InterviewAnthony Scaramucci

Trumps ex-woordvoerder Anthony Scaramucci: ‘Hij blaast het hele systeem op’

Beeld Christian Anwander

Beursjongen Anthony Scaramucci herontdekte in 2016 zijn arbeiderswortels, en begon als steenrijke populist aan een van de wildste politieke ritten van het tijdperk Trump. Maar afgelopen zomer viel hij van zijn geloof: ‘Die crimineel moet zo snel mogelijk uit zijn functie worden gezet.’

Anthony Scaramucci heeft zijn jas nog niet uitgedaan of hij staat al met twee middelvingers omhoog. In een vet New Yorks accent, gevoed door vechtpartijen en een verkeersruzie hier en daar, scheldt hij zijn voormalige vriend, de president van Amerika, welluidend verrot. Er zijn niet zo heel veel mensen die de woorden ‘constitutie’ en ‘hoerenjong’ in één goedlopende zin over de lippen krijgen. 

Ja, Scaramucci (55) mag dan wel een multimiljonair met een Harvard-diploma zijn, hij is eigenlijk een heel gewone arbeidersjongen gebleven, zo zal hij tijdens het interview een paar keer benadrukken. Of eigenlijk: hij is wéér een heel gewone arbeidersjongen geworden. Een openbaring, noemt hij dat – een openbaring die hij aan Donald Trump te danken heeft. ‘Ik was bij een verkiezingsbijeenkomst in Albuquerque en zag ineens tot wie hij sprak, en ik dacht: mijn God, dat zijn de mensen met wie ik ben opgegroeid. Dat zijn mijn buren. De mensen die minder hersens hadden of minder geluk hebben gehad dan ik. Wat is er de afgelopen 35 jaar van hen geworden, terwijl ik hun ontsteeg?’

Dat was drie jaar geleden. Het vormde het begin van zijn aanbidding van Trump. Maar afgelopen jaar kreeg hij een nieuwe openbaring. Dat was het einde van zijn aanbidding van Trump.

Hij heeft afgesproken in de Core Club, zijn vaste stek in het hart van Manhattan. Zo’n exclusieve sociëteit waarvan je alleen lid kunt worden op voordracht van andere leden en tegen betaling van vijftigduizend dollar, waar je kunt eten en drinken en gymmen op niveau, het niveau van vastgoedbazen en hedgefondsbeleggers die hier pronken met de plannen voor een nieuwe wolkenkrabber of de aankoop van een honkbalteam. Het is een club in de Engelse traditie maar dan zonder de tradities: geen kledingvoorschriften, geen leren fauteuils, geen telefoonverbod – dit is de 21ste eeuw, het werk gaat door. Deals zijn deals.

De geslaagde beursjongen Scaramucci – blauw pak, rode das, Amerikaans vlaggetje op de revers, zwarte haren achterover, kleiner dan zijn grote mond doet vermoeden – schaamde zich voor de verloochening van zijn arbeiderswortels, en begon in 2016 als steenrijke populist aan een van de wildste politieke ritten van het tijdperk Trump. Hij sprong vol overtuiging op de denderende trein van de campagne, was een jaar later heel eventjes woordvoerder van het Witte Huis, schreef weer een jaar later niettegenstaande zijn vroegtijdige ontslag een ronkend boek over de president, om toen ineens, deze zomer, van zijn Trump-geloof te vallen. En hard.

Scaramucci staat nu op het punt een kruistocht tégen Trump te beginnen, in een poging twijfelende Republikeinen aan zijn kant te krijgen, omdat volgens hem, niets meer en niets minder, het hele democratische systeem aan het wankelen is. ‘We weten niet zeker of hij aan een vroeg stadium van dementie lijdt, maar we weten wel zeker dat hij aan een vroeg stadium van fascisme lijdt’, zegt hij. ‘Hij moet zo snel mogelijk uit zijn functie worden gezet.’

Van vriend tot vijand: dat is een wending die zeldzaam is, in een land dat door blinde loyaliteit wordt geregeerd. Is het opportunisme of zijn het principes? Wat ziet ‘The Mooch’ (De Schooier) in Trump dat andere Republikeinen niet zien?

Beeld Christian Anwander

Waarom die zorgen?

‘Het is voor het eerst in de moderne tijd dat we iemand als president hebben ingehuurd die echt roekeloos is en niet begrijpt wat zijn rol in het systeem is, hoe de democratie en de rechtsstaat functioneren. Hij blaast het hele systeem op. De meeste Amerikaanse leiders in de moderne tijd hebben hun bescheiden rol in het systeem geaccepteerd. Misschien niet in de 19de eeuw, met Andrew Jackson en Andrew Johnson, maar wel in de moderne tijd.

‘Kijk, Amerika is een vrij nieuw experiment. Het is nog maar 243 jaar oud. Tot nu toe is gebleken dat het systeem veel mensen voorspoed kan brengen, dat veel mensen kunnen floreren; de vrijheid en het machtsevenwicht brengen innovatie, stabiliteit, vertrouwen. Maar op het moment dat je het systeem corrumpeert gaan mensen het systeem wantrouwen, en dan veranderen gedragspatronen en drijfveren. Heb je het impeachmentrapport gelezen? Huiveringwekkend. De Amerikaanse president die een ander land miljoenen onthoudt om een politieke rivaal in de problemen te brengen – het is pure wetteloosheid. De schade is veel groter dan alleen de directe schade door het wangedrag van de man aan de top.’

‘In dit land leren we de kinderen dat iedereen president kan worden. Maar het probleem is dat we nu een president hebben die dat niet zou moeten zijn, en dat die het systeem aan het veranderen is. Er blijkt onverwacht veel ruimte te zijn voor mensen die geen respect hebben voor de rechtsstaat, de grondwet, het evenwicht der machten. Nu is de vraag of het systeem zichzelf kan reinigen of niet.’

Veel Trump-critici zullen zeggen: u bent wel wat laat met uw inzichten over Trump.

‘Die hebben gelijk. Trump is in 2019 dezelfde persoon als in 2015. Luister, ik ben verantwoordelijk voor mijn cognitieve dissonantie. Ik heb mij achter iemand van mijn eigen partij geschaard en dacht dat dat een goede keuze was. Ik negeerde de onsmakelijke aspecten van zijn karakter, omdat ik dacht dat hij goed beleid voor mijn medeburgers en mijzelf zou gaan uitvoeren. Daar liggen mijn tekortkomingen als mens.’

Het land lijkt in een soort staat van verbazing. Dat de president zo veel lak kan hebben aan de ongeschreven regels van het presidentschap.

‘Ja, dat bedoel ik. Er zal, als dit voorbij is, een grondwettelijk amendement komen dat de macht van de president gaat inperken en expliciet zal beschrijven dat hij niet boven de wet staat. Weet je wat Cicero 2100 jaar geleden heeft gezegd? We zijn slaven van de wet om vrij te kunnen zijn. Er is een hele westerse canon die een bestuursvorm heeft voortgebracht gericht op de belangrijkste minderheid in het systeem: het individu. En dat brengt hij in gevaar. Volg je me?’

Eh… hoe kan een Republikein, met individuele vrijheid als hoogste goed, het individu in gevaar brengen?

‘Doordat hij zich als een autocraat gedraagt. Als sommige mensen boven de wet worden geplaatst dan komt er een grilligheid in het systeem die het ene individu belangrijker vindt dan het andere. Dan worden je rechten aangetast. De bestuurscultuur in dit land is dienend, niet heersend. Maar als je de grondwet verscheurt en je gaat gedragen als een fucking traitorous motherfucking criminal, dan zet je het hele systeem op losse schroeven.’

Scaramucci kijkt even hoe de woorden in het notitieboekje belanden. ‘Ik heb het gezegd, je mag ermee doen wat je wilt, maar ik zou het waarderen als je de vloeken weglaat’, zegt hij. ‘Ze maken een gangster van me. Ik probeer een academisch intellectueel punt te maken maar omdat ik een Italiaan ben, en iedereen al die maffiafilms kent waarin ze zo praten, maken die woorden een stereotype van me dat ik eigenlijk niet ben.’

Dat kan, maar in maffiafilms wordt meestal niet over grondwettelijke amendementen gepraat. Het gaat erom of u iemand bent die zo praat of niet.

‘Ik ben een straatvechter, een arbeidersjongen. Maar ik ben wel naar Harvard Law School gegaan. Ik heb alles gelezen wat er te lezen valt. Maar oké, ik ben opgegroeid in een arbeidersbuurt. Natuurlijk praten we soms zo. Het is een deel van me.’

U groeide op in Port Washington, veertig kilometer buiten New York. Hoe arm was het daar? In die buurt is ook The Great Gatsby gesitueerd.

‘Er is een rijk deel en een armer deel in Port Washington. Wij woonden in het armere deel. Mijn vader was kraandrijver bij de zandmijnen daar. Werkte 42 jaar voor hetzelfde bedrijf. Groef het zand op dat door de gletsjers uit de ijstijden is neergelegd. Dat is het zand dat in het beton ging waar New York de afgelopen eeuw mee is gebouwd. Er is nu een golfterrein, maar de kinderen van de immigranten die daar werkten hebben een monument voor die mensen neergezet. Zij maakten de Amerikaanse droom mogelijk voor hun kinderen, zoals ik.’

Wat was uw droom?

‘Ik wilde financieel onafhankelijk worden. Ik had de film Wall Street van Oliver Stone gezien, en toen wist ik het. Ik had hersens en ging naar een goede openbare school. En daarna kon ik naar elite-universiteiten omdat mijn ouders daarvoor hadden gespaard. Toen verdiende je als arbeider genoeg om de droom van je kinderen waar te maken. Dat is het probleem nu, dat dat niet meer kan.’

Terwijl u die droom verwezenlijkte, raakte u het zicht op uw oude wereld kwijt.

‘Daar schaam ik me voor. Maar ik ben er eerlijk over. Je wordt gevormd door je omgeving, en je neemt de vooroordelen en ideeën van die omgeving over. Ik dompelde me helemaal onder in de wereld van de privéclubs en buitenhuizen, en vergat het zand dat mijn vader had gegraven. Tot ik op een campagnerally van Trump in Albuquerque met de mensen in de menigte ging praten.’

Beeld Christian Anwander

Wall Street, en met name hedgefondshandelaren zoals u, werden door Trump tot volksvijanden gebombardeerd. ‘Ze komen weg met moord’, zei hij. Hoe kon u uw liefde voor het volk met uw werk rijmen?

‘Dat was ons eerste gevecht. Ik zat eerst in het kamp van Jeb Bush. Trump viel Wall Street aan dus viel ik hem aan. Hij belde me en we praatten erover. Ik zei: ik ben helemaal niet zo immoreel, ik betaal 54 procent marginale belasting. Hij zei: dan heb je een nieuwe accountant nodig. Dat is de grappige kant van Trump. En toen sloten we een wapenstilstand. Hij realiseerde zich ook dat hij Wall Street nodig had voor zijn campagne.’

U beschouwde Trump in die tijd als een goede vriend, schreef u vorig jaar in uw boek. Waarom?

‘Hij was geweldig gezelschap en had een goed gevoel voor humor. Geloof het of niet, maar voordat hij geobsedeerd werd door macht had hij veel zelfspot.’

Dus stapte u op een gegeven moment over op zijn campagne. Wat gebeurde er toen?

‘Mijn steun was aanvankelijk onvoorwaardelijk. Ik stond achter zijn programma, kende hem van vroeger, zag zijn fouten en extreme uitspraken door de vingers. Mijn vrouw vond het verschrikkelijk, die mocht hem niet. Toen Trump me in 2017 vroeg om woordvoerder te worden zei ik geen nee, ook al had ik zoiets nog nooit gedaan. Het heeft elf dagen geduurd, ik heb één persconferentie gehouden. Toen zei ik in een interview met The New Yorker iets onaardigs over Steve Bannon (‘Ik probeer niet aan mijn eigen pik te zuigen, ik ben Steve Bannon niet’ – red.). Was dat een gerechtvaardigde reden voor ontslag? Natuurlijk. Maar het was niet dé reden voor mijn ontslag. De echte reden was dat er te veel schijnwerpers op me gericht stonden, ik kreeg meer aandacht dan OJ Simpson. Dat vond Trump niet leuk. Trump wil alle aandacht, alle credits, en dus moest hij mij kwijt. Maar ik zal niemand anders de schuld geven van mijn ontslag, ik ben daar helemaal zelf verantwoordelijk voor. Dankzij mij is die motherfucker Bannon trouwens ook ontslagen, en ik denk dat dat een belangrijke historische bijdrage is geweest aan de mondiale maatschappij. Stel je eens voor, als Trump en Bannon nu nog samen in het Witte Huis hadden gezeten. En mijn bijnaam, The Mooch, is een tijdseenheid geworden. Elf dagen, één ‘mooch’. De huidige woordvoerder, die vrouw, zit er nu al veertig mooches maar heeft nog niet één persconferentie gegeven. Wat dat betreft staat het 1-0 voor mij.’

Wat vond uw vrouw van dit avontuur?

‘Zij vond dat ik de werk-privébalans niet op orde had door de baan in het Witte Huis aan te nemen. En zij was zwanger van ons tweede kind. Ik was met Trump op campagne in West-Virginia toen hij geboren werd. Ik kon niet op tijd terugkomen omdat het luchtruim gesloten was, vanwege die rally van Trump. Dus vroeg zij een scheiding aan. Maar we hebben ons verzoend. Ik heb fouten gemaakt, die heb ik willen herstellen. Nu hebben we een podcast samen. Ze is ook blij dat ik me tegen Trump uitspreek nu.’

Er was ook een andere vrouw in het spel – Fox News-presentator Kimberly Guilfoyle, de huidige vriendin van Donald Trump jr. Is dat niet raar, dat de wereld rond de macht zo klein is?

‘Geen commentaar.’

Beeld Christian Anwander

U bleef Trump na dat ontslag nog twee jaar trouw. Waarom?

‘Ik bleef trouw aan zijn agenda. Ik had me bij hem aangesloten omdat ik dacht dat hij een transformationele leider kon zijn. Een partij-overstijgende figuur. Niet links, niet rechts, maar een leider die goed en fout begreep. Voor het eerst in de Amerikaanse geschiedenis was er een populist die rijk genoeg was om ook het establishment gerust te stellen. Hij had een baanbrekende figuur kunnen zijn. Omdat hij zich nergens wat van aantrok, maar wel oog had voor de vergeten mensen. Natuurlijk was ik blind voor veel onaangename kanten. Cognitieve dissonantie, ik zag alleen de bevestiging van mijn eigen ideeën. Als je dicht bij de macht zit buig je jezelf moreel naar die macht toe. De werkelijkheid wordt vertekend door het zwaartekrachtsveld van dat machtsmiddelpunt.

‘Later werd ik kritischer. De aanvallen op de pers. Vond ik niet leuk. Die kinderen in kooien. Vond ik niet leuk. Dat onderonsje met Poetin in Helsinki, en het afvallen van onze inlichtingendiensten. Kom op, ik snap dat je pissig bent op Comey en Clapper en Brennan, maar je kunt dan niet zeventien inlichtingendiensten aan de kant schuiven. Dat zijn mensen die het land veilig hebben gehouden, de afgelopen decennia. De druppel was toen hij tegen vier zwarte Congresvrouwen zei dat ze terug moeten naar hun eigen land. Dat zeiden ze bijna een eeuw geleden ook tegen mijn oma, toen die uit Italië was gekomen. Dat is een onmiskenbare Amerikaanse racistische uitdrukking. Toen zei ik op tv: dat kan ik absoluut niet verdedigen. En je weet hoe het zit bij Trump: als je niet honderd procent voor hem bent ben je tegen hem. Dus toen viel hij me aan. Highly unstable nut job, twitterde hij. Oké, geen probleem, ik ben een grote jongen, ik kan dat aan. Maar toen ging hij achter mijn vrouw aan.

‘Mijn vrouw, iemand die geen publiek figuur is, die nooit wat in het openbaar tegen hem heeft gezegd. Wat ben je dan voor iemand? Goed, als we in Rusland of China zouden wonen, dan zou ik begrijpen dat ik mijn mond moet houden en geen kritiek mag hebben op de leiders, omdat ze anders wraak nemen. Maar hier, in de Verenigde Staten? Het meest vrije land ter wereld? Gaat de president hier achter een huisvrouw uit de suburbs aan, omdat haar man iets verkeerds heeft gezegd?

Wat zei hij over haar?

‘Hij wist dat ze bijna van mij gescheiden was, door die totaal gestoorde periode in 2017. En toen twitterde hij dat er iets groots met haar aan de hand was, en dat ik gek van haar werd. Dat zien dan tientallen miljoenen mensen. Ik ben een Italiaan van Long Island. Ga je achter mijn moeder aan, of mijn zus, of mijn vrouw – dan blijf ik slaan tot je in de touwen hangt.’

Het is wel opvallend dat uiteindelijk een privézaak de druppel was.

‘Voor veel mensen is zelfs een privézaak niet erg genoeg. Ted Cruz liet zijn vrouw door Trump beledigen maar steunt hem nog steeds. Zie ik eruit als Ted Cruz? Het is logisch dat een privébelediging de druppel is. Die raakt je persoonlijk.

‘Toch was het extreem moeilijk om te breken met Trump. Je zit in dat morele krachtenveld. Daar komt de reactie van de buitenwereld nog bij. Ik was eerst een supporter van Trump en ben nu een afvallige. Er zijn nogal wat mensen die me belachelijk maken, ik krijg serieuze doodsbedreigingen, ik heb elke nacht politiebewaking voor de deur, maar dat kan ik accepteren, ik ben hard genoeg. Maar – ik heb hier een opiniestuk over geschreven in The Washington Post – er zijn miljoenen mensen zoals ik, en we moeten hun een uitweg bieden, en dat kan door hen niet te bespotten. Als zij terugschrikken voor de reactie van de buitenwacht, dan blijven ze zitten waar ze zitten.’

In augustus verwachtte u dat veel Republikeinse volksvertegenwoordigers op het punt stonden Trump de rug toe te keren. Verwacht u dat nog steeds, nu ze zelfs het impeachmentonderzoek terzijde hebben geschoven?

‘Ik ben geschokt dat er zo weinig zijn die zich verzetten. Ik noem ze Vichy-Republikeinen, V-I-C-H-Y, het collaborerende regime in Frankrijk tijdens de Tweede Wereldoorlog. O ja, natuurlijk kennen jullie dat begrip – tegen CNN moest ik het uitleggen. De Republikeinen in Washington zijn bang. Ze worden geïntimideerd door zijn pesterijen, door zijn tweets, ze zijn bang hun zetel te verliezen aan iemand die Trumpistischer is dan zij. Ze geven meer om hun eigen persoonlijke macht dan om het systeem en de grondwet. Dat is het echte gevaar. Aannemende dat Amerika dit overleeft – en ik voorspel dat dat gebeurt – dan is de waarschuwing van Trump vooral hoe fragiel het systeem is. Je hebt maar één sociopaat nodig.’

Beeld Christian Anwander

Bent u door uw overstap vrienden verloren die nog steeds aan de Vichy-kant zitten? Sean Hannity, de presentator van Fox News, die op uw boek nog een juichende blurb schreef?

‘Hij is nog steeds een van mijn beste vrienden. We praten alleen niet over politiek.’

O? Hij is toch een belangrijke steunpilaar van een in uw ogen fout regime.

‘Hij is geen volksvertegenwoordiger. Hij gebruikt zijn recht op vrijheid van meningsuiting.’

Op wie gaat u stemmen volgend jaar?

‘We hebben een politicus nodig die de arbeiders begrijpt maar ook lang genoeg in de gevestigde orde heeft vertoefd om door hen te worden geaccepteerd. En dan gaat het om een rechtvaardiger verdeling van de taart. Ik heb economie gestudeerd, en er is een evenwichtige situatie als 50 procent van het geld naar de arbeiders gaat en 50 procent naar de kapitaalverschaffers. Nu is dat 41-59. Die ongelijkheid is onhoudbaar. Dat leidt tot populisme, opstanden. Dat is het teken dat het establishment het zicht op de werkelijkheid is kwijtgeraakt.’

Hij pakt een petje van de kapstok: ‘Anyone But Trump.’

Dus Bernie Sanders? Elizabeth Warren?

‘Ik wil geen hypothetische vraag beantwoorden. Maar als Warren de kandidaat van de Democraten wordt, maakt het toch niet uit op wie ik stem. Trump zou haar ruim verslaan. Zij is niet geschikt als president. Ze heeft de verkeerde ideeën. Ze is verkeerd voor Amerika. Als Biden het wordt kun je terugkomen om het te vragen, maar ik ben nog steeds een Republikein. Ik hoop nog steeds op een andere naam dan Trump bij de Republikeinen op het stemformulier.’

Dat is ijdele hoop. De Republikeinen schrappen zelfs de voorverkiezingen in sommige staten.

‘Ja, maar als Trump er uitstapt, dan wordt Mike Pence de kandidaat. Niet onmogelijk. Niet onmogelijk.’

Zou u blij zijn met hem? Hij is lid van wat u het Vichy-regime noemt.

‘Ja, wat doe je eraan. Dat zijn ze allemaal. Weet je wat de Amerikanen aan het eind van de Tweede Wereldoorlog deden na de verovering van Duitsland? Toen stelden ze SS’ers aan om de orde te bewaken. Ik ben geen idealist, als je dat misschien dacht. You gotta be a realist.’

CV

1964 Geboren op 6 januari in Port Washington

1985 Economie

1989 Rechten, Harvard

1989 Bankier bij Goldman Sachs

1996 Eigen hedgefonds

2005 Eigen investeringsfonds

2017 11 dagen Witte Huis

2018 Podcast Mooch and the Mrs

Scaramucci is getrouwd met Deidre Ball. Hij heeft met haar twee kinderen, en drie kinderen uit zijn eerste huwelijk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden