minister van Financiën wordt Ivo Svoboda, minister van Binnenlandse Zaken Vaclav Grulich en op Buitenlandse Zaken komt Jan Kavan. Met name die laatste benoeming is uitermate controversieel.

Kavan leefde na het neerslaan van de Praagse Lente in ballingschap in Londen en onderhield banden met de dissidenten van Charta 77. Volgens hardnekkige geruchten stond hij ook in contact met de toenmalige Tsjechoslowaakse geheime dienst, de StB.

Een Tsjechische rechtbank pleitte Kavan vrij van deze beschuldiging, bij gebrek aan bewijs. De nieuwbakken bewindsman is er echter nooit in geslaagd de beschuldigingen volledig te ontzenuwen.

In maart van dit jaar veroorzaakte Kavan een schandaal door zich hardop af te vragen of Tsjechië er niet beter aan zou doen weer uit de NAVO te treden. Volgens Kavan zouden de sociaal-democraten, als ze de verkiezingen wonnen, een nieuw referendum over het NAVO-lidmaatschap moeten organiseren. Premier Zeman verklaarde woensdag echter dat zijn regering voorstander blijft van het Tsjechische lidmaatschap van de NAVO en de Europese Unie.

Het kabinet-Zeman wil voorts de corruptie bestrijden en een politiek van schone handen voeren. Het wil zonodig met extra overheidsuitgaven de economische groei bevorderen en meer prioriteit geven aan de sociale zekerheid.

Onder de negentien ministers in het kabinet-Zeman is geen enkele vrouw. Ook de populaire vice-voorzitster van de CSSD, Buzkova, kwam niet voor een ministerspost in aanmerking, naar verluidt omdat zij slecht overweg kan met premier Zeman.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.