Trumps ontwapeningsplan voor Noord-Korea: Kim moet deel kernwapens in halfjaar naar buitenland verschepen

Een maand voor de top met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, wordt duidelijk hoe president Trump Pyongyang in korte tijd nucleair wil ontwapenen. De VS eisen dat Noord-Korea binnen een halfjaar een deel van zijn kernwapens, plutonium en raketten naar het buitenland verscheept. Pyongyang beschikt volgens schattingen over vijftien tot zestig atoombommen.

De Noord-Koreaanse leider bij een oefening van een commando-eenheid. Foto AFP

De Amerikaanse eis werd in de afgelopen maanden overgebracht aan Kim, die in die tijd twee keer sprak met CIA-baas en huidig minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo. 

De bewindsman vertrok toen telkens in het diepste geheim en in het holst van de nacht uit Washington om Kim te spreken. De Noord-Koreaanse leider heeft, tot verbazing van velen,  de afgelopen maanden toegezegd bereid te zijn om zijn kernwapens op te geven in ruil voor opheffing van de internationale sancties. Het is echter nog steeds onduidelijk of hij dit ook echt meent.

In ruil voor de verscheping zou Trump bereid zijn om Noord-Korea te schrappen van de lijst van landen die terreurorganisaties steunen, zo melden de Japanse krant Asahi Shimbun en het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap op basis van goed ingevoerde bronnen in Tokio en Seoul die op de hoogte zijn van het Amerikaanse ontwapeningsplan. 

De Amerikaanse eis is de meest concrete aanwijzing tot nu toe dat Trump het ‘Libië-model’ uit 2003 wil toepassen op Noord-Korea. Trumps nieuwe nationale veiligheidsadviseur John Bolton, een ‘havik’ als het gaat om de bestrijding van Noord-Korea en Iran, is een van de grootste voorstanders van herhaling van deze aanpak om Kim nucleair te ontwapenen.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Pompeo wordt op 9 mei ontvangen door Kim Jong-un in Pyongyang. Foto EPA

Landing transporttoestel

Onder grote internationale druk, en bang geworden door de Amerikaanse invasie van Irak, gaf de Libische leider Moammar Kadhafi vanaf 2003 zijn massavernietigingswapens op. Een Amerikaans militair C-17-transportvliegtuig landde in januari 2004 op een Libische luchtmachtbasis om de gevaarlijkste onderdelen van het Libische atoomprogramma, waaronder uranium, raketonderdelen en geheime documenten, over te brengen naar de VS. Twee maanden later haalde een Amerikaans schip opnieuw gevoelig materiaal op. 

Een deel werd gevlogen naar Oak Ridge, het wetenschappelijk - en nucleair onderzoekscentrum in Tennessee. Bolton opperde zondag om de Noord-Koreaanse kernwapens en ander materiaal ook over te brengen naar Oak Ridge waar het ontmanteld moet worden. ‘We moeten af van alle kernwapens, ze moeten ontmanteld worden en naar Oak Ridge worden overgebracht’, aldus Bolton toen tegen ABC News. 

Hoe Kim tot nu toe heeft gereageerd op het Amerikaanse ontwapeningsplan, is onduidelijk. Maar de woorden zondag van Bolton, in het bijzonder zijn nadruk op het Libië-model, vielen niet in goede aarde in Pyongyang.  In de afgelopen dagen viel Noord-Korea Trumps adviseur fel aan. Kim en zijn regime zijn bang, als ze zonder slag of stoot hun kernwapenarsenaal opgeven, dat ze net als Kadhafi ten dode zijn opgeschreven. Kadhafi werd in 2011 afgezet en vermoord. 

In een hoek drijven

Pyongyang dreigde woensdag ook de top met Trump niet te laten doorgaan. Verder werd onverwacht een gesprek met Zuid-Korea afgezegd. ‘Als de VS ons in een hoek drijven, om ons te dwingen tot eenzijdige nucleaire ontwapening, dan zijn wij niet langer geïnteresseerd in een dialoog’, dreigde de hoge Noord-Koreaanse functionaris Kim Kye-gwan. ‘De wereld weet heel goed dat wij geen Libië of Irak zijn.’

Hoeveel atoombommen Noord-Korea precies heeft, is onduidelijk. Lange tijd werd gedacht dat Pyongyang over zo’n tien kernwapens beschikte. Maar vorig jaar werd duidelijk dat de inlichtingendienst van het Pentagon, de Defense Intelligence Agency (DIA), ervan uitging dat Kim inmiddels mogelijk over maximaal zestig atoombommen beschikt. De hoeveelheid plutonium en verrijkt uranium zou goed zijn voor nog eens twintig tot 25 kernwapens.

De raket die Noord-Korea binnen zes maanden zou moeten opgeven, is de langeafstandsraket Hwasong-15. Dit is de raket die Washington het meeste vreest omdat het grote delen van de VS kan treffen. Het is echter nog altijd onduidelijk of Noord-Korea erin is geslaagd om een atoombom zo te verkleinen, dat het past in de kop van de Hwasong-15. Het Pentagon en Amerikaanse deskundigen zeggen echter dat het slechts een kwestie van tijd is voor de Noord-Koreaanse wetenschappers deze techniek onder de knie krijgen. 

Noord-Korea toonde in februari op een militaire parade in Pyongyang de Hwasong-15, de intercontinentale raket die de VS kan treffen. Foto AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.