Trumps positie hopeloos; Clinton wint nu forse meerderheid Electoral College

De positie van Donald Trump in het Electoral College, dat de president kiest, wordt hopeloos. Door zijn plotselinge val in de peilingen in Utah, een Republikeinse staat, zijn Trumps kansen op het presidentschap nog kleiner geworden. Met nog drie weken te gaan, komt Hillary Clinton nu in de meest betrouwbare berekeningen uit op maximaal 338 van de 270 benodigde kiesmannen. Trump blijft steken rond de 200 kiesmannen.

Hillary Clinton koerst af op een meerderheid in het Electoral College. Beeld Getty

Utah is niet de enige Republikeinse staat die de miljardair hoofdpijn bezorgt. Eerder bleek al dat Clinton een kans maakt in Georgia en Arizona, staten die net als Utah al decennialang trouw Republikeins stemmen. In Arizona staat Clinton nu zelfs verrassend met één procent voor.

In de Electoral College-berekening van website FiveThirtyEight van statisticus Nate Silver, die in 2012 de winnaar van alle vijftig staten goed voorspelde, wint Clinton op basis van de huidige peilingen het presidentschap met maximaal 338 kiesmannen. Trump blijft steken op 199. Silver had het in 2008, op één staat na, ook bij het juiste eind. Hoogleraar Larry Sabato van de Universiteit van Virginia, wiens Crystal Ball-berekening eveneens hoog staat aangeschreven in politiek Washington, komt uit op een soortgelijke uitslag: maximaal 341 kiesmannen voor Clinton en 191 voor Trump - als de situatie zo blijft.

Sabato zat in 2012 ook goed met zijn voorspelling dat president Obama zou worden herkozen, al was hij wat aan de voorzichtige kant. Obama won 42 meer kiesmannen dan de 290 die de hoogleraar had berekend. Een berekening zaterdag van Reuters/Ipsos geeft Clinton een kans van 95 procent om de 270 kiesmannen te halen. Haar marge wordt geschat op 118 kiesmannen. Clinton dreigt nu dus Obama's verkiezingsresultaat te herhalen, na maanden waarin bleek dat de kiezersgroepen die Obama achter zich kreeg, zoals zwarte kiezers en jongeren, minder enthousiast waren over haar kandidatuur.

Trump moet nu ook oppassen in staten die trouw Republikeins stemmen, zoals Utah en Arizona. Clinton overweegt nu campagne te voeren in Arizona. Dit is ongekend voor een Democratische presidentskandidaat. Beeld AFP

Geen route naar 270

'Deze verkiezing is voorbij', twitterde Charlie Cook, die ooit 'de beste politieke voorspeller' van Amerika werd genoemd. Cook, wiens Cook Political Report wordt gespeld in Washington, concludeert dat Trump geen route meer heeft richting de 270 kiesmannen na een peiling donderdag van Fox News. Hierin heeft de Republikein landelijk een achterstand op Clinton van zeven procentpunt: 45-38. Op alle fronten, zoals zijn populariteit, scoort Trump volgens Cook abominabel slecht, zo kort voor de verkiezingen.

In een peiling zondag van The Washington Post doet de Republikein het verrassend beter. Het verschil is in deze peiling vier procentpunt. Maar zelfs met deze uitslag, 47-43 procent, wint Clinton het presidentschap met een flinke meerderheid in het Electoral College.

Trumps campagne is gericht op het winnen van alle drie 'swing states' Ohio, Florida en Pennsylvania. Wint hij deze drie, in combinatie met de staten die veilig in handen zijn van de Republikeinen, dan wint hij het presidentschap. Maar nu de miljardair kwetsbaar blijkt te zijn in Republikeinse staten, mede als gevolg van zijn omstreden seksuitspraken, dreigt Trumps strategie te mislukken. Volgens een nieuwe peiling staan Clinton en Trump gelijk in Utah: allebei 26 procent. Het conservatieve, gelovige Utah stemt al sinds begin jaren zestig trouw op de Republikeinse presidentskandidaat.

Zonder de zes kiesmannen van deze staat, waar mormonen de dienst uitmaken, kan Trump geen president worden. De Republikein stond vóór de commotie rond zijn vrouwonvriendelijke uitspraken nog riant voor in Utah met zo'n negen procentpunt. Pikant is de sterke positie van de Republikein en mormoon Evan McMullin in deze staat. Deze voormalige CIA-functionaris, die in een aantal staten als onafhankelijke presidentskandidaat meedoet, scoort in de peiling 22 procent.

Clinton heeft, in tegenstelling tot Trump, diverse routes richting de 270 kiesmannen. Ze kan het zich bijvoorbeeld veroorloven om de grootste swing state, Florida, te verliezen. Als Trump deze staat verliest op 8 november, is het gedaan met hem. Beeld AFP

Bizarre scenario

McMullin heeft een theoretische kans op het presidentschap als hij Utah wint en Trump en Clinton allebei eindigen met 269 kiesmannen. Het Huis van Afgevaardigden, waar de Republikeinen een meerderheid hebben, moet dan de nieuwe president kiezen.

In dit scenario, hoe onwaarschijnlijk ook, zouden de gematigde Republikeinen in het Congres Trump een hak kunnen zetten door McMullin te kiezen. 'Als het op een keuze aankomt tussen Trump en mij, zullen de Democraten in het Congres mij steunen', twitterde een blije McMullin zaterdag over dit bizarre scenario.

Trumps route naar de 270 kiesmannen is ook smaller geworden door het besluit vrijdag van zijn campagne om de strijd in Virginia op te geven. Dit is de eerste 'battlegroundstaat' die hij opgeeft. Hij leek op sommige momenten kans te maken in deze Democratische staat waar 13 kiesmannen zijn te winnen. Maar op vrijdag was zijn achterstand in een gemiddelde van diverse peilingen opgelopen tot 6,7 procent. Door het opgeven van Virginia, moet Trump de drie belangrijkste 'swing states' winnen. Samen zijn Ohio (18), Florida (29) en Pennsylvania (20) goed voor 67 kiesmannen. Dit is een vijfde van de benodigde 270.

Aanhangers van Trump tijdens een bijeenkomst in Cincinnati in Ohio. De strijd in deze staat is nog altijd een nek-aan-nekrace. Beeld AP

Trump niet kansloos

Hoewel Trumps positie uitzichtloos is, is hij niet helemaal kansloos. Hij moet hopen dat de onthullingen van WikiLeaks over Clinton kiezers in de laatste weken alsnog op andere gedachten brengen. Als een deel op 8 november niet gaat stemmen, kan dat de race beslissen in sommige staten waar een nek-aan-nekrace gaande is. Tegelijk moet Trump er wél voor zorgen dat zijn aanhangers massaal naar de stembus gaan. Een nadeel voor Clinton kan ook zijn dat sommige van haar aanhangers wegblijven van de stembus omdat ze ervan uitgaan dat haar overwinning toch al zeker is.

Een lichtpuntje voor Trump is de strijd in Ohio en Florida. Ondanks de negatieve publiciteit van de afgelopen week, staat de Republikein gelijk met Clinton in Ohio. Met name veel blanke kiezers, vooral mannen, blijven hier vierkant achter hem staan. En in Florida heeft Clinton in een gemiddelde van diverse peilingen een voorsprong van slechts 2,9 procentpunt. Opvallend is de situatie in het democratische New Hampshire. Tegen de landelijke trend in, is de race hier nu plotseling spannend geworden.

Clinton heeft in deze noordoostelijke staat nu een voorsprong van slechts drie procentpunt, 41 tegen 38 procent, zo bleek uit een WBUR-peiling vrijdag. In de vorige peiling stond ze nog voor met zeven procentpunt. Omdat het verschil valt binnen de foutenmarge, is de strijd hier nu een nek-aan-nekrace. New Hampshire heeft vier kiesmannen. Als Trump deze staat wint, zou het wel eens cruciaal kunnen zijn. Maar dan moet hij elders, zoals in de swing states en de Republikeinse staten, geen steken laten vallen.

De uitgelekte video met Trumps seksistische uitspraken is in New Hampshire niet vernietigend gebleken. 'Hoewel de meeste mensen het hebben gezien en een meerderheid vindt dat Trump geen rolmodel is, stemmen toch veel mensen voor hem', aldus Steve Koczela, president van opiniepeiler MassINC Polling Group die de peiling uitvoerde. 'Hou New Hampshire in de gaten om te zien of Trump een comeback weet te maken', betoogt Silver van FiveThirtyEight in een analyse.

Terwijl Trump volop campagne bleef voeren, haalde Clinton geld op voor haar campagne in Seattle. Hier bezoekt ze haar kantoor in de stad. Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden