Trumps vliegdekschip doet het heel rustig aan: nog 5.000 kilometer naar Noord-Korea

Noord-Korea hoeft zich voorlopig niet druk te maken om de 'armada van oorlogsschepen' die president Trump laat opstomen naar Zuid-Korea. Ruim een week nadat het Pentagon het vliegdekschip USS Carl Vinson en zijn drie escorteschepen opdracht gaf Singapore te verlaten en snel koers te zetten naar Koreaanse wateren, blijken ze het opvallend rustig aan te doen.

Het vliegdekschip USS Carl Vinson.Beeld US Navy

Op zaterdag was Trumps 'armada' pas bij Indonesië, ruim 5.000 kilometer verwijderd van Zuid-Korea.

Volgens het Zuid-Koreaanse ministerie van Defensie komen de schepen pas volgende week dinsdag aan in het gebied. In plaats van direct op te stomen richting het noorden naar Koreaanse wateren, zo blijkt nu, ging de aanvalsgroep vorige week juist de andere kant op: om eerst even rustig te oefenen nabij Indonesië met Australische collega's.

De tijd die de oorlogsbodems nemen en de onduidelijkheid de afgelopen week waar ze zich precies bevonden, wekt de indruk dat de Carl Vinson-groep onderdeel was van psychologische oorlogsvoering van de VS. Doel: Pyongyang wijs maken dat het nu écht menens is.

De afwezigheid van de schepen in de regio viel zaterdag al op. Toen zag het ernaar uit dat Pyongyang een zesde kernproef zou uitvoeren of weer een raket zou testen. Met name een dreigende kernproef was een van de redenen waarom Trump besloot de aanvalsgroep vanuit Singapore snel naar Zuid-Korea te sturen. De USS Carl Vinson, met aan boord tientallen F-18 Super Hornet-gevechtsvliegtuigen, moest de druk op Pyongyang aanzienlijk verhogen om af te zien van zo'n nieuwe militaire provocatie.

Noord-Korea reageerde boos en noemde het dirigeren van de schepen naar het noorden 'een roekeloze actie'. Het op pad sturen van de Carl Vinson-aanvalsgroep, in combinatie met Trumps dreigende taal, verhoogde de spanningen op het schiereiland aanzienlijk en versterkte de indruk dat de VS Pyongyang militair zouden straffen.

De twee torpedobootjagers die het vliegdekschip begeleiden, de USS Wayne Meyer en de USS Michael Murphy, beschikken over Standard 2-raketten om een gelanceerde Noord-Koreaanse middellange afstandsraket neer te halen. Ook kunnen ze vanuit zee Tomahawk-kruisraketten lanceren die doelen veraf, zoals Noord-Koreaanse raketbases en nucleaire installaties, tot op 1.000 kilometer afstand kunnen treffen. Het derde escorteschip, de USS Lake Champlain, beschikt ook over beide raketten.

De F-18's op de Carl Vinson kunnen bij een militair treffen worden ingezet voor bombardementen of om Noord-Koreaanse tegenaanvallen af te weren. Ook wordt zo'n 'strike group' rond een vliegdekschip doorgaans beveiligd door een nucleaire onderzeeër die eveneens Tomahawks kan afvuren. De VS hebben verder, als de Carl Vinson aankomt, 28 duizend militairen in Zuid-Korea. Maar deze hebben een defensieve taak: Zuid-Korea beschermen en de Noord-Koreanen afschrikken.

Het vliegdekschip USS Carl Vinson vaart zaterdag door de Sundastraat, tussen Java en Sumatra. Vanaf deze carrier werd in 2011 het lijk van Al Qaida-leider Osama bin Laden in de Arabische Zee gegooid, na een geslaagde commando-actie in Pakistan.Beeld US Navy
De USS Carl Vinson wordt op zee bevoorraad door het oliebevoorradingsschip USNS Yukon. Deze levert onder andere de brandstof voor de F-18-jachtvliegtuigen van het nucleair aangedreven vliegdekschip.Beeld US Navy

Beste leger

'We sturen een armada, zeer krachtig', aldus Trump in een interview met Fox News vorige week. 'We hebben onderzeeërs, zeer krachtig, machtiger dan het vliegdekschip. Wij hebben het beste leger in de wereld. En ik zeg je: hij is verkeerd bezig', aldus Trump over de Noord-Koreaanse leider Kim Yong-un.

Ook zinspeelde de president in een tweet, twee dagen na de opdracht aan de Carl Vinson om op te stomen, op een preventieve militaire actie. 'Noord-Korea zoekt problemen', twitterde de president. 'Als China niet helpt, zullen wij het probleem zonder hen oplossen. USA.'

Het was de Amerikaanse marine zelf die de Noord-Koreanen zaterdag tipte dat ze voorlopig niets te vrezen hebben van de Carl Vinson. Uitgerekend op de dag dat Pyongyang in het teken stond van een grote militaire parade, plaatste de Amerikaanse marine foto's van het vliegdekschip nabij Indonesië. Op drie foto's wordt medegedeeld dat de Carl Vinson in de Sundastraat en de Indische Oceaan vaart, ten zuiden van Singapore.

Naar nu blijkt hielden de schepen, na de opdracht van Trump om Singapore te verlaten, eerst nog rustig wat oefeningen met de Australische marine. Volgens het Amerikaanse Pacific Command werd besloten de al lang geplande training af te maken. Schijnbaar was de situatie dus niet zo urgent dat ze direct richting de Korea's moesten opstomen. Bij de foto's die de marine vrijdag publiceerde, werd doelbewust niet vermeld waar de oorlogsschepen zich toen bevonden. De Noord-Koreanen moesten dus gissen waar Trumps 'armada' zich toen ophield.

Op vrijdag bevonden de USS Carl Vinson en twee escorteschepen, de USS Michael Murphy en de USS Lake Champlain, zich nog in de Indische Oceaan. Ze hielden hier, ten zuiden van Java, oefeningen met de Australische marine.Beeld US Navy

Vernietigende oorlog

De afwezigheid van de schepen in Koreaanse wateren roept de vraag op of de regering-Trump wel militair had kunnen reageren als Noord-Korea zaterdag een kernproef had gehouden. Als Trump dat tenminste van plan was. Iets wat velen nog altijd betwijfelen gezien de grote kans op een vernietigende oorlog. Alleen al de duizenden artilleriestukken van Noord-Korea dichtbij de grens, kunnen grote delen van Seoul in een uur in een zee van vuur veranderen.

De VS beschikken ook over een vliegdekschip in Japan, de USS Ronald Reagan. Maar dit is in onderhoud en pas in mei weer operationeel. De VS hebben verder bommenwerpers in de regio van het type B-52 en B-1 die vanuit het eiland Guam in de Stille Oceaan opereren.

Verwacht wordt dat het Pentagon, als een preventieve militaire actie écht wordt overwogen, vooral B-2 Spirits zal inzetten: de stealth-bommenwerper die ongezien Noord-Korea kan binnendringen om een belangrijk doelwit te vernietigen. De B-2's stijgen op vanuit hun basis Whiteman in Missouri en keren na een bombardement, na te zijn bijgetankt in de lucht, weer terug. Vijf dagen voor Trump de Carl Vinson naar Zuid-Korea dirigeerde, vlogen twee B-2's naar het land om een bombardementsmissie te oefenen. 'Dit demonstreert het vermogen van de VS om bombardementen over lange afstanden snel en wanneer we dat willen uit te voeren', zei het Amerikaanse leger in Zuid-Korea toen in een verklaring.

De regering-Obama liet vorig jaar enkele B-52's en B-1's, die nucleaire Tomahawks kunnen lanceren, demonstratief nabij de grens met Noord-Korea vliegen. Dit was een waarschuwing aan Pyongyang nadat het opnieuw een kernproef had gehouden. Noord-Korea beweerde zelfs voor het eerst een waterstofbom te hebben getest.

Hoeveel kernwapens het land heeft, is niet duidelijk. De schattingen variëren van een paar tot tien. Volgens Zuid-Koreaanse media zal de Carl Vinson volgende week direct na aankomst worden ingezet in een grote militaire oefening. Dit zal opnieuw tot grote woede leiden van Noord-Korea. Pyongyang ziet de oefeningen als een bedreiging voor het land.

Volgens de Amerikaanse vicepresident Pence heeft het sabelgekletter van Trump al flink geholpen. 'Het is bemoedigend dat ze de boodschap hebben begrepen', aldus Pence dinsdag over het uitblijven van een Noord-Koreaanse kernproef. 'Zoals de president heeft gezegd: de tijd is aangebroken dat ze zich gaan gedragen', aldus Pence, die dit weekeinde Zuid-Korea bezocht en zich bij de grens met Noord-Korea liet zien.

Een F-18 Super Hornet maakt zich op om op te stijgen vanaf de USS Carl Vinson. Het vliegdekschip komt pas volgende week aan bij Zuid-Korea.Beeld US Navy
Een F-18 Super Hornet van de USS Carl Vinson doorbreekt de geluidsbarriëre tijdens een vlucht. Op het vliegdekschip zijn zo'n zestig vliegtuigen gestationeerd. Behalve de F-18-gevechtsvliegtuigen, zijn er ook radar-en verkenningstoestellen.Beeld US Navy
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden