Tsjadische oud-dictator Habré krijgt levenslang

De voormalige oud-dictator van Tsjaad, Hissène Habré (73), is schuldig bevonden aan misdaden tegen de menselijkheid tijdens zijn schrikbewind van 1982 tot 1990. Hij krijgt levenslang. Dat heeft een rechtbank in Senegal maandag bepaald.

Oud-dictator Habré in 1987. Beeld afp

Onder het leiderschap van Habré zijn 40 duizend mensen vermoord of verdwenen en zijn tienduizenden burgers gemarteld. De 'Pinochet van Afrika', zoals hij wordt genoemd, werd in 1990 verdreven door zijn militaire commandant Idriss Déby, de huidige president van Tsjaad, en week uit naar Senegal waar hij ongemoeid leefde in een luxueuze villa in de hoofdstad Dakar.

Na jarenlange vergeefse pogingen van de slachtoffers om hem in Senegal of in België voor de rechter te krijgen, werd hij in 2013 eindelijk aangehouden en anderhalf jaar later berecht door een speciaal opgerichte buitengewone rechtskamer in Senegal. Dit 'universeel tribunaal' kwam er op mede-initiatief van de Afrikaanse Unie en met financiële steun van onder meer de EU en Nederland.

Het is voor het eerst in de geschiedenis dat een dictator door de rechtbank van een ander land wordt vervolgd wegens genocide.

Interview

'Laat dit een wake-upcall zijn voor alle dictators; dat je niet zomaar wegkomt met genocide en andere misdrijven tegen de menselijkheid', zegt Reed Brody van Human Rights Watch maandag in een interview met de Volkskrant. (+)

Goede leerling

Habré werd in 1942 in het woestijnachtige noorden van Tsjaad geboren, als telg van de Toeboe-stam, nomadische herders die het islamitische geloof aanhangen zoals de meeste noordelijke stammen. De vijandigheid tussen het islamitische noorden en het overwegend christelijke zuiden van Tsjaad is de voornaamste oorzaak van de bloedige burgeroorlog die in 1965 uitbrak, vijf jaar na de aftocht van de Franse kolonisator. Aan die oorlog kwam pas in 1996 een einde.

Hissène Habré kon goed leren, blonk uit op school. In 1960 begon hij als piepjonge ambtenaar bij de nieuwe onafhankelijke overheid. Toch was het een hoge Franse militair die Habré's bestuurlijke talent opmerkte en een studiebeurs voor hem regelde zodat hij in rechten en politicologie kon studeren aan de Sorbonne in Parijs. Daarna zette hij zijn ambtenarenbestaan voort.

Halverwege de jaren zeventig werd Habré eropuit gestuurd om te onderhandelen met de vanuit Libië opererende verzetsbeweging Frolinat. In plaats van vrede te stichten, liep Habré over en richtte hij niet veel later zijn eigen rebellenleger op: Forces Armées du Nord (FAN).

Tijdens zijn hele bewind bleef het regime van Habré oorlog voeren op meerdere fronten: tegen opstandige binnenlandse stammen, maar vooral tegen de troepen van Kadhafi die voortdurend pogingen deden delen van Tsjaad in te lijven bij Libië. De troepen van Habré wisten dat met Franse en Amerikaanse steun steeds te voorkomen.

In 1987 ontving Reagan de dictator nog met alle egards in Washington. Drie jaar later werd Habré afgezet, ook met een militaire coup. Daarna leefde hij, ondanks de vele eerdere pogingen om hem te berechten, in betrekkelijke vrijheid in een buitenwijk van Dakar. Op vrijdagmiddag bezocht hij meestal de plaatselijke moskee.

Habré wordt naar de rechtszaal begeleid. Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden