NieuwsVerkiezingen VS

Trumps partij verder verscheurd door kansloze missie om hem alsnog te laten winnen

De Republikeinse partij is afgelopen weekeinde verder verscheurd geraakt door een nieuwe kansloze missie van twaalf senatoren om Trump alsnog te laten winnen.

Senator Ted Cruz, een van de Republikeinen die bezwaar zullen maken. Beeld REUTERS
Senator Ted Cruz, een van de Republikeinen die bezwaar zullen maken.Beeld REUTERS

Vicepresident Mike Pence heeft zaterdag na grote druk vanuit zijn partij laten weten dat hij het besluit van de senatoren ‘verwelkomt’ om aanstaande woensdag bezwaar te maken als het Amerikaanse Congres de uitslag van de presidentsverkiezingen wil goedkeuren. Joe Biden won die verkiezingen.

De twaalf senatoren, onder leiding van Ted Cruz uit Texas, willen dat er een tiendaags onderzoek komt om beschuldigingen van kiesfraude te onderzoeken. Daarvoor ontbreekt ieder bewijs. De Republikeinen verloren al ongeveer zestig rechtszaken die hierover eerder werden aangespannen. Reden voor de meerderheid van het Congres – inclusief de hoogste Republikein in de Senaat Mitch McConnell – om te accepteren dat Trump heeft verloren.

Achterban paaien

Het doel van het groepje rebellerende Republikeinse politici is niet om een wonder te verrichten en Trump alsnog president te maken – want ze weten zelf ook wel dat dit niet lukt. Hun doel is om de trouwe Trump-kiezers te paaien, zodat die kunnen helpen bij hun eigen herverkiezing. Drie van de senatoren die meedoen moeten volgend jaar al strijden voor hun zetel.

Daarnaast willen de twaalf senatoren ook Trump zelf tevreden houden, want zijn steun zal belangrijk zijn als ze in de toekomst nog grote politieke ambities hebben. Van Ted Cruz wordt bijvoorbeeld verwacht dat hij ooit een gooi naar het presidentschap zal doen. Trump kan zijn achterban een cruciaal stemadvies geven.

Opvallend is dat de ‘twaalf boze senatoren’ lang niet allemaal hardcore Trumpisten zijn; er zitten er zelfs een paar tussen die zich af en toe tegen Trump hebben verzet. Dat zij meegaan in deze mini-opstand om Trump te redden, geeft aan dat zij denken dat zijn gedachtegoed de heersende wind zal blijven binnen de partij en onder de kiezers.

Kwalijke gevolgen

Democraten vrezen dat de revolte van de twaalf senatoren – en de zegen die de Amerikaanse vicepresident daaraan heeft gegeven – kwalijke gevolgen heeft voor het democratisch systeem. Biden zal weliswaar op 20 januari geïnaugureerd worden, maar het vertrouwen van het volk in eerlijke verkiezingen wordt door dit soort acties aangetast.

‘Minachting voor democratie’ en ‘een poging om de wil van het volk te ondermijnen’, noemden enkele prominente Democraten de opstand van de senatoren. De onderliggende vrees is wat er kan gebeuren als de Republikeinen over twee of vier jaar de meerderheid hebben in het Congres. In theorie zouden zij dan de volgende presidentiële verkiezingsuitslag kunnen blokkeren. Het is mede de reden dat zo'n groot belang wordt toegedicht aan de senatorsrace dinsdag in Georgia.

Ook vanuit Republikeinse zijde zijn er zorgen over de actie van hun partijgenoten. Senator Mitt Romney, een bekend criticaster van Trump, oordeelde het hardst: ‘Deze ongehoorde truc om de kiesmannen af te wijzen zou de politieke ambities van sommigen kunnen versterken. Maar het brengt onze democratie ernstig in gevaar.’

Lees meer over de verkiezingen in de VS:

Nancy Pelosi (80), de partijleider van de Democraten, veranderde van verbinder in splijtzwam
Nancy Pelosi, tot het aantreden van Joe Biden de machtigste Democraat van de VS, wordt maandag weer herkozen als voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. Ondanks alle kritiek die er op haar is, van de progressieve én conservatieve vleugel van haar partij. Hoe houdt ze het al zo lang vol?

Amerika-correspondent Michael Persson: ‘Het was anarchie in de letterlijke zin van het woord’
In zijn laatste volledige jaar als correspondent kwamen spanningen in de Amerikaanse samenleving tot explosie. Wat voor land laat Donald Trump als president achter? We blikken terug op 2020 met Verenigde Staten-correspondent Michael Persson.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden