Tsjakkalotte niet, Britney wel

Tussen 1910 en 1935 zaten er in elke schoolklas maar liefst vier jongetjes die Johannes, Johan of Jan heetten. 14 Procent van de jongens kreeg een van deze namen, die allemaal zijn afgeleid van Johannes....

Per jaar worden in Nederland zo'n tweehonderdduizend kinderen geboren, iets meer jongens dan meisjes. De afgelopen twintig jaar hebben zij 176.800 verschillende voornamen gekregen. Welke namen dat zoal zijn, hoe vaak ze voorkomen en hoe ouders erop komen, beschrijven Gerrit Bloothooft, Emma van Nifterick en Doreen Gerritzen in Over voornamen. Ze hebben aan alles gedacht, van de rechtspraak tot en met de internationale tradities omtrent naamgeving. Hun belangrijkste bron is het databestand van de Sociale Verzekeringsbank. Deze overheidsinstantie zwaait de scepter over de kinderbijslag, dus vrijwel elke pasgeborene wordt er aangemeld.

Nederland kent van oudsher een zogeheten naamwet. Die gaf ambtenaren van de burgerlijke stand tot 1970 wettelijk het recht namen te weigeren omdat ze 'niet bestonden'. De wet is weliswaar versoepeld, maar desondanks wordt een al te gekke naam nog steeds niet gepikt. Zo mocht Emile Ratelband in 2001 zijn dochter geen Tsjakkalotte noemen.

Op het gebied van naamgeving zijn er overigens nauwelijks beperkingen meer. Als je je kind om een popster te eren Britney (Spears) wilt noemen, Jamiroquai of Justin (Timberlake), dan mag dat. Over voornamen signaleert een duidelijke toename van het gebruik van een bepaalde voornaam als een acteur furore maakt, zoals bij Tygo (Gernandt).

Door het succes van Guus Kuijers' kinderboek Madelief (1983) stikt het inmiddels van de Madelieven. Meisjes worden vernoemd naar een zomerhitje: Lambadina en Macarena. Jongens krijgen de namen van voetballers: Romario of Jordi. Met de toename van het aantal allochtonen groeit de populariteit van namen als Mohamed, Ahmet en Ibrahim.

Bij naamgeving blijkt het inkomen van de ouders een rol te spelen. In de allerduurste buurten van Nederland zijn sommige namen favoriet. Fransklinkende namen voor meisjes hebben een streepje voor, zoals blijkt uit de topvijf onder de hoogste inkomens: Florentine, Florine, Emilie, Quirine en Katherine. Voor 'dure' jongetjes geeft de klank de doorslag: Olivier, Duco, Oliver, Philip, Nicholas.

Wat van de naamwet nog altijd niet mag, is je kind extreem veel voornamen geven. Daarin houden Nederlanders zelf al keurig maat. Bijna de helft van de kinderen heeft maar voornaam, 30 procent heeft er twee, 17 procent heeft er drie. Meer dan drie namen is uitzonderlijk en komt voornamelijk voor bij kinders van kapitaalkrachtige ouders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden