Tsipras vecht ook met zijn aanhang

De Grieken zeiden nee, maar willen toch wel graag de euro houden. Aan premier Tsipras de taak dat voor elkaar te krijgen. Achter de ijskoffie denken Atheners met hem mee.

Beeld Henk Brands000

Het OXI (nee) staat nog met graffitiletters op de muren, maar in de anarchistische Atheense wijk Exarchia zitten de Grieken ontspannen achter hun glazen ijskoffie. 'Tsipras is geen slechte politicus', zegt acteur Tryfon Barkas (24). 'Zelfs als hij met een slechte deal thuiskomt, weten we dat hij zijn best heeft gedaan.'


Een week nadat de Grieken nee zeiden tegen extra bezuinigingen probeert hun premier in Brussel een akkoord te sluiten waaraan nog meer bezuinigingen vastzitten. Er gaan zelfs geruchten dat hij een nieuwe regering zal vormen, waarin ook de voormalige regeringspartijen plaatsnemen. Maar veel Grieken wachten nog rustig af. 'De meerderheid wil nu eenmaal niet uit de euro', zegt Barkas. 'Daar hebben we veel voor over.'


Als het Tsipras lukt een Grieks vertrek uit de euro te voorkomen, dreigt zijn regering het loodje te leggen. Het verzoek om een nieuwe noodlening heeft de regering ernstige schade toegebracht. Vrijdag weigerden zeventien Syriza-parlementariërs in te stemmen met de onderhandelingen in Brussel. Vijftien anderen kondigden aan dat hun ja voor onderhandelingen in een nee zal veranderen zodra nieuwe bezuinigingsmaatregelen het Griekse parlement bereiken.


'Ik kan geen bezuinigingen met neoliberale dereguleringen en privatisering ondersteunen', zei minister van Energie Panagiotis Lafazanis, die vrijdag bij de stemming alleen 'aanwezig' zei. 'Als dit in praktijk wordt gebracht, versterkt het de vicieuze cirkel van recessie, armoede en ellende.'

Beeld afp

Een nieuwe regering

'Dit bezuinigingspakket uitvoeren met deze regering is ondenkbaar', zegt Paschos Mandravelis, columnist van de krant Kathimerini. 'Achter de schermen wordt hard gewerkt aan een nieuwe regering.'


Het radicaal linkse Syriza won de verkiezingen in januari met de belofte een einde te maken aan het Europese bezuinigingsdictaat, dat de Grieken de afgelopen vijf jaar hard heeft geraakt. De economie kromp met een kwart en het aantal zelfmoorden en Grieken onder de armoedegrens nam toe. Vooral de voormalige regeringspartijen Pasok en Nieuwe Democratie waren het doelwit van Syriza. 'Alle oppositieleiders zijn al naar Brussel gevlogen', zegt Mandravelis. Als Tsipras een bezuinigingspakket wil doorvoeren, heeft hij hen hard nodig. Zijn Europese collega's eisen dat de Grieken nog deze week de hervormingen accepteren.


'Onze voorwaarde voor steun aan Tsipras is dat de andere grote pro-Europese partijen meedoen', zegt parlementariër Haris Theoharis, van de nieuwe pro-Europese partij Potami. Na de verkiezingen was die partij bereid met Tsipras te regeren, nu zijn de zaken niet zo simpel meer. 'Het voorstel bevat heel zware maatregelen', zegt Theoharis. 'Om die door te voeren hebben we een hele sterke regering nodig. Een regering van nationale eenheid is wat ons betreft de enige oplossing. Alle andere opties zijn een catastrofe.'

De Griekse premier Tsipras in gesprek met de Franse president Hollande en Charles Michel, de minister-president van België. Beeld epa

Nationale eenheid

Nieuwe verkiezingen zouden een alternatief zijn. Tsipras zou de radicaalste Syriza-leden van de lijst kunnen halen en een nieuwe regering kunnen vormen. Maar verkiezingen kosten tijd en die heeft Tsipras niet: de Griekse banken zijn al twee weken dicht en de economie is hard geraakt door vijf maanden vruchteloze onderhandelingen. Als enige ontwikkelde land heeft Griekenland de deadline gemist voor het terugbetalen van geldschieter IMF. Een Grieks vertrek uit de euro is in Brussel allang geen taboe meer.


De enige manier om dat scenario te voorkomen, is een regering van nationale eenheid, zegt columnist Paschos Mandravelis. 'De ministers moeten worden vervangen door ministers met buitenlandervaring. Mensen die al hebben laten zien dat ze iets kunnen bereiken', zegt hij. 'Alleen zo kunnen we vertrouwen winnen. Het vertrouwen van Brussel was al geschaad doordat de regering van Samaras geen structurele hervormingen uitvoerde en Tsipras heeft dat de afgelopen maanden flink versterkt. Niemand gelooft meer in wat Tsipras zegt.'


De verwarring is niet alleen in het buitenland groot. Ook op straat in Athene weten de Grieken niet goed meer wat ze van de situatie moeten vinden. 'Deze deal is nog slechter dan die waar we vorige week nee tegen zeiden', zegt studente Maria Kokoli (20). 'Ik ben ook klaar met deze eindeloze onderhandelingen en de verdeeldheid die het referendum heeft gebracht. We moeten uiteindelijk samen verder en verkiezingen kunnen we ons niet permitteren. Dus ik hoop toch dat dit akkoord de oplossing is.'

Gepensioneerde Grieken staan in de rij voor geld voor de Nationale Bank van Griekenland in Athene. Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden