Nieuws Staatsbezoek Trump

Trumps staatsbezoek aan het Verenigd Koninkrijk 75 jaar na D-day, komt op een gevoelig moment

Toeristen maken foto's van Amerikaanse vlaggen aan The Mall, de weg die leidt naar Buckingham Palace. Beeld Reuters

President Trump komt maandag naar het Verenigd Koninkrijk voor een staatsbezoek dat samenvalt met de herdenking van 75 jaar D-day. Een gevoelig moment, met premier May op weg naar de uitgang en de Brexit-strategie in duigen. 

De gastvrouw, Theresa May, beleeft haar laatste week van een benard premierschap. Haar opvolgers vechten elkaar de Conservatieve feesttent uit. Bij Labour woedt een burgeroorlog. En het land is zo verdeeld als het Koreaanse schiereiland. Midden in deze roerige tijden verwelkomt Verenigd Koninkrijk de vleesgeworden controverse in de persoon van Donald Trump. Reeds voor hij voet op Britse bodem zette, veroorzaakte de Amerikaanse president al commotie.

Voornaamste reden dat Trump juist deze week komt, zijn de herdenkingen woensdag van D-day, het begin van de bevrijding van het Europese vasteland 75 jaar geleden. De reddende hand van de Amerikanen lag ook aan de basis van dit staatsbezoek. Trump was nog niet geïnaugureerd of er kwam post binnen uit Londen. Met het oog op het leven na Brexit had het May een goed idee geleken om de nieuwe bewoner te vereren met een staatsbezoek.

Dat riep zoveel protest op dat het ruim 27 maanden zou duren voor het zover was. May zal niet hebben voorzien dat het ontvangen van Trump haar laatste daad als premier zou worden. In de tussentijd was de omstreden president wel voor een ‘gewoon’ bezoek langs geweest, een bezoek waarbij hij May voor schut zette door kritiek te leven op haar Brexit-beleid en de koningin door te laat te komen voor thee op Windsor Castle.

In Blenheim Palace poseerde Trump, een veredelde dienstweigeraar, op de stoel van de beroemde zoon des huizes: Winston Churchill. Wat hij bij het staatsbezoek graag zou willen is Churchills biograaf ontmoeten, Boris Johnson. Hoewel hij zich niet wil bemoeien met interne aangelegenheden verklaarde Trump aan de vooravond van zijn bezoek dat Johnson een ‘excellente’ premier zou zijn en een No Deal de enige echte Brexit.

Baby Trump

Sky Television heeft het staatsbezoek op een bijzondere wijze aangekondigd. De zender toonde een promotievideo waarop te zien is hoe er een schaduw valt over de Britse tuinwijken, over Horatio Nelson op Trafalgar Square en de koninklijke familie op het bordes van Buckingham Palace. Dan verschijnt de veroorzaker van de zonsverduistering in beeld: een gigantische ballon van een Baby Trump, gevolgd door de tekst ‘He’s back!’.

Een ontmoeting met die andere drijvende kracht achter Brexit en zijn eigen verkiezing, Nigel Farage lijkt door 10 Downing Street met succes te zijn verhinderd. ‘Ik mag ze wel, het zijn vrienden van me,’ aldus Trump over de Brexitbroeders Johnson en Farage. Diverse brexiteers toonden zich verheugd over deze interventie, hetgeen opvallend is omdat ze in 2016 woedend waren over Barack Obama’s ‘bemoeizucht’ tijdens de referendumcampagne.

De strijd bij de Conservatieven zal bepalend zijn voor de special relationship. Wanneer de in New York geboren Johnson premier wordt, bestaat er kans op de invasie van chloorkippen, maar als Rory Stewart komt bovendrijven krijgen de Britten een premier die de Verenigde Staten misschien niet in mag, na zijn recente onthulling ooit opium te hebben gerookt in Iran. Trump droomt van een premierschap van Farage, wat niet langer ondenkbaar is.

Met May – en Johnson – zal de gast het niet alleen hebben over een vrijhandelsakkoord in de toekomst, maar ook over de Amerikaanse zorgen over Huawei. Tot ergernis van Washington en andere landen uit de Engelssprekende wereld had de regering-May na een enorme discussie een beperkte samenwerking met het van spionagepraktijken betichte Chinese bedrijf toegestaan. De voor- en tegen Huawei-scheidslijn loopt parallel aan die van Brexit.

Geen toespraak

Dankzij tussenkomst van Lagerhuisvoorzitter John Bercow, zal Trump niet de gelegenheid krijgen om het parlement toe te spreken. Voor Trump’s eigen imago is het van belang om zoveel mogelijk tijd door te brengen met de Windsors. De vorstin zal haar plicht vervullen en dit keer staat er ook een onderonsje met Charles op de agenda. Van de kroonprins is bekend dat hij niets moet hebben van Trumps visie op klimaatsverandering.

Krans

Na aankomst wacht Trump een ontvangst op Buckingham Palace. Daar zal hij samen met kroonprins Charles de erewacht inspecteren, bestaande onder meer uit de Nijmegen Company Grenadier Guards. Na een bezoek aan de Koninklijke Portrettengalerij zal hij, samen met prins Andrew, een krans leggen bij het graf van de onbekende soldaat in Westminster Abbey. ’s Avonds is het staatsbanket, geboycot door Jeremy Corbyn. Op de tweede dag luncht hij met May op 10 Downing Street. De slotdag staat in het teken van D-day. Daarna vliegt hij naar Ierland voor een bezoek aan Leo Varadkar en een potje golf op zijn Doonberg-baan.

Trump zal zelfs breuklijnen binnen de koninklijke familie open leggen. Waar prins Harry vorig jaar bijvoorbeeld zei dat de spraakmakende bewoner van het Witte Huis een kans verdient, heeft zijn Amerikaanse vrouw Meghan Markle haar afkeer van de president niet geheim gehouden. De Hollywood-actrice heeft Trump ‘vrouwonvriendelijk’ genoemd. Voor zijn vertrek verklaarde de president te zijn verrast door haar ‘onplezierige beweringen’.

Na enkele enerverende dagen zal de D-day-herdenking in Portsmouth een gelegenheid zijn geschillen even te vergeten, ware het niet dat er nu al veel gemor is over het feit dat veel toeschouwers door de extreme veiligheidsmaatregelen, de ceremonie amper te zien krijgen. Voor de talrijke anti-Trump-demonstranten zal het de kans zijn om een oude, satirische uitspraak over de Amerikaanse soldaten af te stoffen: overpaid, oversexed en over here.

D-day-zanger

Zal het hem lukken, de negentigjarige D-day veteraan Jim Radford, om Ed Sheeran en Justin Bieber deze week van de eerste plek op de hitlijsten te verdrijven? Zijn ballade The Shores of Normandy heeft een gevoelige snaar geraakt. Het bewijst hoe levend de herinnering is aan een episode die de meest Britten alleen kennen van zwart-witbeelden, geschiedenisboeken en verhalen van grootouders. Kranten zijn met speciale bijlagen gekomen over Operation Overlord, op de televisie zijn documentaires te zien en in musea special exposities. Er woedt ook een historische discussie. Volgens sommige Britse veteranen, zoals Sir Nicholas Young, auteur van Escaping with his life, trekken de Amerikanen, zeker Hollywood, te veel eer naar zich toe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden